مدخل ریحانة الادب

ترمدی محمد بن علی بن حسن بن بشر

ج ۱، ص ۳۳۱–۳۳۲

ریحانة الادب

ج ۱، ص ۳۳۱–۳۳۲
ترمدی محمد بن علی بن حسن بن بشر حکیم صوفی مؤذّن، مکنّی بابو عبد اللّه، معروف به حکیم ترمدی، از مشاهیر مشایخ محدّثین عامّه در خراسان و عراق میباشد که اکثر احادیث نبویّه را در آن نواحی استماع نمود، کمالات نفسانیّه‌اش مشهور بود و اعتقاد داشت بر اینکه اولیا را نیز مثل انبیا خاتمی لازم است، مقام ولایت را بر مقام نبوت ترجیح میداد و در همین موضوع کتابی تألیف داده و ختم الولایةاش نامیده و در حیات خود منتشر کرده است. بعضی از متعصّبین اهالی که برخلاف این عقیده بوده‌اند تکفیرش کرده و از شهر ترمدش اخراج نمودند، در سال دویست و پنجاه و پنج از هجرت (۲۵۵ ه ق) بهمان سبب در بلخ مقتول و یا با اجل طبیعی خود درگذشت و از تألیفات او است:
۱- اثبات العلل الشرعیة یا علل الشریعة ۲- ختم الولایة که اشاره نمودیم ۳- شرح الصلوة ۴- عرس الموحدین ۵- علل الشریعة که همان اثبات العلل مذکور است ۶- غور النور ۷- الفروق ۸- المناهی ۹- نوادر الاصول فی معرفة اخبار الرسول که در سال ۱۲۹۴ ه ق در چهارصد و سی و دو صفحه در استانبول چاپ شده ۱۰- النهج. (ص ۶۳۳ مط و ۱۶۴۴ و ۱۹۷۰ ج ۳ س و ۲۴۸ ج ۲ و ۱۶۳ ج ۳ فع)

گزارش اشکال یا پیشنهاد