مدخل تاریخ تذکره‌های فارسی

تاریخ ابراهیمی معروف به تاریخ همایونی

ج ۲، ص ۴۹۴–۴۹۶

تاریخ تذکره‌های فارسی

ج ۲، ص ۴۹۴–۴۹۶
تاریخ ابراهیمی معروف به تاریخ همایونی تألیف ابراهیم بن جریر در ۹۵۷ ه‍. ق. تاریخ عمومیست از آدم ابو البشر تا وقایع سال ۹۵۶ هجری، و به‌طوری‌که در فهرست
بودلین و ریو و الیوت نوشته شده، تاریخ خاتمۀ این کتاب ۹۵۷ است و چون تألیف آن در زمان همایون پادشاه و ذکر سوانح دوران سلطنت او بپایان رسیده عنوان دیگر آن «تاریخ همایونی» است. آغاز : «بعد از حمد الهی و نعت حضرت رسالت‌پناهی نموده می‌شود... الخ» مندرجات کتاب عبارتست از: تاریخ قوم بنی اسرائیل (از آدم تا مسیح) «ص ۳-۲۲»، فلاسفۀ قدیم (از لقمان تا بوزرجمهر) «تا صفحۀ ۲۷»، سلاطین قدیم ایران (از کیومرث تا یزدگرد سوم) «ص ۳۲»، تاریخ پیغمبر اسلام و خاندان و خلفا و اصحاب او تا دوازده امام «ص ۵۳»، خلفای بنی امیّه «ص ۱۰۳»، خلفای عباسی «ص ۱۱۸» با تراجم مختصری دربارۀ شیوخ و شعرای آن زمان مانند شیخ ابو الحسن خرقانی «ص ۱۳۵» و شیخ ابو سعید ابو الخیر «ص ۱۳۸»، سلسله‌های طاهریان و صفاریان «ص ۱۵۸»، سامانیان «ص ۱۵۹» غزنویان، «ص ۱۶۲»، خوارزمشاهیان «ص ۱۶۵»، اتابکان «۱۶۷»، غوریان «ص ۱۷۰»، سلاطین کرت «ص ۱۷۴»، و بعضی یادداشتها دربارۀ شیوخ و غیره، «ص ۱۷۶»، چنگیز خان و اجداد و پسران و جانشینانش تا ۹۵۶ هجری «ص ۱۷۸» قره‌قویونلو «ص ۱۹۵» آق‌قویونلو «ص ۱۹۹» صفویه «ص ۲۰۲»، تاریخ هند که با نظر اجمالی دربارۀ سلاطین دهلی (ملوک هند) از زمان قطب الدّین آیبک «ص ۲۰۶»، شروع می‌شود، سلاطین کجرات که از مظفر شاه آغاز می‌شود و سلسله‌های کوچک دیگر «ص ۱۱۱»، تاریخ تیمور و جانشینان او و شیوخ و شعرای زمان ایشان «ص ۲۱۳»، بابر پادشاه «ص ۲۳۴»، تاریخ همایون پادشاه از ولادت تا سلطنت تا حوادث سال ۹۵۶ ه‍. «ص ۲۳۵». ر ک: اندیاآفیس ذیل شماره‌های ۱۰۴ و ۱۰۵ که نخستین در ۱۰۹۶ و دومی در ۱۰۶۹ کتابت شده است. تقی الدّین اوحدی مؤلف عرفات العاشقین ازین کتاب همه جا بعنوان تاریخ همایونی نام برده و تراجمی از آنجا نقل کرده که از آن جمله است: سلطان ابو سعید خان (برگ ۷۸)، سلطان احمد جلایر (برگ ۸۲) امام الدّین ابو القاسم عبد الکریم رافعی
(برگ ۲۴۰) سامان جد سامانیان (برگ ۲۸۴) ملک شمس الدّین کرت (برگ ۲۴۶) ملک فخر الدّین (برگ ۵۳۷) معینی جامی (برگ ۶۹۰). «ر ک: عرفات، نسخۀ کتابخانۀ خدابخش پتنه». از احوال مؤلف این کتاب اطلاعی در دست نیست.

گزارش اشکال یا پیشنهاد