گشایشنامه
ج ۶، ص ۵۷۵–۵۷۶
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۶، ص ۵۷۵–۵۷۶
*گشایشنامه.
ناشناخته، منسوب به خواجۀ طوسی، نصیر الدّین محمد (د ۶۷۲ ق/ ۱۲۷۳ م).
گفتاری است به روش نظری و فلسفی آمیخته با داستانها. در آن از لذت عقلی و حسی گفتگو شده و نخستین را از دومی برتر دانسته. با سربندهای «فصل» بیشماره:
فصل: و نیز آگهی باد یاران را که انسان را توانایی آن هست چیزی چند دریابد... فصل: اگر کسی خواهد که نسبت لذت عقل با لذت حسی بداند که چند است...، فصل: لذت عقلی را با لذت حسی چگونه نسبت توان کرد، فصل:
خلاصۀ این فصلها آن است که جز قوت عقل جمله قوتهای دیگر بدو برنیایند، فصل: ما پیش از این بدین بهشت اشارت کردیم... فصل: چون روشن گشت که تا دوستی عالم حسی از دل بیرون نرود...
در «دو رساله در اخلاق» همراه با «مکارم الاخلاق» نیشابوری، ص ۲۱۱-۲۴۴ بکوشش استاد دانشپژوه در ۱۳۴۱ خ چاپ شده است.
آغاز: سپاس و ستایش بیاندازه مر آفریننده تن و جان را... و بعد، این یادگاری است برای جویندگان.
نسخهها (۲) ۱۶۷۰/۲(۲ نسخه)؛ ذریعه ۲۰۷/۱۸؛ اعلام ۲۵۱۱/۳ نصیر الدّین طوسی؛ مشار، مؤلفین ۷۳۰/۵
فیلم ۴۱۷/۱.
ایاصوفیا ۴۸۱۹/۹ منسوب به خواجۀ طوسی، پایۀ چاپ.