صافی
ج ۹، ص ۳۹۷–۳۹۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۹، ص ۳۹۷–۳۹۹
صافی
در شرح کافی. متن از ابو جعفر محمد کلینی رازی (د ۳۲۸ ق/ ۹۲۹ م). یکی از اصول اربعه شیعه است، دربرگیرندۀ ۳۴ «کتاب» و ۳۲۶ «باب» از اصول و فروع دین، کتابی است در حدیث از اصول و فقه شیعی که شرحها و حاشیهنویسیها و ترجمههایی چند دارد.
شرح از ملا خلیل بن غازی قزوینی (د ۱۰۹۸ ق/ ۱۶۷۸ م). (← با پرسشهای نذر علی، پیش ازاین). وی نخست شافی را در ۱۰۵۷ به زبان عربی در شرح این متن آغاز کرده بود (ذریعه ۶/۱۳)، ولی به انجام نرساند و در ۱۰۶۴ ق به نگارش این شرح به زبان فارسی پرداخت. کار را در آن سال، در شهر خود دیلمیه قزوین بنام شاهعباس دوم (سال ۱۰۵۲-۱۰۷۷ ق/ ۱۶۴۲-۱۶۶۶ م) آغاز کرد. و در ۱۰۸۴ ق به انجام رسانده است.
چند بار در چند مجلد چاپ شده است (مشار).
آغاز: بسمله. فتح گنجینۀ شاهی، شرح حدیث رازدار الهی گشاد نعم نامتناهی... اما بعد، چنین گوید محرر این اوراق خلیل بن غازی القزوینی... که در شعبان هزار و شصت و چهار...
ذریعه ۱۲۷/۱۴، همانجا ۴/۱۵ «الصافی فی شرح الکافی»، همانجا ۲۴۵/۱۷ «الکافی فی الحدیث»، همانجا ۲۷/۱۴ «شرح الکافی» و چند شرح دیگر؛ اعلام ۷۸۸/۱؛ طبقات ۲۰۳/۱۱؛ مشار ۳۳۶۹/۳ «صافی» برای چاپ مجلدهای آن؛ صفا (۳) ۱۴۷۰/۵.
آستان قدس ۳۱۹/۱۴ ش ۹۴۸۹ (ج ۱ و ۲،
از پایانی سدۀ ۱۱ ق)، همانجا ۳۲۰ ش ۹۵۰۱ (ج ۱ و ۲) نوشتۀ ۱۰۷۰ ق، همانجا ۳۲۰ ش ۱۱۵۳۹ (ج ۱) نوشتۀ ۱۰۸۰ ق، همانجا ۶۲۰ ش ۹۴۹۰ (ج ۳) سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۲۱ ش ۹۵۰۲ (ج ۳) سدۀ ۱۲ ق، همانجا ۳۲۱ ش ۹۵۰۳ (ج ۳) سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۲۲ ش ۹۵۰۵ (ج ۲ و ۵) محرم ۱۰۷۱ ق، همانجا، ۳۲۳ ش ۹۵۰۶، (ج ۵) نوشتۀ ۱۰۹۹ ق، ۳۲۳ ش ۷۷۰۹۲ (ج ۴) ذیحجۀ ۱۰۸۰ ق، همانجا ۳۲۴ ش ۹۴۹۱ (ج ۴) سدۀ ۱۲ ق، همانجا ۳۲۴ ش ۹۵۰۴ (ج ۴) ذیحجۀ ۱۰۹۳ ق، همانجا ۳۲۵ ش ۱۱۵۶۵ (ج ۴) صفر ۱۱۰۰، همانجا ۳۲۵ ش ۱۳۸۰۲ (ج ۴) سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۲۵ ش ۹۴۹۳، نوشتۀ ۱۰۹۲ ق، همانجا ۳۲۶ ش ۱۱۵۵۱ (ج ۵-۷) سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۲۶ ش ۹۴۹۳ (ج ۸-۱۰) نوشته ۱۰۸۲ ق، همانجا ۳۲۷ ش ۷-۹۵ (ج ۸-۱۰) نوشتۀ ۱۰۸۷ ق، همانجا ۳۲۷ ش ۷۷۰۹ (ج ۸-۱۰) نوشتۀ ع ۱۰۸۲/۱ ق، همانجا ۳۲۷ ش ۹۵۰۸ (ج ۸-۱۱) نوشتۀ ۱۰۸۲ ق، همانجا ۳۲۸ ش ۹۵۰۹ (ج ۱۱) ۱۰۹۳ ق، همانجا ۳۲۸ ش ۹۴۹۴ (ج ۱۱-۱۳) رجب ۱۰۹۵ ق، همانجا ۳۲۹ ش ۷۷۹۳، (۱۰۸۹ ق)، همانجا ۳۲۹ ش ۹۵۱۰، (سدۀ ۱۱ ق)، همانجا ۳۲۹ ش ۹۵۱۱، (سدۀ ۱۱ ق)، همانجا ۳۳۰ ش ۹۴۹۵، (ج ۱۴-۱۵) شوال ۱۱۱۳ ق، همانجا ۳۳۰ ش ۱۳۰۸۳، شوال ۱۱۱۳ ق، همانجا ۳۳۱ ش ۱۲۸۸۱ (ج ۱۶) سدۀ ۱۱ ق، همانجا؛ ۳۳۱ ش ۷۷۰۷ (ج ۸-۱۶) نوشتۀ ۱۱۴۲ ق، همانجا ۳۳۲ ش ۹۴۹۶ (ج ۱۷-۱۹) سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۳۲، ش ۹۴۹۷ (ج ۲۰-۲۶) پایان سدۀ ۱۱ ق؛ همانجا ۳۳۳، ش ۷۷۰۸ (ج ۲۰-۲۶) پایانی سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۳۳۳ ش ۹۵۱۲ (ج ۲۶) ع ۱۰۹۳/۲ ق، همانجا ۳۳۴ ش ۹۵۰۰ (ج ۳۴) صفر ۱۱۱۲ ق، همانجا ۳۳۴ ش ۷۷۹۴ (ج ۲۷-۲۸) پایانی سدۀ ۱۱ ق، همانجا ۲۳۵ ش ۹۴۹۸ (ج ۲۷-۲۸ و ۳۱-۳۲) سدۀ ۱۳ ق، همانجا ۳۳۵ ش ۹۴۹۹ (ج ۳۱-۳۳) پایانۀ سدۀ ۱۱ ق؛ آستان قدس، نامگو ۳۷۹ (۵۱ نسخه)؛ آستان قدس، خامنهای ۱۶۸ (۸ نسخه: ش ۳۷، ۱۳۸، ۱۴۸، ۲۲۲، ۲۳۰، ۲۷۶، ۲۹۵)، همانجا ۱۶۹ (۱۱ نسخه ش، ۳۴۲، ۴۲۴، ۴۶۵، ۴۶۶، ۷۷۱، ۸۵۳، ۱۰۲۳، ۱۲۳۳، ۱۲۶۷، ۱۲۷۳، ۱۲۷۶، همانجا ۱۷۰ (۳ نسخه: ش ۱۳۴۱، ۱۳۹۵، ۱۴۶۹)؛ اشکوری، احیا ۱۸۴/۳(۲ نسخه)، ۲۳۸؛ اشکوری، کرمانشاه ۸۵؛ اشکوری، گلپایگانی ۵۹؛ تهران، نوربخش ۸۳/۲ سدۀ ۱۱، همانجا ۱۰۴/۲؛ تهران، مروی ۱۶۷ (۲ نسخه)؛ حافظیان بابلی، عبد العظیم ۳۶۵/۱ ش ۵۱۴ «الصافی فی شرح الکافی» نوشتۀ ۱۰۶۸ ق، همانجا ش ۱۴۴ نوشتۀ سدۀ ۱۲. خوی، خوانساری ۱۱۴، ۱۱۷؛ دایرةالمعارف، سلطانی ۲۶۲/۱ ش ۱۷۴ (سدۀ ۱۱ ق)؛ دلیل المخطوطات ۲۲، ۱۱۷، ۳۰۵؛ سپهسالار
۲۷۵/۵؛ شیراز، ملی ۲۴۴/۲ ش ۱۱ ب/ ۶۳۹ نوشته ۱۱۰۸؛ فاضلیه، مشهد ۷۱؛ قم، حجتیه ۱۹؛ قم، فیضیه ۷۶/۲؛ قم، استادی ۴۹؛ قم، معصومه ۱۵۴/۱ ش ۱۳۰، همانجا ۱۶۰/۲ ش ۵۳۸ همانجا ۲۴۶/۲ ش ۶۱۷، همانجا ۳۶۶/۲ ش ۷۳۵؛ قم، مسجد اعظم ۲۷۶؛ گلپایگانی، نامگو ۴۹۵ ۳۸/۱۶ نوشتۀ ۱۰۶۷ ق، همانجا ۶/۳۲، همانجا ۸/۸۱، همانجا ۲/۴۴، همانجا ۳۵/۲۳، همانجا ۱۹/۲۲، همانجا ۲۶/۸۶، همانجا ۳۱/۳۶، همانجا ۷/۱۵، همانجا ۸/۳۶، همانجا ۷/۲۵، همانجا ۳۳/۴۱، همانجا ۳۴/۱۱، همانجا ۳۳/۵۳، همانجا ۳۰/۱۰۵، همانجا ۳۳/۴۵، همانجا ۳۲/۱۰۷، (نوشته از ۱۰۶۶ تا ۱۱۶۰ ق). همانجا ص ۶۴۲ ش ۱۹/۱ «مختصر الصافی در شرح کافی» نوشتۀ ۱۱۳۴ ق؛ مجلس ۲۵۱/۲۶، ۱۲۸، همانجا ۱۷۵/۷، همانجا ۴۰۹/۳۵؛ مرعشی - اشکوری ۲۶۵/۵، همانجا ۱۶۲/۲۴، ۱۷۵، همانجا ۱۶۸/۲۵، همانجا ۲۴۳/۲۶؛ مرعشی ۱۱۰/۲۷، ش ۱۰۶۵۴، همانجا ۱۸۶/۲۷، ش ۱۰۷۵۸، همانجا ۶۸/۲۹، همانجا ۲۴۳/۳۰؛ همدان، آخوند، مقصود ۳۴؛ یزد، شیرانی ۳۷۳/۱، همانجا ۱۲۵/۲، همانجا ۹۹۴/۳، همانجا ۱۶۲۳/۵، ۱۶۳۹، ۱۶۲۶، ۱۷۰۷.
بلوشه ۲۷۳/۲، ۳۶؛ حیدرآباد، عبد القادر ۳۷/۱؛ طرازی، دار الکتب ۳۰۷/۱، همانجا ۳/۲؛ قاهره، نامگو ۶۳؛ موزۀ بریتانیا، چاپی ۴۳۴.