تاریخ تذکره‌های فارسی، ج ۱، ص ۷۲۶

۷۲۶ تاریخ تذکره‌های فارسی ج ۱
سفینه علی حزین تألیف شیخ محمد علی حزین لاهیجی در قرن دوازدهم هجری
تذکره‌گونه‌ایست که عنوان سفینه دارد، بدین معنی که از بعضی شعرا شعر و شرح حال آورده است، و از بعضی دیگر فقط شعر. سفینۀ مزبور مشتملست بر ذکر یک‌صد و هفت شاعر از اوایل قرن دهم تا نیمۀ قرن یازدهم، بترتیب حروف تهجی از الف تا کاف که از اهلی شیرازی شروع شده و به کمال الدّین حسین ضمیری اصفهانی که قاعدة بایستی در حرف ضاد نوشته می‌شد پایان می‌پذیرد، و جنبۀ انتقادی نیز دارد، چه اشعار برخی از شعرا را مورد انتقاد قرار داده، و بر انتقادات دیگران نسبت باشعار برخی دیگر خرده گرفته و نقد بر نقد کرده است. حزین تاریخ وفات صاحبان تراجم را ذکر نکرده و دربارۀ سال تألیف و مدت جمع‌آوری اشعار سفینه نیز سخن نگفته است. چون در سفینه شرح حال و اشعار سام میرزای صفوی و اشعاری از تقی الدّین اوحدی هم مسطورست، دور نیست که حدس بزنیم در تدوین سفینه از تحفۀ سامی و تذکرۀ عرفات العاشقین هم استفاده کرده است، بخصوص که شعرای سفینۀ مزبور از قبیل: آصفی هروی، اهلی شیرازی، اهلی ترشیزی، امیدی تهرانی، ابو الحسن فراهانی، حالتی ترکمان، سپهری زواره‌یی، حسابی نطنزی، حضوری قمی، حیدر ذهنی معمّائی، ذوقی اردستانی، ابراهیم میرزای جاهی صفوی، بابا فغانی شیرازی، ضمیری اصفهانی، حیرتی تونی، درویش دهکی، و مانند این‌ها از شعرای دو تذکرۀ مزبور هستند. سفینۀ علی حزین در دار الطبع جامعۀ عثمانیّۀ حیدرآباد دکن بسال ۱۳۴۸ هجری قمری در یک‌صد و دو صفحه بطبع سنگی رسیده است. ترجمۀ مؤلف و آثار دیگر او در ذیل تذکرة المعاصرین مذکورست.
۷۲۶

گزارش اشکال یا پیشنهاد