اسئلۀ ملک الحکماء و الاطباء حکیم فرنگی
ج ۶، ص ۶۸–۶۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۶، ص ۶۸–۶۹
*اسئلۀ ملک الحکماء و الاطباء حکیم فرنگی.
از رشید الدّین فضل الله همدانی (۶۴۸-۷۱۸ ق/ ۱۲۵۰-۱۳۱۸ م). هفت پرسش و پاسخ فلسفی و پزشکی است. در دیباچه مینویسد: سخنان حکیمانه را که در مجلس شما شنیدم به زبان یونانی درآوردم به پادشاه قسطنطنیه که در دار الملک یونان است فرستادم، سخنانی که فرزانگان آن سرزمین از پاسخ آنها باز مانده. شما پاسخ دهید: ۱ - گردش خون و رنگ و
پیوند آن با زندگی، ۲ - حواس چرا پنج است و عناصر چهار؟، ۳ - حیز بسیط «حیّز» نیست و نیاز به جای ندارد، چرا جان نیاز به تن دارد؟، ۴ - چرا رنگ موی برخی سیاه و برخی سرخ و رنگهای دیگر است؟، ۵ - چرا گوش جانوران میجنبد و گوش آدمی نه؟، سخنی دربارۀ بوزینه، ۶ - پیش از آفرینش، خداوند و پادشاه که بود؟، ۷ - چرا میآفریند و سپس تباه میکند؟، چرا یکی را با استعداد و دیگری را بیاستعداد آفرید؟ در اینجا از «جبر و اختیار» خود که در کتاب بزرگتر خود «مفتاح التفاسیر» جای داده یاد میکند. و در جای دیگر از رسالۀ «خیر و شر» که نیز در همان «مفتاح التفاسیر» جای داد و نیز از «آثار الاحیاء» خود نام میبرد. این گفتار در ص ۲۸-۵۰ چاپ فاکس میله جای دارد.
آغاز: در حضرت جهانپناه مخدوم جهانیان عاصف سلیمان نشان افضل و اکمل.
منزوی هفتاد مقاله، ج ۸۴۶/۲-۸۴۷ به تفصیل؛ سلطان القرایی مجلۀ مهر، س ۸ تیر ماه ۱۳۳۱ خ/ ۲۱۲؛ اعلام ۱۷۹۱/۲ همدانی؛ نفیسی ۱۴۲/۱، ۱۴۳، همانجا ۷۳۴/۲.
دایرةالمعارف (۳) ۷۲۱ عکس.
گنجبخش ش ۱۳۷۸۹.