محاربۀ کابل
ج ۲، ص ۱۰۷۳–۱۰۷۴
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۲، ص ۱۰۷۳–۱۰۷۴
محاربۀ کابل. منشی محمد عبد الکریم علوی زنده ۱۲۶۵ ق/ ۱۸۴۹ م که پیش از ۱۲۹۲ ق/ ۱۸۴۹ م درگذشته است.
از کارهای چاپشدهاش: ۱ - تاریخ احمد یا محاربات سلاطین درّانیه که در ۱۲۶۴ ق/ ۱۸۴۸ م ساخته و در لکهنو، ۱۲۶۶ ق چاپ شده، ۲ - تحفة الاحباب، در تاریخ پنجاب، چاپ لکهنو، ۱۲۶۶ ق، ۳ - محاربۀ کابل و قندهار. که این یکی به سال ۱۸۴۷/۱۲۶۳ م نگاشته شده و در رویداد لشکرکشی انگلیسیها به لاهور و کابل و قندهار است، جنگهای ۱۸۳۸ م تا ۱۸۴۲ م. لشکرکشی که به روزگار شاه شجاع درّانی سدوزائی افغان (م ۱۲۵۸ ق/ ۱۸۴۲ م) روی داده است. و این شاه شجاع در کنار انگلیسیها جای داشته و در پایان کشته میشود. به زبان فرانسوی نیز ترجمه و در پاریس ۱۸۷۶ م چاپ شده است.
نسخههایی از آن با دیباچهای است از عبد الرحمن فرزند حاجی روشن خان (ناشر کتابهای فارس در شبهقاره) و همین انگیزه شده که در جایی این کس نادرست نگارندۀ کتاب انگار شود. این کتاب جز «محاربۀ کابل و قندهار» نگاشتۀ قاسم علی خان آفریدی است که در ۱۲۷۲ ق/ ۱۸۵۶ م چاپ شده است (← پیش از این).
آغاز (۱): بعد حمد مالک...، این راقم الحروف منشی عبد الکریم. آغاز (۲) (چاپ عبد الرحمن روشن خان): پرچمگشایی الویه تقریر به نسایم محمدت قهرمان است که.
مشترک ۶۳۴/۱۰ (نامش)، ۶۳۸ (۵ نسخه)؛ استوری ۴۰۳؛ تاریخ افغانستان ۱۲۰/۱؛ مشار ۴۶۰۹/۴(۳ چاپ: کانپور ۱۲۶۳ ق سنگی؛ کانپور ۱۲۶۷ ق، سنگی؛ لکهنو ۱۸۴۸ م سنگی)؛ مشار، مؤلفین ۹۲۴/۳(۳ کارش)؛ پاکستان مین ۴۳/۴؛ آصفیه، هندلیست ۲۵۲/۱؛ اندیاآفیس، چاپی ۵، ۳۵۲.
ایوانف، کرزن ۲۲ با مقدمۀ عبد الرحمن بن محمد روشن؛ براون، ذیل ۲۲۸؛ دانشگاه بمبئی ۲۶۹؛ ریو ۱۰۵۴/۳؛ موزۀ بریتانیا، چاپی ۱۹؛
نوشاهی، انجمن ۱۹۴؛ نوشاهی، موزه ۷۴۱.