پندنامه
ج ۱۰، ص ۴۸۸–۴۸۹
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱۰، ص ۴۸۸–۴۸۹
* پندنامه.
از سرایندهای به نام محمود که گویا «مسکین» تخلص داشته. (زاده پیرامون ۹۲۷-۹۳۷ ق/ ۱۵۲۰-۱۵۳۰ م) از مردم غزنین بوده در ۹۹۷ ق/ ۱۵۸۸-۱۵۸۹ م آن را سروده
است.
در خاتمهی آن آمده:
چو عمرت برگذشت از شصت و هفتاد/ چه داری طمع از عمر ای مرد آزاد/
مرا در ملک غزنین هست مولود/ از آن شد در جهانم نام محمود.
مثنوی است در برابر «سینامه: عشقنامه» امیر حسینی هروی:
شنیدستی از حسینی « عشقنامه» / کنون بشنو ز من این «پندنامه» /
حسینی گر حدیث عشق گفتهست/ ببین «محمود مسکین» در چه سفتهست.
دربارهی پایان کار خود گوید:
به سال نهصد و هفت و نود بود/ ز هجرت کاین سخنها روی بنمود.
با سربندهای: مناجات، نعت، آغاز کتاب، عشق، نصیحت، وعظ، دیانت و امانت، قناعت، نگاه داشتن اسرار، انصاف و عدل، تواضع و تکبر...، طبع نفسانی.
آغاز:
خداوندا ندارم جز تو معبود به رحمت کن نظر در کار محمود
کرم کن بر من مسکین ببخشای طریق رستگاری هم تو بنمای
مشترک ۷۰۰/۷(۱ نسخه)، همانجا ۱۸۵۲/۹ سرآغاز؛ نسخهها ۱۵۵۴/۲.
سرفراز، انجمن ص ۶ ش ۱۴۶.
فرهنگستان، نامگو ص ۸۵ ردیف ۴۶۲ ش B ۲۸۹۴ ، بیتا، همانجا ص ۸۵ ردیف ۴۶۳ ش ۳۱۶۹ ، بیتا، همانجا ص ۸۵ ردیف ۴۶۴ ش B ۳۱۷۸ ، بیتا، همانجا ص ۸۵ ردیف ۴۶۵ ش ۳۶۷۴ ، بیتا، همانجا ص ۸۵ ردیف ۴۶۶ ش B ۴۳۲۱ ، بیتا.
فرهنگستان، نامگو، فارسی ص ۴۷ ردیف ۴۶۲ ثبت B-۲۸۹۴ ، بیتا، همانجا ص ۴۸ ردیف ۴۶۳ ثبت B-۳۱۶۹ ، بیتا، همانجا ص ۴۸ ردیف ۴۶۴ ش B-۳۱۷۸ ، بیتا، همانجا ص ۴۸ ردیف ۴۶۵ ش ثبت B-۳۶۷۴ ، همانجا ص ۴۸ ردیف ۴۶۶ ثبت ۴۳۲۱، بیتا.
گنجبخش ۱۵۶۴/۳ ردیف ۱۹۰۴ ش ۸۰۴۴، نوشتهی ۱۲۳۵ ق.
لندن، رز، براون ص ۱۲۲ ش CCIV «پندنامهی سلطان محمود» که نادرست آن را از سلطان محمود غزنوی گمان برده است، نوشتهی ۱۲۰۴ ق.
موزهی سالار ۳۸۶/۵ ردیف ۲۲۶۴ ش A./N.m ۱۲۷ «پندنامهی محمود غزنوی» که آن را به نادرست از سلطان محمود غزنوی گمان برده است، سدهی ۱۳ م.
نوشاهی، انجمن ص ۱۴۷ ش ۲ قا ۱۶، سدهی ۱۳ ق، همانجا ش ۲ ق ف ۲۹، سدهی ۱۲ ق.