جامع الاوزان
ج ۱۰، ص ۶۷۲–۶۷۳
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱۰، ص ۶۷۲–۶۷۳
* جامع الاوزان.
از سرایندهای با تخلص کاملی، که آن را به سال ۱۱۱۴ ق/ ۱۷۰۲ م سروده است. نسخهای از آن در هامش سرودهای بنام «نظم عجیب» (شرح منظوم قصیدهی برده، سروده به سال ۱۱۲۶ ق/ ۱۷۱۴ م) در نسخهی راولپندی افزوده شده «مولانا محمد کامل».
همین یگانگی تخلص و روزگار انگیزهی آن شده که هر دو را از یکتن بدانیم [مشترک ۱۰۲۶/۸].
مجموعهی ۳۲ غزل است در وزنهای گوناگون، به ترتیب تهجّی در حرف آغاز و انجام، هر حرف یک غزل، با تخلّص «کاملی» و در آغاز هر غزل بحر آن را یاد کرده است. سپس ۱۰ رباعی که در اینجا نیز تخلص خود را گفته است و نام کتاب و تاریخ سرودن را:
این نامه کزو ماه سخن تابان شد ... موسوم از آن به «جامع الاوزان» شد
هر وزن که در جمله دواوین باشد البتّه در این نامهی رنگین باشد
شد هر غزلش به وزن دیگر گفته خود شیوهی وضع «کاملی» این باشد
امروز که در حسن مه چارده است تاریخ هزار است و صد و چارده است
و در پایان این رباعیها از نبودن شاهان قدرشناس گله میکند.
آغاز (غزلها):
الهی زد این نفس بد، ره مرا تویی رهنما، زی خود، ره نما
مشترک ۱۰۲۶/۸(۱ نسخه)، همانجا ۱۷۰۷/۹ سرآغاز؛ نسخهها ۲۱۵۵/۳ «جامع الاوزان در عروض و قافیه با دیباچهای که در آنجا به احتمال از محمد اصیلی مشهدی دانسته شده است و گویا آن کتاب دیگری میباشد».
گنجبخش ۱۴۷۶/۳ ش ۳۱۵۴، نوشتهی ۱۲۳۷ ق.