نور العیون
ج ۵، ص ۳۷۵۶–۳۷۵۷
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۵، ص ۳۷۵۶–۳۷۵۷
*نور العیون:
نور العیون فی امراض العین و اسبابها و علاجاتها. ابو الروح محمد (محمد ربیع) فرزند منصور فرزند ابو عبد الله گرگانی یمانی، مشهور به زریندست، به روزگار المقتدی بامر الله و به دستور ملکشاه سلجوقی (۴۶۵-۴۸۵ ق). به سال ۴۸۰ ق (۱۰۸۷ م) از روی کتاب حنین بن اسحاق با اشاره به کتابهای دیگر، در چشمپزشکی، در ۱۰ «مقاله». مقالهی دهم در داروهای مرکب چشم. و ۲۱ «باب» نگاشته است (نسخهها).
نسخهی آیت الله مرعشی: مقالهی ۱ - در علم تشریح و ترکیب و هیأت چشم، ۲ - در بیماریها و عارضههای چشم، ۳ - در بیماریها که به چشم نتوان دید، ۴ - بیماریهای علاجپذیر، ۵ - بیماریهای درمانناپذیر، ۶ - در آنچه باید در آغاز علاج انجام داد، ۷ - چگونگی دستکاریها که در چشم باید کرد، ۸ - بیماریهای زرآقان، ۹ - داروهای مفرده، ۱۰ - داروهای مرکبه.
سالک الدین محمد در دیباچهی «حجلة العرایس» (هف) از آن یاد کرده که بایستی به شمارهی ۳۱ آن دفتر بیاید ولی از نسخهی دهخدا ش ۱۹۷ افتاده است. چلبی از «نور العیون فی علم الکحاله» یاد کرده (کشف الظنون ۶۸۵/۲) که باید همین کتاب باشد.
آغاز حمد له. اما بعد، چنین گوید ابو الروح محمد بن منصور بن ابی عبد الله الجرجانی الیمانی المعروف به زریندست. که واجب چنان کند که مردمان همه بدانند.
آغاز: (نسخهی مرعشی): حمد له... واجب کند که مردم از هر پیشه اندکی بدانند که چون حاجتمند باشد بدان صفت.
مشترک ۷۶۳/۱(۱ نسخه)؛ نسخهها ۶۰۷/۱(۳ نسخه)؛ استوری، پزشکی ۲۰۵ نام دوم؛ پزشکی ایران ۲۹۶؛ کشف الظنون ۱۹۸۳/۲ «نور العیون» در چشمپزشکی بدون نام نگارنده، همانجا: «نور العیون و جامع الفنون» از ناشناس که برای فرزندش ابی الرجاء نگاشته است و بایستی همین کتاب باشد؛ نفیسی ۷۱۹/۲؛ هندوستان، طب اسلامی ۵۹.
آستان قدس، الفبایی ۵۹۱؛ ادبیات، تهران ۵۱۴؛ اشکوری ۵۳/۱۹؛ دانشگاه، تهران ۱۲۳۹/۹؛ دو کتابخانه ۱۰۶۳؛ رهآورد ۴۶۵، همانجا ۴۶۶ (۲ نسخه)، همانجا ۴۶۷؛ سنا ۱۶۱/۲؛ فیلمها ۲۷۰/۱؛ قم، مسجد اعظم ۴۱۲؛ ملک ۵۳۹/۳ گزیدهی آن به نام «ضیاء نور العیون»؛ نشریه ۱۶/۳، همانجا ۳۳۵/۳، همانجا ۳۶۵/۳(۴ نسخه)، همانجا ۲۳۹/۷، همانجا ۷۰۵/۷، همانجا ۱۱-۱۱۸/۱۲.
نوربخش، تهران ۱۴۴/۲.
ایوانف ۱۵۲۹؛ بادلیان ۹۵۰/۱ ش ۱۵۷۵؛ بانکیپور ۹۶۱/۱۱، آغاز: بدانکه اول علم به زبان یونانی و سریانی بود؛ جرنل ۲۹-۵۹/۳۱، همانجا ۲۶؛ کمبریج، ذیل ۳۶۵/۲؛ لایپزیک،
فونان ۵۰؛ مرآت العلوم ۱۴۷/۱؛ نوشاهی، موزه ۱۲۴.