سبعی شیخ احمد بن محمد بن عبد اللّه
ج ۲، ص ۴۳۳–۴۳۴
ریحانة الادب
ج ۲، ص ۴۳۳–۴۳۴
سبعی شیخ احمد بن محمد بن عبد اللّه
- بن علی بن حسن بن علی بن محمد بن سبع (یا سبیع) بن سالم بن رفاعه احسائی بحرانی رفاعی سبعی (یا سبیعی) از اکابر علمای امامیّه، عالمی است فاضل فقیه جلیل القدر شاعر ماهر، از تلامذه ابن المتوّج احمد بن عبد اللّه بحرانی آتی الترجمة و آثار قلمی وی حاکی از تبحّر علمی او میباشد:
۱- الانوار العلویة (العلیّة خ ل) فی شرح الالفیة که شرحی مبسوط بر الفیّه شهید اوّل بوده و بفرموده ذریعة در سال ۸۵۳ و موافق آنچه در روضات از خط خود سبعی نقل کرده در عصر روز شنبه دوازدهم جمادی الاولی ۹۵۳ ه قمری از تألیف آن فراغت یافته است ۲- سدید الافهام فی شرح قواعد الاحکام که بفرموده سید حسین بروجردی بسال ۸۳۶ ه قمری از تألیف آن فارغ گشته است. در روضات گوید: باوجود شرحهای بسیاری که بر الفیّه شهید نوشته شده مثل شرح محقّق کرکی و شیخ ابراهیم قطیفی و شهید ثانی و اکابر دیگر، شرحی اتمّ و اجمع از شرح سبیعی را ندیدهام که اصول و فروع را جامع و فوائد خارجی بسیاری را مشتمل است ۳- شرح الفیه که بنام انوار علویّه مذکور شد ۴- شرح قواعد علامه که بنام سدید الافهام نگارش دادیم.
از اشعار شیخ احمد سبعی، تخمیس قصیده شیخ رجب برسی است که در مدح حضرت امیر المؤمنین ع گفته و از آن جمله است:
اعیت صفاتک اهل الرأی و النظر و اوردتهم حیاض الضجر و الحصر
انت اللذی دق معناه لمعتبر یا آیة اللّه بل یا فتنة البشر
یا حجة اللّه بل یا منتهی القدر ففی حدوثک قوم فی هواک غووا
اذا بصروا منک امرا معجزا فغلوا حیرت اذهانهم یا ذا العلی فغلوا
هیمت افکار ذی الافکار حسین رووا آیات شأنک فی الایام و العصر
وفات سبعی بنوشته بعضی از اجلّه بسال نهصد و شصت و اند از هجرت در هند وقوع یافته و لکن این تاریخ با در نظر گرفتن اینکه سبعی از تلامذه ابن المتوّج بحرانی و او نیز از شاگردان شهید اوّل (متوفی بسال ۷۸۶) و فخر المحقّقین (متوفی بسال ۷۷۱ ه قمری) بوده است و با ملاحظه تاریخ تألیف دو کتاب انوار علویّه و سدید الافهام که از ذریعة و بروجردی نقل کردیم بسیار مستبعد میباشد. اما تاریخ دیگر که از روضات نسبت بتألیف کتاب انوار علویّه نقل شده دور نیست که ناشی از اشتباه صاحب روضات و یا جهات دیگر بوده و مع ذالک محتاج بتتبّع زاید است.
(ص ۲۵۷ ج ۲ نی و ۴۷۹ ج ۱۰ اعیان الشیعة و سطر ۳۲ ص ۱۹ ت و ص ۴۳۴ ج ۲ ذریعة)