نامههای اسفراینی (1) از نور الدّین عبد الرحمن اسفراینی کسرقی
ج ۸، ص ۱۰۱۲
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۸، ص ۱۰۱۲
نامههای اسفراینی (۱) از نور الدّین عبد الرحمن اسفراینی کسرقی
(د ۷۰۰ ق/ ۱۳۰۱ م) به مریدش علاء الدولۀ سمنانی بیابانکی، احمد (د ۷۳۶ ق/ ۱۳۳۶ م). و پاسخ آن از سمنانی به اسفراینی. نامه و پاسخ هر دو نثر آمیخته به نظم عرفانی.
پیوند روحانی سمنانی با مرادش اسفراینی، به علّت جلوگیری ارغون از رفتن او به بغداد (← مجموعۀ الرسیل، هف) تنها از راه نامهنگاری بود که در آنها مسایل خود را مطرح کرده پاسخ میگرفته است. و در اینجا نامه مراد است به مرید و پاسخ مرید به مراد خود.
آغاز نامه: مکتوب الی الولد الاعز علاء الدوله طال بقائه. ای فرزند در آن وقت که وقت، در هستی وقت خود نیست بود. و سلطان وقت از شراب زلال لا یزال در نیستی خود است (مست؟) خود را در بیخودی از خودی و بیخودی خود، بیخود دید.
انجام:
ای بر لب بحر تشنه در خاک شده/ و ای بر سر گنج از گدایی مرده.
و صلی الله علی محمد و آل اجمعین.
آغاز پاسخ: الجواب الی خدمت الشیخ ادام الله ظله و بقائه:
حرام علیّ الکاس ما دمت غضبانا/ و ما لم تعد عنی رضاک کما کانا...
ای هست تو نیست مرا هست کرد/ و ای نیست تو هست مرا نیست کرد.
نجیب مایل هروی، چهل مجلس ۵۳؛ اعلام ۱۴۷۳/۲ سمنانی؛ همانجا ۱۳۱۲/۲ اسفراینی؛ نفیسی ۱۴۸/۱، همانجا ۷۳۳/۲؛ ذریعه ۱۳۱/۲۲ «مکاتیب عبد الرحمن الاسفراینی» الی علاء الدوله.
دایرةالمعارف ش (۳) ۹۶۵ عکسی از سدۀ ۸.