جدایینامه
ج ۱۰، ص ۶۷۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱۰، ص ۶۷۹
* جدایینامه.
از میرصوبداران فرزند میر فتح علی خان تالپوری، متخلص به میر (د.
۱۲۶۲ ق/ ۱۸۴۶ م). پدرش پایهگذار حکومت تالپوریان سند (د. ۱۲۱۷ ق/ ۱۸۰۲ م) بوده است.
و خود پس از برافتادن تالپوران سند، به کلکته رفته و در آنجا درگذشته است.
گذشته از «دیوان»، پنج مثنوی یعنی «خمسهی میر» نیز سروده است. و نیز «خلاصة التداوی» را در پزشکی یونانی به نثر دارد.
مثنوی است که در کلکته در ۱۲۶۰ ق/ ۱۸۴۴ م سروده است. و جدایی از وطن، میهن دوستی، جدایی از دوستان و هممیهنان و احساسات او را دربردارد. در آن آمده:
به جای عسل سرکه در شد به کام/ بشد عزّت و نام شد بدنام /
چنین گفت دانای پیشین نیز/ ... وفا کشتم و جور برداشتم/
ثمر داد تخمی که من کاشتم/ خزانه که میبود هشتاد سال/
نمودند آن جملگی پایمال/ همه ملک و دولت بر باد شد/
دلشاد زین درد، ناشاد شد... به هر موج کشتی قیامت پدید/
به خواب اندرون کس چنین شب ندید.
آغاز:
خدایا شب هجر را ساز روز ز داغ جدایی دل من مسوز
بیفروز چون صبح صادق چراغ گل جان من بشکفان باغباغ
مشترک ۱۲۷۸/۸(۱ نسخه)، همانجا ۱۸۵۶/۹ سرآغاز.
تکملهی مقالات ۵۷۲ نسخهی حیدرآباد، ذخیرهی تالپوری، نوشتهی ۱۲۶۰ ق (همان سال سرودن).