ثقة الاسلامعلی بن موسی بن محمد شفیع بن محمد جعفر بن محمد رفیع بن محمد شفیع
ج ۱، ص ۳۶۹–۳۷۱
ریحانة الادب
ج ۱، ص ۳۶۹–۳۷۱
ثقة الاسلامعلی بن موسی بن محمد شفیع بن محمد جعفر بن محمد رفیع بن محمد شفیع
خراسانی الاصل، تبریزی المولد و المسکن، از اکابر علمای تبریز میباشد که در نجوم و ریاضیّات آقا میرزا علی ثقة الاسلام- ۱۸
و تاریخ و کلام و حکمت و دیگر علوم متداوله حظّی وافر داشت، ادبیّات را از اکابر وقت خود در تبریز فراگرفت، نزد جدّ مذکور خود بتکمیل معارف الهیّه پرداخت، در اواخر سده سیزدهم هجرت به عتبات عالیات رفته و حاضر حوزه فقه و اصول فاضل اردکانی، شیخ زین العابدین مازندرانی، حاج شیخ علی یزدی شد. در سال ۱۳۰۸ ه ق بوطن مألوف خود (تبریز) مراجعت نمود و همواره در فیصله امور و انجام مهمّات مردم اهتمام بکار میبرد تا آنکه در سال ۱۳۲۴ ه قمری کشور
ایران بحکومت ملّی آغاز کرد و انقلاب بزرگ و اختلاف کلمه مابین دولت و ملّت بوقوع پیوست، صاحب ترجمه با نهایت احتیاط، مساعی جمیل در خیرخواهی ملّت و دولت مبذول داشته و آنی فروگذاری نکرد، صلاح حال عموم را در مجالس عمومی و خصوصی گوشزد مینمود و بدین منوال میبود تا آنکه بعضی از بیگانگان از فرصت استفاده نموده و به تنفیذ و امضای ورقهای دایر بر اینکه شهر تبریز در اثر مدافعه ایشان از حرکات وحشیانه اهالی فتح شده تکلیفش نمودند، او هم شدیدا امتناع نمود و هرچه اصرار کرده و وسائل لازمه در تحصیل این مرام بکار بردند اصلا کارگر نیفتاد، بلکه نامبرده در امتناع خود با کمال شهامت میافزود تا عصر روز عاشورای سال ۱۳۳۰ ه قمری آن یگانه مرد غیور اسلامی را با چند تن دیگر در سربازخانه دولتی تبریز (که اخیرا در محلّ آن کتابخانه دولتی و دانشسرای پسران تأسیس یافته) بر دار کردند آری:
منصوروار گر ببرندم بپای دار مردانه جان دهم که جهان پایدار نیست
میرزا اسد اللّه ضمیری که از ملازمان خدمت صاحب ترجمه بوده در تاریخ وفاتش گفته است:
قتیل روز عاشور محرّم بشمسی سال شد آلوده در غم
امام هشتمین را بود همنام بدار غم چو عیسی یا چو میثم
قتیل روز عاشور- ۱۳۳۰ آلوده در غم- ۱۲۹۰ هردو تاریخ شهادت صاحب ترجمه است اولی بحساب هجری قمری و دومی بحساب هجری شمسی.
آثار قلمی وی بدین شرح است:
۱- ایضاح الانباء فی تعیین مولد خاتم الانبیاء و مقتل سید الشهداء که در عین بحبوحه انقلاب احوال تبریز مشغول تألیف آن بوده و در سال ۱۳۵۲ ه قمری در تبریز چاپ شده است ۲- ترجمه عتبی، بدرخواست حسنعلی خان امیر نظام که مدتی در اوائل سده چهاردهم هجرت استاندار آذربایجان بوده ترجمه و چاپ شده است. ۳- مرآت الکتب که بقدر
مقدور اسامی کتب شیعه را جمع و تألیف کرده و هنوز چاپ نشده است.
(از دیباچه کتاب ایضاح الانباء فوق تلخیص شد)