نشاط- میرزا عبد الوهاب
ج ۶، ص ۱۷۵–۱۷۶
ریحانة الادب
ج ۶، ص ۱۷۵–۱۷۶
نشاط- میرزا عبد الوهاب
- معتمد الدّوله اصفهانی، بنوشته قاموس الاعلام از شعرای عهد صفویّه میباشد که بمقامات بلند رسید، عاقبت جمله را ترک گفته و مصاحبت دراویش را بهمه آنها ترجیح داد، بسیار خوشطبع و اهل حال بود و در عهد نادرشاه (متوفی بسال ۱۱۶۰ ه ق- غقس) درگذشته و از او است:
غم نمیخواهی مجو شادی نشاط هرکه او شادی نخواهد بیغم است
رضا قلی خان هدایت که نسبت بحال ایرانیها دیگر ابصر است در مجمع الفصحا و ریاض العارفین (بعد از تلفیق کلمات آنها) گوید: نشاط اصفهانی میرزا عبد الوهاب موسوی انتساب معتمد الدولة، از فضلای عرفای عهد فتحعلی شاه قاجار میباشد که دارای کمال عزّت و اعتبار بود و در امورات کلی تصرفات میکرد. در وفور کمالات ممتاز، در هردو خط نستعلیق و شکسته استاد، در فنن ادبیّه و عربیّه و حکمت عقلی و ریاضی و طبیعی متبحّر، در نظم و نثر عربی و فارسی و ترکی قادر و متمهّر، کتاب گنجینه نام او مشهور و بمنشآت و مطالب مرغوب و خطب و مکاتیب فصاحت اسلوب مشتمل میباشد. با وجود فقر، بسیار صاحب همّت بوده و تمامی ثروت موروثی و مکتسبی خود را بذل ارباب حاجت نمود، در اندکزمانی چیزی باقی نگذاشت و از اشعار او است:
چه دانیم ما خوش که این است ناخوش خوش است آنچه بر ما خدا میپسندد
چرا پای کوبم چرا دست یازم مرا خواجه بیدست و پا میپسندد
یار ما شاهد هرجمع بود وین عجب است که بخود ره ندهد شاهد هرجائی را
وقتم امشب همه در صحبت بیگانه برفت تا چرا شکر نگفتم شب تنهائی را
دل آسوده اگر میطلبی عشق طلب عاقلان نیک شناسند تنآسائی را
دلم از سینه بتنگ است که در خانه نشاط نتوان داشت نگه، مردم صحرائی را
طفلان شهر بیخبرند از جنون ما یا این جنون هنوز سزاوار سنگ نیست
طاعت از دست نیاید گنهی باید کرد در دل دوست بهر حیله رهی باید کرد
وفات نشاط در سال هزار و دویست و چهل و چهارم هجرت واقع شد و منصف قاجار در تاریخ آن گفته است: از قلب جهان نشاط رفته- ۱۲۴۴. در آثار عجم نیز اسم و لقب و خط و شعر و تاریخ وفات نشاط را بدستور مذکور موافق مجمع الفصحا نگاشته این است که کلام قاموس الاعلام در تاریخ حیات نشاط محمول بر اشتباه و ناشی از قلّت اطّلاع بحال ایرانیان بوده و متعدد بودن نشاط هم بهمین اسم و تخلّص و لقب و وحدت محل بسیار مستبعد میباشد. بلی در قاموس الاعلام از آتشکده نقل کرده که در قرن دوازدهم نیز یک شاعر دیگر میرزا زین العابدین نام شیرازی متخلّص به نشاط بوده و در سال هزار و یکصد و هفتاد و دویم هجرت وفات یافته و چیزی دیگر ذکر نکرده است.
(ص ۵۰۹ ج ۲ مع و ۵۵۱ ض و ۴۷۸ عم و ۴۵۷۶ ج ۶ س)