حویزی شیخ عبد علی بن رحمت
ج ۲، ص ۸۹–۹۰
ریحانة الادب
ج ۲، ص ۸۹–۹۰
حویزی شیخ عبد علی بن رحمت
- حویزی، فاضل، عارف بعلوم عربیّه و عروض و غیره، شاعر ادیب و منشی بلیغ بود، جماعتی از اکابر عصر خود را مدح کرده و هجو گفته و از تألیفات او است:
۱- حاشیه تفسیر بیضاوی ۲- دیوان شعر ترکی ۳- دیوان شعر عربی ۴- دیوان شعر فارسی ۵- رساله رمل ۶- شرح شواهد مطول ۷- قصر الغمام در ادبیه چنانچه در امل الامل نوشته و ظاهر آنست که نسخه غلط بوده و قطر الغمام باشد ۸- کتاب حکمت ۹- کتاب عروض ۱۰- کتاب نحو ۱۱- کلام الملوک ملوک الکلام. شیخ عبد علی، از شیخ بهائی (متوفی بسال ۱۰۳۱ ه ق) و دیگران درس خوانده و زمان وفاتش بدست نیامد. در امل الامل بعد از شرح مذکور، شیخ عبد علی بن ناصر بن رحمت بحرانی را عنوان کرده و گوید:
سید علی بن میرزا احمد در سلافة العصر با علم و فضل و ادب وی را ستوده است و بعضی از اشعار او را نیز نقل کرده و دیوان شعری ترکی و عربی و فارسی و قطر الغمام فی شرح کلام الملوک ملوک الکلام و المعول فی شرح شواهد المطول را نیز از تألیفات وی شمرده است و ظاهر کلام امل الامل آنکه این عبد علی بن ناصر بن رحمت غیر از عبد علی بن رحمت
مذکور در فوق است لکن ظاهر بچندین قرینه، وحدت و عین هم بودن آنها است بلکه در روضات قطع بوحدت دارد و اینکه یکی را به بحرانی موصوف و دیگری را بحویزی متّصف داشته در قبال قرائن و امارات وحدت، دلیل تعدد نبوده و نظائرش بسیار میباشد که یک شخص را بچندین ملاحظه بچند محل منسوب دارند و نسبت بجد نیز در کتب رجال و تراجم بسیار است. (ملل و سطر ۳۳ ص و ۳۵۸ ت)