ابن ابی العز
ج ۷، ص ۳۵۷–۳۵۹
ریحانة الادب
ج ۷، ص ۳۵۷–۳۵۹
ابن ابی العز
از اجلّای علما و افاضل فقهای امامیّه قرن هفتم هجرت میباشد که بهمراهی شیخ سدید الدین یوسف بن مطهّر پدر علّامه حلّی و سید مجد الدین محمد بن حسن بن طاوس، برای طلب امان و نگهداری از فتنه مغول از حلّه تا قرب بغداد نزد هلاکو خان مغولی رفته و پیش از فتح بغداد با وی ملاقات کردند و بالنتیجة سبب امان حلّه و نواحی آن گردیدند.
شرح اجمالی قضیه موافق آنچه از کشف الیقین علّامه نقل شده در ضمن اخبار از
مغیّبات حضرت امیر المؤمنین ع گوید: از آن جمله است خبر دادن آن حضرت بعمارت بغداد و سلطنت بنی عباس و مستردّ شدن ملک ایشان بمغول که پدرم آن را نزد هلاکو روایت کرد و سبب سلامتی حلّه و کربلا و نجف و کوفه از قتل و غارت گردید.
وقتیکه هلاکو ببغداد میآمد پیش از فتح آن بلده و قتل خلیفه اکثر اهل حلّه بسمت حجاز فرار کردند و فقط جمع اندکی که من جمله پدر من و ابن طاووس و ابن ابی العز (مذکورین فوق) بودهاند باقی ماندند، هرسه متّفقا نامهای مشعر بتحت امر بودن ایشان به هلاکو نوشته و توسط یکنفر از عجم فرستادند. هلاکو نیز فرمانی صادر کرد و امر داد که حاضر دربار باشند، آن دو نفر بجهت معلوم نبودن مآل کار اندیشناک شدند و تنها شیخ سدید الدین پدر علّامه بمصاحبت دو نفر ایلچی هلاکو، نزد وی رفت، هلاکو گفت که پیش از استعلام عاقبت امر من و خلیفه شما، بچه جسارت پیش من آمدی سدید الدین گفت این اقدام ما بجهت حدیثی میباشد که از حضرت امیر المؤمنین ع بما رسیده و در خطبه زوراء فرموده است: زوراء مکانی است که دارای درختان بزرگ و قوی، بناهای مستحکم، سکنه بسیار، رؤسا و خزینهداران است، اولاد عباس استیطانش میکنند، در عمارات پرنقشونگار آن سکونت کرده و مکان لهو و لعبش مینمایند، در آنجا خوف و جور و ظلم، بسیار میشود، پیشوایان فاجر و امرای فاسق و وزرای خاین روی کار میآیند، اولاد فارس و روم خدمتکار ایشان باشند، امر بمعروف و نهی از منکر را امتثال ننمایند. مردان با مردان، زنان با زنان شهوترانی میکنند (اشاره به سحق و لواط است). در این حال، اهل زوراء در اثر سطوت ترک و قهر و غلبه ایشان مبتلای همّ و غمّ و آه و ناله و گریه و نوحه میشوند.
ترک، گروهی است که حدقه چشم ایشان کوچک، رویهای ایشان مانند سپر گرد و مدوّر، بدنهایشان صاف و ساده و بیمو، لباسهایشان از آهن باشد. پیشوای ایشان پادشاهی است که از کشور خودشان آمده، بسیار قویشوکت و بلندآوازه و بلندهمّت باشد، بهر شهری که میرسد فتح مینماید، هربیدقی را که مقاومتش کند سرنگون میسازد، وایوای بحال
کسی که با وی مخاصمت نماید. شیخ سدید الدین بعد از نقل این جمله بهلاکو، گفت چون این صفات را که از حضرت امیر المؤمنین ع بما رسیده در شما دیدم با امید تمام پیش شما آمدم اینک هلاکو نیز آسودهخاطر شد و فرمانی بنام شیخ سدید الدین بنگاشت که اهالی حلّه و مضافات آن ایمن و آسوده گردیدند.
(ص ۴۶۳ ج ۳ مس)