ابو الفتح عبد الرحمن خازنی یا خازن

ابو الفتح عبد الرحمن خازنی یا خازن: (- ۵۵۰ ق،) مولد و منشاء او دیار روم بوده سپس غلام و خازن علی مروزی گشته. وی از حب جاه عاری بود و منکر طریقۀ دنیا داری. لباسش لباس زهاد و غذایش همچون ابرار و عباد. هرچند در انواع حکمیه رنج فراوان برده و لکن ذوقش بیشتر مایل ریاضی شده. در علم هندسه همچون اقلیدس صوری و در علم نجوم و زیج چون بطلیموس بود. خازن زیجی برای سلطان سنجر بنوشت و تقدیم او نمود. سلطان برای او مبلغ هزار دینار هدیه فرستاد صلۀ سلطان را رد نمود گفت مرا ده دینار کافیست زیرا مخارج سالیانۀ من سه دینار است. کتاب زیج او معروف بزیج سنجریست و محل اعتماد اهل‌فن تمام اوساط و تعدیلات کواکب را بطور مبسوط بنگاشته مگر تقویم عطارد را در حالت رجوع چون تقویم عطارد موافق با رؤیت و امتحانست. (کنز الحکمة ج ۲ ص ۱۰۷). بسال ۵۵۰ ق درگذشت (معجم المؤلفین ج ۵ ص ۱۳۶). سایر مآخذ: معجم المطبوعات ص ۸۰، لغت‌نامۀ دهخدا ص ۷۰۵.