مدخل تاریخ تذکره‌های فارسی

اسرار الاخیار (معروف بتاریخ حسن)

ج ۲، ص ۴۴۸–۴۴۹

تاریخ تذکره‌های فارسی

ج ۲، ص ۴۴۸–۴۴۹
اسرار الاخیار (معروف بتاریخ حسن) تألیف پیر غلام حسن کهویهامی کشمیری تاریخ کشمیرست در سه مجلد و حصۀ چهارم از مجلد سوم آن در شرح احوال ۱۱۸ شاعر کشمیری الاصل و متوطن و مدفون در کشمیرست.
نسخۀ نفیسی ازین کتاب در کتابخانۀ دولتی کشمیر وجود دارد، و از طرف ادارۀ تحقیق و اشاعت دولت جمون و کشمیر در سرینگر بسال ۱۹۶۱ میلادی بطبع رسیده است. نمونۀ تراجم: «حاجی محمد جان قدسی وطنش مشهد مقدس رضوی است، بجهت انصرام بعضی مهمات به هند آمده باریاب صحبت شاهجهان گشت، و ملک‌الشعرای وقت شد، ( ۱ ) گویند بموجب وفات فرزند خود محمد باقر، محزون شد، بازگشت بوطن نکرد، ظفرنامۀ شاه‌جهانی را بنظم آورده و همچنین مثنوی در تعریف و توصیف کشمیر و صعوبت راه آن سروده و بسیار خوب گفته است، آخر عمر به کشمیر آمد، و در آنجا اقامت گزید، در مزار شعرا متصل به پل در گجن بخاک آرمید». دیگر: «ملا محسن فانی بعد التحصیل کمالات علوم عقلی و نقلی، اکناف و اطراف هندوستان را سیاحت نمود، و نیک و بد زمانه بسیار آزمود، و با هر ملت آشنایی کرده، تحقیقات حالات مذاهب و ملل بخوبی ساخته، ( ۲ ) می‌آورند که در اوایل بمذهب آزاد بود، و با هر ملت صلح کلی می‌داشت، و مذهب حکما را وثوق می‌داد، اما در آخر عمر بخدمت حضرت میان محمد امین‌دار مشرف شد، و دست انابت بدامن عاطفت ایشان زده، از خیالات باطل درگذشت و عقیدۀ کامل بهم‌رسانید، و بعلوم معنوی و تعلیم و تلقین آن جناب بهره‌مند گشت، آنگاه تا حین ممات در گریه و زاری و توبه و استغفار اوقات بسر می‌برد».

گزارش اشکال یا پیشنهاد