سلسلة العارفین و تذکرة الصدیقین
ج ۳، ص ۲۱۷۴–۲۱۷۵
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۳، ص ۲۱۷۴–۲۱۷۵
سلسلة العارفین و تذکرة الصدیقین.
محمد فرزند برهان الدّین مشهور به محمد قاضی سمرقندی (د ۹۲۱ ق/ ۱۴۹۰ م) از مریدان خواجه عبید اللّه احرار سمرقندی (د ۸۹۵ ق/ ۸۹ - ۱۴۹۰ م). در احوال و مقامات همان خواجۀ احرار. در دیباچه میگوید: مدت دوازده سال از ملازمان ایشان بوده است، تا ایشان به بارگاه صمدی پیوستهاند. میگوید به خاطر گذشت بعضی از معارف و احوال و مقامات و کرامات عجیبۀ ایشان از آغاز تا پایان بنگارم، ولی فرمودند پیش از مرگ ننویس. پس از درگذشت ایشان، از تصاریف روزگار و گردش فلک ناسازگار و امواج فتن، در دلها جمعیتی نماند، و اختتام به تأخیر افتاده، تا آنکه در سنه ستة عشر و تسعمائة (۹۱۶ ق/ ۱۵۱۰ م)، از خلص اصحاب خواجۀ ما
(که با ستایش بسیار تنها از وی به مولانا شیخ طالت حیاته نام میبرد) اشارت رفته، و من این مجموعه را ساختم. و چون حاوی ذکر صدیقان و بزرگان عارفان بود، آن را «سلسلة العارفین و تذکرة الصدیقین» نام نهادم.
در ۱ «مقدمه» و ۳ «فصل» و ۱ «خاتمه»:
مقدمه در طریق معرفت حق و نیاز مرید به مراد و شرایط و آداب مرید و ولایت و انواع خوارق عادت. فصل ۱ - در بیان مبادی احوال حضرت ایشان و سلسلۀ خواجگان، ۲ - حقایق و لطایفی که در خلال مجالس بر زبان گذرانیدهاند، ۳ - خوارق عادات و کرامات ایشان. خاتمه. در اخلاق و اوصاف و حکایات این طایفه.
«رسالۀ بهائیه» (پایان ۸ ق) (هف) همین بخشبندی را دارد، شاید محمد قاضی چشمی به آن داشته است (← مشترک ۸۱۴/۱۱).
آغاز: الحمد للّه ذی الافضال و الاکرام، رب الخلائق طرا، باری النعم معطی الهدایة...
حمدی که از حامدان رب معبود باشد، نه مربوب، و ثنایی که منشی آن حق غالب بود، نه خلق.
مشترک ۲۰۲۶/۳ (نامش)، همانجا ۸۴۲/۱۱ (۲ نسخه)؛ نسخهها ۱۱۹۶/۲ بخش عرفان (۱ نسخه)؛ ذریعه ۲۱۶/۱۲؛ استوری ۹۶۷ تنها یک نسخه؛ مشار ۳۰۵۶/۳؛ نفیسی ۲۶۴/۱ ضمن زندگینامۀ احرار، ۳۸۳ محمد قاضی، ۴۰۷ «در بیان احوال حضرت مولانا محمد قاضی»، همانجا ۷۸۰/۲، ۸۱۷ (۲ کارش)؛ راهنمای کتاب ۵۲۳/۱۰۰؛ تذکرهنویسی ۷۶۰.
نشریه ۲۵۹/۵، ۳۱۷ ناشناخته، همانجا ۳۵۵/۲۰ ناشناخته، همانجا ۵۴۴/۱۲/۱۱.
آصفیه، هندلیست ۴۴۲ (۲ نسخه ناشناخته)؛ ازبکستان، تاشکند ۲۲۴/۱۰(۲ نسخه)؛ افغانستان ۱۳۹؛ ترکیه، بروسه ۱۰۸؛ ترکیه، مغنیسا ۳۰۹؛ ریو ۸۵۹/۲ «در بیان احوال حضرت مولانا محمد قاضی»؛ علیگر، سبحان ۱۵ ش ۷۱؛ گنج ۲۱۲۵/۴؛ مرآة التصوف ۱۲۲؛ هندوستان ۵۹.