هفت باب
ج ۶، ص ۲۵۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۶، ص ۲۵۹
*هفت باب.
چند کتاب اسماعیلی است بدین نام.
یکم: منسوب به ناصر خسرو قبادیانی (د ۱۰۸۸/۴۸۱ م). (← سوانح عمری ۲۱۸۴/۳).
که ایوانف در پیشگفتار چاپ آن (بمبئی ۱۹۳۴/۱۳۵۲ م) این انتساب را نفی کرده است، چه در آن نام کتابهایی آمده که پس از ناصر خسرو نگاشته شده است، و یک جا گفته از غیبت امام [۲۶۰ ق] تاکنون از پانصد گذشته، پس بایستی پیرامون ۸۰۰ ق یا دیرتر نگاشته شده باشد، و شاید به روزگار صفویان از روی منابع کهن اسماعیلی نگاشته شده و برای فزونی اعتبارش به نام ناصر خسرو ساخته شده باشد.
بخشهای این چاپ: باب ۱ - در بیان احوال خود، ۲ - در باز نمودن بطلان مذاهب ۷۲ گروه، ۳ - در عالم جز این فرقه، ناجیه نیستند، ۴ - باز نمودن معنی نبوت، وصایت، قرآن و تأویل آن، ۵ - امامت و قیامت، ۶ - باز نمودن عالم روحانی و جسمانی، مبدأ و معاد، مراتب «مستحب» تا «امام»، ۷ - بازنمودن بعضی تأویلات، آفاق و انفس و جز آنها.
آغاز: حمد له. صلات. عاقبت... به نام صاحب الزمان و ترجمان الرحمن اعلی الله کلمته... شکر و سپاس پروردگاری را که لمعۀ اشراق نور.
دوم «هفت باب» منسوب به حسن صباح (د ۵۱۸ ق) نسخۀ ایوانف ش ۶۸۳.
سوم «هفت باب» بسحاق، ابو اسحاق قهستانی، نسخۀ ایوانف ۷۰۲.
ذریعه ۱۰۸/۱۸ «کلام پیر»، همانجا ۲۳۰/۲۵ «هفت باب»؛ مشار ۵۴۹۳/۵ «هفت باب» دو چاپ از ایوانف؛ همانجا ۴۰۹۶/۴ «کلام پیر» یک چاپ.
ازبکستان، تاشکند ۳۶۷/۸ ناصر خسرو؛ فرهنگستان، نامگو ۶۰۸/۱(۶ نسخه) ناصر خسرو.