مدخل تاریخ تذکره‌های فارسی

نفائس المآثر

ج ۲، ص ۳۶۲–۳۶۴

تاریخ تذکره‌های فارسی

ج ۲، ص ۳۶۲–۳۶۴
نفائس المآثر تألیف میر علاء الدولۀ حسنی سیفی قزوینی متخلص به کامی در ۹۷۳-۹۹۸ ه‍. ق. این تذکره مشتملست بر: ۱ - مطلع، که تقسیم شده است بر دو مصراع، مصراع اول در کیفیت صدور شعر، مصراع دوم در تعریف و تقسیم شعر. ۲ - بیست و هشت بیت، هر بیتی مربوط بیک حرف بترتیب حروف تهجی در شرح احوال و منتخب آثار سیصد و پنجاه نفر شاعر که اکثرشان در قرن دهم می‌زیسته و مقیم
هندوستان بوده‌اند. ۳ - قطعه، در تاریخ گجرات و ذکر وقایع مربوط به آن از ۹۸۰ تا ۹۸۵ ه‍. ق. ۴ - مقطع، شامل سه مطلب: اول تاریخ عهد بابر، دوم همایون، سوم اکبر؛ با لاحقه‌یی در ذکر خوانندگان و نوازندگان ایرانی و هندی در دربار اکبر. آغاز: «بسم اللّه الرحمن الرحیم مطلع انوار کلام قدیم زینت دیباچۀ ام‌الکتاب زیب ده‌نامۀ فصل الخطاب... الخ» نفائس المآثر مصدّرست بنام اکبر و بحساب جمل برابرست با ۹۷۳ که سال شروع بتألیف است و عبارت «تمت علی یدیه» (- ۹۷۹) سال اتمام آن را می‌رساند، ولی مؤلف تا سنۀ ۹۹۸ وفیات و پاره‌یی از اتفاقات را که در تکمیل تذکره مفید بوده در آن بثبت رسانیده است. نسخه: کتابخانۀ دانشگاه علیگر (کامل) مورخ ۱۰ ربیع الاول سنۀ ۱۰۸۵ ه‍. کتابخانۀ ریاست رامپور (ناقص الآخر) موزۀ بریتانیا، ش ۱۷۶۱ مورخ ۱۸۵۰ (ناقص و مغشوش) اوزبکستان شرقی (ناقص) تحریر قرن ۱۳ ه‍. مونیخ، مورخ ۹۸۹ ه‍. ر ک: اومر فهرست مونیخ ص ۳ ش ۳ کتابخانۀ دانشگاه لاهور، ذخیرۀ پروفسور سراج الدّین آذر راس بداون، ش ۲۴۷ (۲) قرن سیزدهم. کتابخانۀ موتی محل، لکهنو (- اشپرنگر، ش ۱۰) رهاتسک، ص ۱۶۹ ش ۱۴۷، ر ک: «استوری، ۸۰۰:۱ و ۸۰۱» کابل، کتابخانۀ شخصی ادیب معاصر آقای سرور گویا (اعتمادی)
در باب این کتاب، ر ک: ضمیمۀ مجلۀ اورینتل کالج میگزین» فروری و مئی ۱۹۵۳ م، ص ۳۵ بقلم پرفسور محمد شفیع. مجموعۀ مقالات هادی حسن، چاپ دکن در ۱۹۵۶ ص ۲۱۹. مجلۀ علوم اسلامیه، ج ۱ ش ۱ مورخ ژوئن ۱۹۶۰ بقلم دکترس، امّ هانی فخر الزمان. این بانوی فاضله در مجلۀ روابط فرهنگی ایران و هند، شمارۀ ۴ جلد ۱۵ ص ۲‏-‏۲۰ دسامبر ۱۹۶۲ مجددا شرحی جامع و دقیق و ممتع بقلم آورده است که ذیلا بعین عبارت از مجلۀ مزبور نقل می‌شود:

گزارش اشکال یا پیشنهاد