سوانح العشاق
ج ۷، ص ۵۰۵
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۷، ص ۵۰۵
*سوانح العشاق: السوانح فی العشق. از شیخ احمد غزالی طوسی،
ابو الفتح پسر محمد، برادر کهتر امام محمد غزالی، که در ده سال دوری برادرش (۴۸۸ تا ۴۹۸ ق/ ۱۰۹۵ تا ۱۱۰۵ م) به جای او در مدرسۀ نظامیۀ بغداد میآموزاند، و مرگش را ۵۱۷، ۵۱۸، ۵۲۰ ق/ ۲۳، ۲۴، ۱۱۲۶ م) نوشتهاند.
برای دوستی عزیز که به جای عزیزترین برادرانش بوده، و گفته شده همان عین القضات همدانی است، که «عینیه» را نیز برای او نگاشته است، دربارۀ عشق و غلبۀ محبت، در ۶۷ «فصل» کوتاه، به نثر آمیخته به نظم. یکبار هلموت ریتر، ۱۹۴۲ م، سپس به کوشش دکتر مهدی بیانی، ۱۳۲۲ خ چاپ شده.
آغاز: قال الشیخ... چند فصل اثبات افتاده و تعلق به هیچ جانب ندارد، در حقایق عشق و احوال و اعراض عشق... فصل اول قال الله تعالی یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ. با عشق روان شد از عدم مرکب ما.
مشترک ۱۵۷۰/۳(۳ نسخه)؛ نسخهها ۱۲۰۳/۲(۱۰ نسخه)؛ اعلام ۱۲۰/۱ غزالی؛ صفا ۹۳۲/۲ تا ۹۳۵ کارهایش از آن میان همین؛ نفیسی ۶۹/۱ غزالی، ۱۱۱ همدانی؛ کحاله ۱۴۷/۲؛ مجلۀ ادبیات، تهران ۱۳۴۶ خ ش ۵۵ ص ۳۰۲. چاپ سوم از استاد ایرج افشار؛ مشار ۳۰۷۸/۳ سه چاپ؛ مشار، مؤلفین ۴۲۹/۱؛ پیشگفتار چاپ «بحر الحقیقة» از دکتر مجاهد؛ فرهنگ ایران زمین، ۱۳۴۶ خ/ ۳۰۰.
آستان قدس ۱۳۰/۴؛ همانجا، نامگو ۳۱۳ (۲ نسخه)؛ اشکوری ۱۸۰/۱۵؛ دانشگاه ش ۵۴۶۴/۲؛ فیلم ۱۲۴/۱، ۴۰۸، ۴۶۷، ۴۸۷، ۵۰۴؛ همانجا ۵۱/۲، ۲۸۹، همانجا ۳۹/۳، ۱۱۰، ۱۶۵؛ سپهسالار ۱۲۰/۵؛ مجلس ۴۰۳/۱۰؛ ملک ۱۲۹/۸، ش ۴۱۹۶/۳، ۴۹۳۱؛ مشهد، گوهر شاد، ۱۵۶۴؛ ملی، ش ۹۹۲/۱۶.
اته ۸۷، ۶۲۴، ۱۹۲۴؛ ایاصوفیه ش ۴۸۲۱/۱۰؛ ایوانف، کرزن، ۴۰۶، ۴۰۷؛ بشیر حسین، شیرانی ۲۴۰/۲، ۴۰۶ (!)؛ عاطف افندی ش ۲۲۴۱/۵؛ کوپرولو ۱۵۸۹/۱۱۰؛ لالا اسماعیل، ۴۸۷/۳۵؛ گنج ۷۱۷/۲؛ نوشاهی، موزه ۲۳۵.