پیشگفتار جلد ۳
پیشگفتار ناشر
ایران، سرزمینی است با فرهنگ و تمدن کهن و غنی، که بنا به گفتۀ هرتسفلد ۱ ایرانشناس بزرگ آلمانی «کمتر تمدنی را میتوان سراغ داشت که چنین ادوار درخشانی داشته»، و بدیهی است که گذشتهای چنین پربار، آثار و یادگارهای فراوانی نیز از خود بهجا گذاشته باشد، آثاری که هریک در جای خود همچون برگی درخشان و گویا از خاطرات این تمدن عظیم و گرانبها است.
از آنجا که حفظ میراث گذشتگان و انتقال آن به نسلهای آینده از وظایف بزرگ هر ایرانی است، این احساس مسئولیت، انگیزۀ پیریزی مجمعی شد که امروز «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی» خوانده میشود.
این انجمن در پاییز سال ۱۳۰۱ خ/ ۱۹۲۲ م توسط جمعی از رجال دانشمند و علاقهمند به آثار و مفاخر فرهنگی و هنری قدیم ایران به وجود آمد و نخستین مادۀ اساسنامۀ خود را در سال ۱۳۰۱ خ چنین قرار داد که مقصود انجمن «پرورش علاقۀ عامه به آثار قدیمۀ علمی و صنعتی ایران و سعی در نگاهداری صنایع مستظرفه، صنایع دستی و حفظ سبک و شیوۀ قدیم آنهاست.»
در پی همین هدف انجمن، تمام سعی و کوشش خود را برای حفظ و مرمت بناهای تاریخی و نگهداری یادگارها و مفاخر فرهنگی و هنری قدیم به کار برد.
یکی از نمادهای این فعالیت انتشار کتابهای تاریخی و تحقیقاتی بود که هریک به گونهای با فرهنگ و تمدن ایران زمین پیوند داشتند، زیرا آثار و مفاخر ملّی فقط منحصر به بناهای تاریخی و کتیبهها و حجاریها نیستند، بلکه نگاشتهها نیز یکی دیگر از نمودهای برجستۀ هر فرهنگ و تمدنی به حساب میآیند. این فعالیت انجمن چیزی نبود جز ادامۀ همان هدف نخستین که در مادۀ هشتم و نهم اساسنامۀ در سال ۱۳۰۱ خ چنین عنوان شده بود:
«از مقاصد دیگر انجمن سعی در استفاده از مجموعههای نفیس مربوط به کتابخانهها یا
(۱) Hertzfeld,Ernest