انیس الطالبین
ج ۷، ص ۱۲۴–۱۲۵
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۷، ص ۱۲۴–۱۲۵
*انیس الطالبین. از خواجه محمد پارسا بخارایی
(۷۵۶-۸۲۲ ق/ ۱۳۵۵-۱۴۱۹ م). در احوالات و مقامات خواجه بهاء الدّین نقشبند (د ۷۹۱ ق/ ۱۳۸۹ م) و علاء الدّین عطار بخارایی (د ۸۰۲ ق/ ۱۴۰۱ م) میباشد. همانکه نسخۀ همنام و هم موضوع آن از صلاح فرزند مبارک بخارایی، (← پس از این) نشان داده شده است.
نسخۀ در دست با دو دیباچه یا درستتر با دو سرآغاز است. در سرآغاز یکم نام نگارنده «عماد الدّین هیچ بن هیچ» آمده است. در این شروع نخست میافزاید: این رسالهای است متضمن بر شرح مقامات خواجه بهاء الحق و الدّین المشتهر به نقشبند و بیان بعضی حالات نایب به حق [او]... خواجه علاء الدّین معروف به عطار که نقطۀ دایرۀ توحید... خواجه محمد پارسا (ق) به قید سلک تحریر و سمت تصویر گردانیدهاند.
پس این «هیچ بن هیچ» کار خواجه محمد پارسا (← فهرستواره ۲۰۲۵/۳، بند ۴) را ویرایش کرده است. نفیسی (۱۹۲/۱) میگوید:
در مناقب خواجه بهاء الدّین نقشبند دو گفتار به نام «انیس الطالبین» در دست است: ۱ - نگاشتۀ خواجه محمد پارسا، ۲ - نگاشتۀ صلاح پسر مبارک بخارایی.
آغاز: ۱: الحمد لله الذی زین نفوسنا؛ به مطالعۀ طوالع المقامات... اما بعد، میگوید خراشندۀ این کلمات پیچ در پیچ خادم الفقراء عماد الدّین هیچ بن هیچ.
آغاز، ۲: اما بعد، چنانکه در ظهور احوال و آثار اولیاء را اختیار نیست، در اسباب وصول به صحبت مشاء طریقت هیچ طالب را اختیار نیست.
انجام: کسی که او را بیرون مسجد با درون مسجد برابر نیست در حضور دل و جمعیت خاطر از درویشی بهره ندارد، و سخن شیخ ابو سعید ابی الخیر است. المسجد جمع الهیم (؟) بالله. تمت... فی شرح احوال و مقامات لحضرت الشیخ بهاء الحق و الدّین المعروف به نقشبند. التی
جمعتها... خواجه محمد پارسا.
فهرستواره ۲۰۲۴/۳؛ مشترک ۱۲۹۶/۳، همانجا ۸۰۸/۱۱(۲۷ نسخه)، نسخهها ۱۰۵۵/۲ (۳ کتاب به این نام که بایستی همه یکی باشند)؛ استوری ۹۴۷ صلاح؛ صفا ۴۸۳/۴؛ نفیسی ۱۹۲/۱، ۲۸۴.
دایرةالمعارف ش (۳) ۸۹۵ عکس.
تاشکند، فارسی (ابو ریحان) (۱) ۱۲/۲(۲۴ نسخه).