خواجه نظام الملک قوام الدّین ابو علی حسن ابن علی بن اسحاق طوسی نوقانی
ج ۲، ص ۶۰۴–۶۰۵
مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی
ج ۲، ص ۶۰۴–۶۰۵
خواجه نظام الملک قوام الدّین ابو علی حسن ابن علی بن اسحاق طوسی نوقانی:
(۴۰۸-۴۸۵ ق) در یازدهسالگی از حفظ قرآن فارغ شد و تمامی اوقات خود را بخدمت علماء و تحصیل علوم مصروف داشت و در فقه شافعی مهارت کامل پیدا کرد. پس از آن رو بغربت نهاده با اهل سیاق و ارباب قلم درآمد و در
آن علم نیز بغایت صاحب وقوف شد. بعد با ابن شادان عمید بلخ روزگار گذرانید ولی او بنای اخاذی را با وی گذارد. این بود خواجه بمرو گریخت و بوسیلۀ جعفر بیک سلجوقی بملازمت آلبارسلان رسید. چون آلبارسلان عمید الملک کندری را بقتل رساند منصب وزارت را مستقیما بخواجه مفوض کرد. خواجه نظام الملک بقاع خیر و ابواب بر در بغداد و اصفهان و سایر اقطار جهان بنا نمود و قری و مزارع آباد و مستغلات مرغوب بر آن ابنیه وقف کرد و در زمان سلطنت آلبارسلان و اوان ایالت سلطان ملکشاه مدت سی سال وزارت داشت. در زمان سلطان ملکشاه بمنصب اتابکی ارتقاء یافت.
سدید الدّین محمد بخاری در تألیف خود آورده که خواجه در هرات و بغداد و اصفهان و بلاد عرب و روم بقاع خیر و ابواب البر طرح کرده باتمام رسانید، مانند مدرسۀ نظامیه در بغداد.
در اواخر از وزارت معزول شد و خواجه در حین مسافرت از اصفهان بجانب بغداد در یکی از قصبات لر کوچک باشارۀ حسن صباح و اغوای تاج الملک ابو الغنائم بزخم کارد مقتول شد.
(دستور الوزراء ص ۱۰۵)