۵۱۰ ق) است. و جز گزارش آن است به نام «نظم الغرر و نضد الدرر» او میباشد.
آغاز: (پس از ۳ صفحه مقدمه): غرر و درر حمد و ثنایی که چون حلقۀ بندگی زینت گوش غیبنیوش مستمعان ملاء اعلا.
اعلام ۱۳۶۶/۲؛ طبقات ۴۴۵/۱۲.
یزد، شیروانی ۴۹۳/۲ ش ۵۸۹.
*اصول تمدن.
هوشواره این مدخل را با سنجیدن عنوان و مؤلف اثر با مدخلهای صفحهای که مآخذ اثر نشانی دادهاند برگزیده است. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
از میرزا ملکم خان ناظم الدوله فرزند میرزا یعقوب (جلفا ۱۲۴۹ - سویس ۱۳۲۶ ق). بیشتر در مسایل اقتصادی و برنامههای آن، از زمین و آب و صنعت و کار گفتگو کرده است. در آن از سال ۱۳۰۲ ق یاد شده است. این گفتار در کلیات او (ص ۲-۶۶) چاپ ۱۳۲۵ تبریز آمده است.
آغاز: آبادی یک ملک بسته به مبلغ امتعهای است که در آن ملک به عمل میآورند.
نسخهها (۲) ۱۵۴۰/۲(۴ نسخه)؛ ذریعه ۱۷۹/۲ ش ۶۶۰ بینام نگارنده؛ اعلام ۲۳۵۵/۳؛ پیشگفتار چ آثار ملکم از استاد محیط طباطبایی؛ مشار ۳۶۳/۱ «اصول تمدن»، همانجا ۴۱۲۱/۴ «کلیات ملکم، اصول تمدن»؛ مشار، مؤلفین ۲۸۴/۶ زندگینامۀ ملکم خان و نام کارهای چاپیش، ۲۸۷؛ سلیمانی القاب، ۱۸۹؛ فهرستواره ۷۲۱/۱ نمایۀ ۹ کار او.
حقوق ۳؛ مجلس (۱) ۴۴۴/۱۰، همانجا (۲) ۶۴۷/۱۰، همانجا ۱۳۸/۱۴ «رسائل ملکم».
*اطباق الذهب،
هوشواره این مدخل را با سنجیدن عنوان و مؤلف اثر با مدخلهای صفحهای که مآخذ اثر نشانی دادهاند برگزیده است. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
ترجمه. از شرف الدّین عبد المؤمن فرزند هبة الله مغربی، معروف به شفروه اصفهانی (د ۵۹۸ ق). صد مقاله است در وعظ به روش «اطواق الذهب» زمخشری (د ۵۳۸ ق) (کشف الظنون ۱۱۷/۱)، که به دستور استادش ظهیر الدّین احمد فرزند محمود فرزند علی خویی نگاشته است. ترجمه همراه متن از ناشناس.
آغاز: اللهم انا نحمدک علی ما اسبلت علینا من جلابیب کرمک وسیلت من شبابیب نعمک.
کشف الظنون ۱۱۶/۱؛ اعلام ۱۰۶۲/۲ شرف شفروه.
مرعشی - اشکوری ۶۷/۳ ش ۸۸۰ عربی؛ مجلس ۴۵/۲۵ نسخه با ترجمۀ فارسی است در بالای سطرها.
*اظهار الحق.
از میر سید ولی، به خواهش پدرش، ترجمه و گزارش بیتهای دشواری از سرودههای حضرت علی (ع) است.
ادینبورک ۲۳۲ ش ۲۶۴.
*اعتذار.
از رشید الدّین فضل اللّه همدانی (۶۴۸-۷۱۸ ق/ ۱۲۵۰-۱۳۱۸ م). در برابر سخنان دیگران که: این پیر با جایگاه بلند در دانش و دارایی بسیار، آزمند است، در کارهای ساختمانی و درختکاری. این را نوشت تا بخوانند و بازگو کنند. سپس به بدگویی از بیکاری میپردازد. و میانجامد: اکنون نیز از پروردگار میخواهم که بازهم بر اشتغال بگذرانم، تا از اشغال و افکار نامستحسن ایمن باشم. سلطان قرایی در معرفی نسخهای دیگر از «اسئله و اجوبه» خواجه (مهر، ۱۳۳۱ خ) از این گفتار نام نبرده است. شاید از دید ایشان گذشته باشد. این گفتار در چاپ فاکس میله کارهای او ص ۵۸-۶۳ جای دارد.
آغاز:... که این ضعیف را مدتی گذشت تا در