بحر الفراسه
ج ۷، ص ۱۴۴–۱۴۵
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۷، ص ۱۴۴–۱۴۵
*بحر الفراسه:
شرح دیوان حافظ. گزارش از عبد الله خویشگی قصوری چشتی، غلام معین الدّین، متخلص به عبدی (۱۰۴۳-۱۱۰۶ ق/ ۳-۱۶۴۴-۱۶۹۵ م) فرزند عبد القادر فرزند احمد شوریانی، از تبار افغانی، که محمد اقبال مجددی «احوال و آثار خویشگی» را در احوال و کارهای این صوفی دانشمند نگاشته است.
گزارش بیتهایی از غزلهاست به ترتیب تهجی، سپس بیتهایی از «ساقینامۀ» او، به نام شاهجهان (۱۰۳۷-۱۰۶۸)، تاریخ دقیق نگارش بدست نیست، جز آنکه در ۲۳ سالگی (که بایستی ۱۰۶۶ ق/ ۱۶۵۶ م باشد) به قصور آمده، یک سال به تدریس پرداخته، در مدت شش ماه جلد یکم آن را ساخته است، و جلد دوم را که گزارش غزلها از ردیف شین به پایین است، بعدها در بیجاپور ساخته است.
«خلاصة البحر قدیم و جدید» و «جامع البحرین فی زواید النهرین» و «خلاصة البحرین فی زواید النهرین» کارهایی است که این عبدی دربارۀ دیوان حافظ و «بحر الفراسۀ» خود انجام داده است، که از آنها تنها نامهایی بجای مانده است.
آغاز: سپاس عظمت اساس واحدی را رسد که محمود است به جلال ذات... الا یا ایها...
مشکلها. الا دانا و آگاه باش. ایها الساقی ای هرکدامی نوشانده.
مشترک ۱۵۹۹/۳ به دو نام بالا (۱۴ نسخه)، همانجا ۴۷۳/۷(۱ نسخه)؛ نسخهها ۱۰۶۱/۲ «بحر الفراسه» (۲ نسخه)؛ همانجا ۳۴۴۲/۵(۱ نسخه)؛ احوال و آثار خویشگی ۶۳ تا ۱۴۲ که در آنجا نام و نشانی ۱۱ کار بازمانده و نام ۴۰ کار او که تنها نامهایشان مانده را برشمرده (← مشترک ۱۵۹۹/۳)؛ اردو دایرة ۸۱۵/۲؛ پاکستان مین ۳۱۲/۳ تا ۳۵۳.
مجلس ۴۸۸/۳(۲ نسخه: ۱۱۰، ۱۱۱۱).
بشیر حسین، شیرانی ۴۳۸/۳؛ عبد الرحیم، پیشاور ۱۸۹/۱، ۲۷۸؛ عبد الله ۲۷۸/۲؛ گنج
۱۴۳۴/۳(۲ نسخه: ۲۹۸، ۴۷۵)؛ نوشاهی، موزه ۴۸۶.