مدخل ریحانة الادب

محقق بحرانی- شیخ سلیمان بن عبد اللّه

ج ۵، ص ۲۳۷–۲۳۸

ریحانة الادب

ج ۵، ص ۲۳۷–۲۳۸
محقق بحرانی- شیخ سلیمان بن عبد اللّه - بن علی بن حسن بن احمد بن یوسف بن عمار بحرانی ماحوزی، مکنّی به ابو الحسن، معروف به محقق بحرانی، عالمی است عامل ربّانی، فاضل کامل سبحانی، فقیه محقّق مدقّق، خطیب شاعر ماهر حافظ محدّث جلیل، از افاخم و ثقات علمای امامیّه اوائل قرن دوازدهم هجرت که در حفظ و دقّت و سرعت انتقال و حسن تقریر و جودت تحریر وحید عصر خود و از نوادر دهر معدود و جامع جمیع علوم عقلیّه و نقلیّه بود، مراتب علم و فضل و کمالات او مسلّم جمیع علما و مورد تصدیق تمامی حکما میباشد. بالخصوص در حدیث و رجال و تواریخ و سیر باخبر و دستی توانا داشت، شیخ عبد اللّه سماهیجی و سید هاشم بحرانی صاحب تفسیر برهان و شیخ احمد بحرانی پدر صاحب حدائق از تلامذه او بوده و از او روایت نموده و او نیز از علّامه مجلسی و دیگر اجلّای وقت روایت مینماید. حوزه‌
درس او مرجع استفاده افاضل بوده و در ایّام جمعه نیز بعد از نماز، در مسجد، صحیفه سجّادیّه را تدریس میکرده و از تألیفات و آثار قلمی او است: ۱- الاربعون حدیثا فی الامامة من طرق العامة و بیان دلالتها ۲- الاستقلالیة در اثبات استقلال پدر در تزویج دختر باکره رشیده ۳- الاشارات فی الکلام ۴- البلغة در رجال که مثل وجیزه مجلسی است ۵- تاریخ علماء البحرین ۶- جواب السؤال عن التولی عن الجائر. در آن ثابت کرده است که تولی از طرف حاکم جائر درباره کسی که اطمینان داشته باشد بایصال نفع بر شیعیان و عدم اضرار بر ایشان جایز و بی‌اشکال میباشد مانند علی بن یقطین، محمد بن اسمعیل بن بزیع، عبد اللّه بن سنان، عبد اللّه بن زربی، ابن خانبه، حسین بن روح، سید رضی، سید مرتضی، خواجه نصیر طوسی و نظائر ایشان ۷- حاشیه تهذیب الاحکام شیخ طوسی ۸- حاشیه خلاصة الاقوال علامة ۹- حاشیه مشرق الشمسین شیخ بهائی ۱۰- السر المکتوم فی حکمة تعلم علم النجوم ۱۱- الشفاء فی الحکمة النظریة ۱۲- الشمسیة فی رد الشمس لامیر المؤمنین ع ۱۳- المعراج در شرح فهرست شیخ طوسی و بجهت همین کتاب او به ذو المعراج و صاحب المعراج نیز موصوف میباشد ۱۴- هدایة القاصدین الی عقائد الدین و غیر اینها که بسیار است و در هریک از اسرار صلوة، امامت، بدا، حج، حرمت ارتماس صائم، حرمت تسمیه امام زمان در غیبت، قرعه، مقدمه واجب، منطق، وجوب عینی نماز جمعه در زمان غیبت، وجوب غسل جمعه، نحو و مانند اینها رساله‌های مفرده‌ای نوشته است. ولادت او در شب نیمه رمضان سال هزار و هفتادم یا هفتاد و پنجم یا ششم و وفات او هم در هفدهم رجب هزار و صد و بیست و یکم هجری قمری در دیهی دونج نام از قراء ماحوز واقع و در همانجا در مقبره شیخ میثم، جدّ ابن میثم معروف شارح نهج البلاغة مدفون گردید و در ردیف اشخاص مسمّی به سلیمان از نخبة المقال گوید: ثم ابن عبد اللّه ذو البیان‌ معتمد محقق بحرانی‌ والد «سف» عنه جلیل قدره‌ «جائک ذو المعراج»- ۱۰۷۶ دام- ۴۵ عمره‌ چنانچه فوقا اشاره شد محقّق بحرانی از مشایخ پدر شیخ یوسف بن احمد بحرانی صاحب حدائق بوده و لفظ سف در این شعر اشاره بیوسف است که نام صاحب حدائق میباشد یعنی پدر شیخ یوسف از او روایت کرده است و عدد جمله: جائک ذو المعرج- ۱۰۷۶ تاریخ ولادت او بوده و عدد لفظ دام- ۴۵ نیز مدت عمر او است. (ص ۳۰۴ ت و ۳۸۸ مس و متفرقات ذریعة و غیره)

گزارش اشکال یا پیشنهاد