سبکی علی بن عبد الکافی
ج ۲، ص ۴۳۵–۴۳۶
ریحانة الادب
ج ۲، ص ۴۳۵–۴۳۶
سبکی علی بن عبد الکافی
- بن علی بن تمام بن یوسف بن موسی بن تمام بن حامد بن یحیی بن عمر بن عثمان بن علی بن سوار بن سلیم انصاری خزرجی، سبکی الولادة، شافعی الفروع، اشعری الاصول، ابو الحسن الکنیة، تاج الدین یا تقی الدین اللّقب، از اکابر علمای عامّه میباشد که فقیه اصولی محدّث حافظ رجالی منطقی خلافی قاری نحوی لغوی بیانی جدلی، حاکم شام، جامعترین علمای عهد خود، موصوف باوحد المجتهدین و مدتی بعد از جلال الدین قزوینی با کمال عفّت و دیانت قاضی القضاة شام بوده است. ولادت او در اوّل ماه صفر ششصد و هشتاد و سوم هجرت در قریه سبک العبید مصر واقع شد و هریک از علوم و فنون دیگر را نیز از مهره اساتید آن فنّ تحصیل کرد و تألیفات او حاکی از دقتنظر و حسن سلیقه وی میباشند:
۱- الابتهاج (الابهاج خ ل) فی شرح المنهاج للنووی ۲- بیان احکام الربط فی اعتراض الشرط علی الشرط ۳- التحبیر المهذب فی تحریر المذهب ۴- تسریح الناظر فی انعزال المناظر ۵- الدر النظیم فی تفسیر القرآن العظیم ۶- رافع الشقاق فی مسئلة الطلاق ۷- رفع الحاجب عن
مختصر ابن الحاجب در اصول ۸- الرقم الابریزی فی شرح مختصر التبریزی ۹- السیف المسلول علی من سب الرسول ص ۱۰- شفاء الاسقام (السقام خ ل) فی زیارة خیر الانام در رد ابن تیمیه که منکر سفر زیارت بوده و در حیدرآباد و مصر و قاهره چاپ شده است ۱۱- شن الغارة علی من انکر السفر للزیارة که بنوشته بعضی نام دیگر کتاب شفاء الاسقام مذکور است ۱۲- العلم المنشور فی اثبات المشهور ۱۳- کشف القناع فی افادة الامتناع و غیر اینها که تا صد و پنجاه تألیفات متنوعه بدو نسبت دادهاند. سبکی در شعر متوسط بوده و از او است:
ان الولایة لیس فیها راحة الا ثلث یبتغیها العاقل
حکم بحق او ازالة باطل او نفع محتاج سواها باطل
بسال هفتصد و پنجاهم یا پنجاه و ششم هجرت در مصر وفات یافت، اصلا ترکهای نداشته بلکه معادل سی و دو هزار درهم قرضدار بوده که پسرانش آن را پرداخت نمودند. گویند هرکسی که از دولتیان و غیر ایشان متعرّض او میشد بحکم تجربه در مکافات آن گرفتار عزل و یا مرگ میگردید. (ص ۴۹۵ و سطر ۱۴ ص ۶۱ ت و ۱۴۷ هب و ۶۳ ج ۳ در رکامنه و ۱۴۶ ج ۲ طبقات الشافعیة و ۲۵۳۴ ج ۴ س و غیره)