مدخل ریحانة الادب

خاتون‌آبادی امیر محمد حسین

ج ۲، ص ۱۰۰–۱۰۲

ریحانة الادب

ج ۲، ص ۱۰۰–۱۰۲
خاتون‌آبادی امیر محمد حسین - پدر امیر عبد الباقی مذکور فوق، از اکابر علمای امامیّه میباشد که در فقه و ادبیات و فنون حکمت مهارت بسزا داشت، خطّ و ربط و املا و انشایش نیز بغایت مرغوب بود، از پدر خود، جدّ مادری خود ملا محمد باقر مجلسی، آقا جمال خوانساری، آقا حسین خوانساری، سید علی خان شیرازی شارح صحیفه و بعض افاضل بحرین، روایت نموده است و سید مهدی بحر العلوم، شیخ زین الدین بن علی خوانساری، سید عبد الباقی فرزند خود امیر محمد حسین و دیگر اکابر وقت هم از وی روایت میکنند و در سال ۱۱۴۵ ه قمری بسید نصر اللّه حائری (که شرح حالش بعنوان مدرّس خواهد آمد) اجازه داده است. تألیفات سودمند بسیاری دارد: ۱- الالواح السماویة فی اختیارات ایام الاسبوع و السنة ۲- حاشیه بر شرح جدید تجرید ۳- حاشیه بر شرح لمعة ۴- حکم النکاح بین العیدین که بعضی از شبهات نادره بارده را با جوابهای آنها حاوی است ۵- خزائن الجواهر فی اعمال السنة ۶- رساله بدا ۷- رساله زکوة ۸- السبع المثانی فی زیارات ائمة العراق ۹- کلمة التقوی فی تحریم الغیبة ۱۰- مفتاح الفرج فی الاستخارة ۱۱- مناقب الفضلاء، اجازه مشروح و مفصّلی است که در قریه خاتون‌آباد اصفهان، موقع محاصره آن نواحی از طرف افغان، برای عالم فاضل شیخ زین الدین‌
مذکور نوشته و اصل نسخه با خط خود امیر محمد حسین نزد صاحب روضات بوده است ۱۲- النجم الثاقب ۱۳- وسیلة النجاح فی الزیارات البعیدة و غیر اینها که حواشی و رسائل بسیاری دارد. تبصره- در روضات الجنّات قضیه عجیب و غریبی از کتاب حکم النکاح مذکور نقل کرده و ما هم بجهت غرابت و طرفه بودن آن زینت‌بخش این اوراق مینمائیم، در آخر آن کتاب گوید: از وقایع سال هزار و نود و اند هجرت آنکه، سنگ‌ریزه‌ای در سیل‌گاه وادی شوشتر پیدا شد که در آن کلماتی با خط سرخ نوشته شده بود، حاکم آن دیار، همان سنگ را حضور شاه سلیمان صفوی، شاه نیز نزد جدّ من (سید عبد الواسع) فرستاد، اکثر مردمان و بالخصوص حکّاکان و اهل فطانت و اصحاب صنعت و استادان و هنرمندان وقت حاضر و با دقت هرچه تمامتر آن را ملاحظه نمودند، آخرین تشخیص‌شان این شد که آن کلمات سرخ، روی آن سنگ، اصلی و خلقتی و قدرتی میباشد و اصلا توهّم تصرف دست بشر و اهل صنعت در آن نمیرود. آن کلمات مکتوبه در روی آن سنگ بدین شرح بود: بسم اللّه الرحمن الرحیم لا اله الا اللّه محمد رسول اللّه علی ولی اللّه، قتل الامام الشهید المظلوم الحسین ابن الامام علی بن ابیطالب و کتب بدمه باذن اللّه و حوله علی ارض و حصا و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون پس بامر سلطان آن را بر نقره نصب کرده و مزیّنش نمودند که بازوبند خودش نماید. در پایان کلامش گوید که این امر بس عجیب و غریب بوده و نظیر آن در سابق هم وقوع یافته است. نگارنده گوید: نظیر این قضیه است آنکه، در روضات از سید نعمت اللّه جزائری نقل کرده که شیخ بهائی در بعض مصنّفات خود از پدرش نقل نموده که در مسجد کوفه نگین عقیقی پیدا شد که این دو بیت در آن نوشته بود. انا در من السمآ نثرونی‌ یوم تزویج والد السبطین‌ کنت اصفی من اللجین بیاضا صبغتنی دماء نحر الحسین‌ صاحب روضات بعد از نقل این جمله گوید که یابنده آن درّ، شهید اوّل بوده چنانچه در بعضی از جونگ‌ها و بیاض‌های معتمده از خط خود شهید نقل شده که در ظهر کوفه نگین‌
عقیقی پیدا کردم که این دو بیت در روی آن نوشته بود پس همان دو بیت مذکور از پدر شیخ بهائی را با اندک تفاوتی نقل کرده است. امیر محمد حسین، شب دوشنبه بیست و سوم شوال هزار و یکصد و پنجاه و یک قمری از هجرت در اسپهان وفات یافت و روز جمعه همان هفته جنازه‌اش را بمشهد مقدّس رضوی ع نقل دادند. امیر محمد صالح پدر امیر محمد حسین نیز از اکابر فقها و مجتهدین بود، نخست از شاگردان ملا میرزا شیروانی و بعد از وفات او حاضر درس دایی و پدرزنش ملا محمد باقر مجلسی گردید و مورد تکریم و احترامات وی شد، بعد از وفات مجلسی امامت جمعه و ریاست علمیّه دینیّه با آن همه کثرت اعیان و افاضل علما که در اصفهان بوده‌اند بدو منتهی گردید و صاحب تصنیفات فاخره بسیاری میباشد: ۱- اثبات عصمة الائمة ع ۲- احوال الملائکة که کتابی است بزرگ ۳- اسرار الصلوة ۴- اسماء من استبصر من العلماء ۵- اصول العقائد ۶- الانوار المشرقة ۷- الایمان و الکفر یا تحقیق معنی الایمان و الکفر ۸- تحقیق معنی الایمان و الکفر که اشاره شد ۹- تفسیر فاتحه و توحید ۱۰- التقویم الشرعی ۱۱- تقویم المؤمنین ۱۲- تکملة مرآة العقول ۱۳- التهلیلیة ۱۴- جامع العقائد ۱۵- حدائق المقربین که حاوی شرح‌حال سی تن از اکابر و اعلام دین است ۱۶- الحدیقة السلیمانیة ۱۷- ذریعة النجاح که بزبان پارسی بوده و در اعمال سال است ۱۸- رساله‌ای در تهلیل آخر اقامة که ظاهرا همان تهلیلّه است ۱۹- رساله‌ای در خلف وعد ۲۰- رساله‌ای در هلال که بهلالیة معروف است ۲۱- روادع النفوس در اخلاق ۲۲- شرح استبصار (بعضی از ابواب آن) ۲۳- شرح من لا یحضره الفقیه (بعضی از ابواب آن) ۲۴- المزار ۲۵- منهج الشیعة فی تقویم الشریعة ۲۶- الهلالیة که در فقره بیستم مذکور شد. امیر محمد صالح در سال ۱۱۱۶ یا ۱۱۲۶ ه قمری (غقیو یا غقکو) در پنجاه و هشت یا شصت و هشت سالگی بدرود جهان گفت. (ذریعة و ص ۱۹۸ ت و ۳۸۶ مس)

گزارش اشکال یا پیشنهاد