مرآة العلماء
ج ۸، ص ۸۵۶–۸۵۷
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۸، ص ۸۵۶–۸۵۷
مرآة العلماء.
احمد فرزند محمد یوسف فرزند صوفی حق داد، از مردم دهدار از قریههای بلخ، در ۱۷ محرم ۱۲۰۰ ق (۱۷۸۵ م) نگاشته بدین نام خوانده، چرا که در آن اوصاف حمیدۀ علما را بیان کرده. نوشاهی (موزه ۲۳۶) گمان برده که میتواند وی با نگارندۀ «سیف المجاهدین» (هف) یکی باشند.
نثر آمیخته به نظم و حکایتها رازگونه. در ۹۳ «باب»: ۱ - مقدمه و معرفی کتاب، ۲ - در بیان علم، ۳ - فوائد علم، ۵ - در معرفت، ۶ - در عمل، ۷ - مذمت نفس، ۸ - در حکمت علم، ۱۵ - علامات جمع، ۲۰ - در بیان عالم و عارف، ۲۵ - فرائض ایمان، ۳۰ - انواع علما، ۳۵ - خبر رسیدن به شهر علم، ۴۰ - خبر یافتن نفس از بیقراری دل، ۴۵ - در گرفتاری نفس، ۵۰ - رسانیدن محبت نفس را به دل، ۵۵ - عذر گفتن نفس با عشق، ۶۰ - بازگشت نفس سوی خویش، ۶۵ - مصاحب شدن
نفس با خوک، ۷۰ - حاجت خواستن جان، ۷۵ - خطاب روح و...، ۸۰ - جواب گفتن نفس عقل را، ۸۵ - دریافتن نفس عقل را و جواب و سؤال، ۹۳ - خاتمۀ کتاب.
مشترک ۱۸۹۴/۳.
گنج ۷۸۹/۲.