ترجمة الاحادیث
ج ۱۰، ص ۵۹۸–۵۹۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱۰، ص ۵۹۸–۵۹۹
* ترجمة الاحادیث:
چهل حدیث منظوم. از عبد اللطیف فرزند شیخ سلیمان تربتی که آن را به سال ۸۹۹ ق/ ۹۴-۱۴۹۳ م سروده است. در دو جا «تربتی» را به گونهی تخلص آورده است:
نصیحتهای مسکین تربتی را/ به گوش خود بگیرد مرد دانا.
تاریخ سرودن چنین آمده:
رساند نفع هم بر خاص و عام این/ که در هشتصد نود نه شد تمام این.
(این تاریخ در نسخههای گنجبخش نیامده است).
چهل حدیث صوفیانه است که بهطور گسترده در قالب مثنوی شرح شدهاند، همراه با حکایتهایی یا بهتر از آن، «مثنوی» است عرفانی در زمینهی چهل حدیث عرفانی.
نخستین حدیث: کنت کنزا مخفیّا فاحببت ان اعرف. دوم: کنت نبیّا و آدم بین الماء و التین.
سوم: لکلّ نبیّ دعوة و دعوتی شفاعة امّتی.
چهارم: اصحابی کالنّجوم فبأیّهم اقتدیتم، اهتدیتم. پنجم: لکل شیء مفتاح و مفتاح الجنّة حبّ المساکین، الدنیا ساعة، لا تعظموا فی بیت ربّی، من تکلم فی کلام الدنیا حبط عبادة اربعین سنة.
آغاز (دیباچه): حمد له. صلاة. قال رسول اللّه (ص): من حفظ علی امتی اربعین حدیثا.
آغاز (متن):
سپاس و حمد بر خالق عالم که از خاکی پدید آورد آدم
مشترک ۲۲۷۴/۴(۶ نسخه)، همانجا ۴۷۵/۷ «مثنوی تربتی» (۱ نسخه)، همانجا ۶۰۵/۷ «ترجمة الاحادیث: چهل حدیث منظوم» (۱ نسخه)، همانجا ۱۸۸۶/۹ سرآغاز آن، برابر با سرآغاز «کنز الاسرار» عطّار.
دایرةالمعارف، عکسی ۱ /ش ۳۲۷.
ازبکستان، تاشکند ۲۷۳/۱۱ ردیف ۷۳۸۸ ش ۱۰۱۷۴/I «ترجمة الاحادیث» از شیخ سلیمان تربتی، نوشتهی ۱۲۳۱ ق.
بشیر حسین، شیرانی ۳۰۱/۲ ردیف ۱۶۶۴ ش ۴۱۹۲/۱۱۳۹ «مثنوی تربتی» در مسایل مذهبی، سرودهی ۷۹۹ ق، بیتا.
شیخوپوره، گنجینهی ضیاء العلوم، سدهی ۱۳ ق [مشترک].
گنجبخش ۱۵۸۰/۳ ردیف ۱۹۱۶ ش ۸۹۱، سدهی ۱۱ ق، همانجا ۱۵۸۱/۳ ش ۶۴۴۴، سدهی
۱۲ ق، همانجا ۱۵۸۱/۳ ش ۱۱۴۶، نوشتهی ۱۲۲۹ ق، همانجا ۲۲۷۵/۳ ش ۵۹۹۵ «رموز العاشقین»، سربندها و موضوعها تقریبا برابر، آغاز افتاده، نوشتهی ۱۲۴۹ ق، همانجا گنجبخش ۸۶۴۳، فهرست نشده، سدهی ۱۰-۱۱ ق، همانجا گنج ش ۱۱۹۰۹ فهرست نشده، نوشتهی ۱۲۶۶ ق [مشترک].