شرح قصیدۀ امالی
ج ۹، ص ۳۸۲–۳۸۳
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۹، ص ۳۸۲–۳۸۳
شرح قصیدۀ امالی.
متن همان. (← بالا) شرح از ناشناس (محمد اویسی، نک. پیش از این). شرحی که کهنهتر از شرح درویزه مینماید.
و گویا درویزه در کار خود بدان نظر داشته است.
جداییهای آن با شرح درویزه: ۱ - درویزه بیت دوم قصیده را بر بیت یکم مقدم میدارد، و با «میلک مالک...» آغاز میکند، و این شرح از «یقول العبد...»، ۲ - در این شرح، پس از هر بیت عربی متن، یک فارسی آن آورده شده، که در شرح درویزه نیامده است، ۳ - شرح درویزه سربندهای «مسئله» دارد که در این شرح نیست.
برای نمونه: ملیک مالک... خدای ما خداوند قدیم است. صفاتش کامل و مثلش عدیم است...
صفات اللّه لیست عین ذات... صفات حق نباشد عین ذاتش - نه غیر ذات او باشد صفاتش.
و یکی از وجوه اشتراک این دو شرح این است که در شرح بیت «یقول العبد فی بدء الامالی» آمده است: «میگوید این بنده که مصنف این کتاب است، محمد اویسی...». نخست اینکه نام وی «محمد است» نه «علی» دوم اینکه برخی از فهرستنگاران، این شرح ناشناخته را، که با این بیت آغاز میشود، شرح محمد اویسی نوشتهاند، درحالیکه در هر دو تحریر این واژه آمده است.
این نشانیها از نسخههای گنجبخش است. و وجه اشتراک در نسخههای زیر نسبت دادن فهرستنویسان ما، شرح را به ما محمد اویسی، و شروع شرح با بیت «یقول العبد» میباشد.
آغاز: یقول العبد فی الامالی... کالآلی. یعنی میگوید بنده که مصنف این کتاب (قصیده) است، که نام او محمد (!) اویسیست، در آغاز بیان خویش.
مشترک ۱۱۶۲/۲(۱۰ نسخه).
بشیر حسین، شیرانی ۲۳۱/۲ «شرح امالی»؛ گنج ۱۶۹۳/۳ ش ۴۶۸۲ ۲۹۲.