شیخ علی بن شیخ عبد الحسین دشتی
ج ۴، ص ۲۳۳–۲۳۴
مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی
ج ۴، ص ۲۳۳–۲۳۴
شیخ علی بن شیخ عبد الحسین دشتی:
(۱۲۷۵ ش - معاصر)
از مبرزین نویسندگان داستانیست که اعتصام - الملک رئیس آن میباشد. قوت قلم و منطق تام نویسندۀ بزرگ از نگارشهای دشتی نیز چهرهنمائی میکند بیشتر آثار دشتی که یک رنگ سیاسی بخود گرفته و ازاینجهت قسمت ادبیش نسبت به مجموع آنها کمتر از نصف است. قلم سیاسیش متین دیده میشود. برعکس ملکالشعراء که تنها بجنبۀ شاعرانۀ قلم اهمیت میدهد، علی دشتی در آثار خود متفکر و سنجیده بنظر میرسد. دشتی نسبت ببعضی از عوالم معنوی از قبیل عشق و محبت بنظر انکار و فلسفه مادیه مینگرد. آیا میتوان گفت این نویسنده تا اندازۀ از پیروان مسلک اپیکو فیلسوف معروف یونانی میباشد که
قانون اخلاقی و حیاتی را در استیفای حظ و نفع معرفی مینمود؟ شاید. علی دشتی از ادبیات اروپائی بوسیلۀ لسان عربی مطلع و قلمش بدرجۀ کافی مایه دارد. البتّه ادبیات اروپائیان در قلم او بلا تأثیر نیست.
اسلوب نگارش علی دشتی سهل و کلیة از تزیینات مجازی غیرساده عاری و کاملا از قدرت بیان مقصود بهرهمند میباشد ولی با وجود سلامت نمیتوان گفت منقح است. آثار دشتی در روزنامههای شفق سرخ و مجلۀ بهار منتشر گشته (منتخبات آثار ص ۱۳۲).
وی چند دوره نمایندۀ مجلس و در زمان رضا شاه پهلوی مدتی منزوی و خانهنشین بود. پس از وقایع شهریور دومرتبه بنمایندگی مجلس انتخاب گردید فعلا هم با سمت سفیر کبیر در قاهره مصر بسر میبرد (تاریخ جراید و مجلات ج ۳ ص ۷۹).
سایر مآخذ: بازیگران سیاست ص ۷۱، بازیگران عصر طلائی ص، سالنامۀ دنیا سال ۴ ص ۲۲۴.