مدخل ریحانة الادب

مامقانی- شیخ محمد حسن بن ملا عبد اللّه بن محمد باقر

ج ۵، ص ۱۵۹–۱۶۰

ریحانة الادب

ج ۵، ص ۱۵۹–۱۶۰
مامقانی- شیخ محمد حسن بن ملا عبد اللّه بن محمد باقر - مامقانیّ الاصل و المولد، نجفیّ المسکن و المدفن، از متبحّرین علمای امامیّه اوائل قرن حاضر چهاردهم هجری قمری میباشد که عالمی است عامل ربّانی، فقیه کامل صمدانی، ادیب لغوی اصولی، عابد زاهد متّقی متواضع، در بلاد اسلامیّه از اکابر مراجع تقلید شیعه. حوزه درس فقهی و اصولی او مجمع علمای امصار و محل استفاده افاضل هردیار بود، نسبت باهل علم و سادات محبّتی مفرط داشت، در انجام همه‌گونه وظائف اسلامیّه و ایصال حقوق دینیّه بمصارف مقرّره شرعیّه اهتمام تمام بکار میبرده و طریق احتیاط می‌پیمود و مصداق مضمون حدیث شریف: مطیع لمولاه مخالف لهواه حافظ لدینه صائن لنفسه‌
بود. در تأدّب بآداب دینیّه حاوی قدح معلّی، با فضائل نفسانیّه متحلّی از رذائل و اخلاق ذمیمه متخلّی، بالجملة مراتب عالیه علمیّه و عملیّه او مسلّم یگانه و بیگانه و رفتار و اطوار او بعد از ریاست تامّه مانند ایّام سلف پیش از ریاست بوده و اصلا تغییری نکرده بود. نسبت بمال دنیا بسیار بی‌رغبت و چیزی از ظلمه قبول نمیکرد و تتلمذ او نخست بشیخ مرتضی انصاری و بعد از وفات شیخ حاضر حوزه سید حسین کوه کمری سالف الترجمة و بعضی از اکابر دیگر شد و بعد از وفات سیّد بتدریس و تصنیف اشتغال داشت تا روز هیجدهم محرّم هزار و سیصد و بیست و سیّم هجری قمری در نجف اشرف وفات یافت و در مقبره مخصوص خود که تقریبا دو ماه پیش از وفاتش از طرف بعضی از مقلّدین او تهیه شده بوده دفن گردید. از تألیفات او است: ۱- بشری الوصول الی اسرار علم الاصول که هشت مجلد است ۲- ذرایع الاحلام فی شرح شرایع الاسلام که فقط باب طهارت و صلوة و صوم و خمس و زکوة آن برآمده و باب طهارت در دو مجلد بزرگ در تبریز چاپ سنگی شده است ۲- غایة الآمال که حاشیه مکاسب استاد خود شیخ مرتضی انصاری است و در طهران چاپ سنگی شده است و مبحث خیارات آن بسیار مختصر و بیع آن مبسوط و مکاسب محرّمه‌اش مبسوطتر میباشد و غیر اینها. هرکس طالب تفصیل حالات صاحب ترجمة باشد رجوع برساله مخزن المعانی که فرزندش حاج شیخ عبد اللّه مامقانی مذکور فوق در این باب نوشته و در آخر چاپ استقلالی مقیاس الهدایة در نجف چاپ شده است مراجعه نماید. (تنقیح المقال و ص ۱۶۹ ج ۱ عه و غیره)

گزارش اشکال یا پیشنهاد