مناظره با...
←مباحثه.
مناظرۀ بهایی با داماد.
از بهاء الدّین محمد عاملی، شیخ بهائی (۹۵۳-۱۰۳۰ ق/ ۱۵۴۶ - ۱۶۲۱ م) و میر محمد باقر داماد (د ۱۰۴۱ ق/ ۱۶۳۱ م).
در آن میرداماد نام بردن از مهدی موعود (ع) را ناروا دانسته ولی بهایی آن را روا دانسته. برای پی بردن به این مسأله، نک، ذریعه ۱۷۸/۱۴ «شرعة التسمیة» که به زبان عربی است.
برای بهایی: اعلام ۳۲۹/۱ «بهایی»؛ طبقات ۸۵/۱۱ بهاء الدّین عاملی؛ مدرس، ریحانه ۳۰۱/۳-۳۲۰ در ۹۴ بند.
برای میرداماد: اعلام ۸۰۴/۱؛ طبقات ۶۷/۱۱-۸۰؛ فهرستواره ۸۱۰/۶؛ مدرس، ریحانه ۵۶/۶-۶۲ که در آنجا از نگاشتهای به نامه «شرعة التسمیة» یاد شده که در حرمت «تسمیه» و «تکنیه» حضرت ولی عصر عج در زمان غیبت است.
ذریعه ۱۷۸/۱۴ «شرعة التسمیة» از محقّق داماد.
مناظره پیر مطیع و شاه جوان.
هوشواره این مدخل را با سنجیدن عنوان و مؤلف اثر با مدخلهای صفحهای که مآخذ اثر نشانی دادهاند برگزیده است. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
از ناشناسی پیش از ۱۲۳۱ ق که تاریخ نسخه است. گفتگویی است خیالی میان شاه جوانی که در خرمآباد حکمرانی میکند و پیر مطیعی که از شهر دور شده و به غاری پناه برده. شاه ۶۹ سؤال از پیر میپرسد و پیر به آنها پاسخ میگوید. پرسشها در مسایل اعتقادی، توحید، معاد و نبوّت است.
آغاز: سپاس خدای را تبارک و تعالی که هر دوجهان را بیافرید و در آفرینش هر دوجهان ترتیب پیدا کرده و از آفریدۀ این جهان آدمی اختیار کرد و از اهل خطاب خویش گردانید.
قم، معصومه ۷۴/۲ ش ۴۶۷ نوشتۀ ۱۲۳۱.
مناظرۀ شیخ عبد الوهّاب هندی
با ملاّ برخوردار مدرس (← مناظره عبد الوهّاب دیبلی دهلوی).
نور علم، فهرست ۲۳۰ نسخۀ ۱۰۵.
مناظرۀ قزوینی و مازندرانی.
هوشواره این مدخل را با سنجیدن عنوان و مؤلف اثر با مدخلهای صفحهای که مآخذ اثر نشانی دادهاند برگزیده است. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
گفتگوی ملا خلیلی قزوینی فرزند غازی، (۱۰۰۱-۱۰۸۹ ق) و ملا صالح مازندرانی، از شاگرد ملا خلیل که هرجا نظرش استادش آید، نویسد: مذهب استاد در این مسئله این است.
گفتگو دربارۀ شجرۀ ممنوعۀ بهشت و آدم و حوّا میباشد.
آغاز: مباحثهای که ما بین علاّمی مولانا خلیل اللّه قزوینی... در باب نهی حضرت آدم (ع) از اکل شجرهای که در کلام مجید واقع شده.
نسخهها ۹۹۵/۲(۱ نسخه)؛ ذریعه ۲۹۹/۲۲؛ اعلام ۷۸۸/۱؛ طبقات ۲۰۳/۱۱.
دانشگاه ۲۵۱۶/۱۲ ش (۱) ۳۵۱۱ نوشتۀ ۱۰۹۱ ق.
مناظرۀ مأمون.
هوشواره این مدخل را با سنجیدن عنوان و مؤلف اثر با مدخلهای صفحهای که مآخذ اثر نشانی دادهاند برگزیده است. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
گزارش گفتگوی مأمون است با مخالفانی از دانشمندان اهل سنّت. برگردان فارسی آن از ناشناس. گرفته از «عیون اخبار الرضا» شرح سؤالات مأمون از محمد اسماعیل