مرآت عالم‌نما
ج ۱، ص ۶۵۵–۶۵۶
فهرستواره کتاب‌های فارسی
ج ۱، ص ۶۵۵–۶۵۶
*مرآت عالم‌نما:
مرآة العالم. محمد بقا یا بختاور خان، محمد سهارنپوری (نیمۀ دوم سدۀ ۱۱ ق). (← مرآت جهان‌نما) و - (آیینۀ بخت) دربارۀ نگارندۀ آن سخن است، برخی آن را از محمد بختاور خان از درباریان اورنگ زیب (م احمدنگر ۱۰۹۶ ق/ ۱۶۸۵ م) گفته‌اند.
خواهرزادۀ (محمد بقا) یعنی محمد شفیع در «مرآت جهان‌نما» می‌نویسد که این کتاب نگاشتۀ دایی او است. در «مآثر عالمگیری» آمده بقا در نگارش مرآة العالم به بختاور خان یاری می‌کرده است. اته می‌نویسد: از محمد بقا است و نادرست از بختاور خان دانسته‌اند. برای آگاهی بیشتر - برگل ۶۲۸/۲؛ مشترک ۱۲۵/۱۰. در کلفون نسخۀ رؤیتی خودم (سیاهیوال) مورخ ۱۱۰۳ ق که هشت سال پس از مرگ بختاور خان نوشته شده است نام نگارنده بختاور خان آمده است.
تاریخ عمومی جهان است و سپس هند. در ۷ «آرایش» و هریک در چند «نمایش»: آرایش ۱ - در ذکر برخی از احوال پیامبران، چهار نمایش، ۲ - حالات و غزوات پیامبر و شمه‌ای از فرزندان و همسران ایشان و امامان و برخی از صحابه، دوازده نمایش، ۳ - خاندان اموی، عباسی و هم‌روزگاران عباسی، ۴ - خاقان امیر تیمور گورگان، پنج نمایش، ۵ - پادشاهان دهلی و دیگر ممالک عهد همایون، ۶ - پادشاهان گورکانی هند، پنج نمایش، ۷ - اورنگ زیب (۱۰۶۸-۱۱۱۸ ق) در سه «پیرایش». خاتمه. در سرگذشت سرایندگان. آغاز: برترین گوهری که تاج‌داران کشور فصاحت و تخت‌نشینان خطبۀ بلاغت.
مشترک ۱۲۵/۱۰(۱۰ نسخه)، ۴۵۱ (نامش)؛ نسخه‌ها ۴۲۰۰/۶(۱۷ نسخه)؛ استوری ۱۳۱، ۸۱۸ زندگی‌نامه، ۱۰۷۵، ۱۲۴۳؛ برگل ۲۲۹/۲(۳۳ نسخه)؛ تاریخ افغانستان ۱۲۴/۱؛ تاریخ تذکره‌ها ۷۸۰/۲؛ تذکره‌نویسی ۷۷۳؛ آفتاب ۴۴۹؛ تذکرۀ مورخین ۹۷؛ پاکستان و
هند ۹۳/۴، ۵۴۱، ۶۱۹؛ افشار ۶۷/۱، ۵۲۶ گفتار صدیق حسین؛ صفا ۱۵۵۷/۳:۵؛ مارشال ۱۰۵ که از بقا دانسته که به بختاور نسبت داده شده.
نشریه ۱۰۹/۵ بی‌نام نگارنده، همان‌جا ۳۴۲/۱۰.
آصفیه ۲۳۵/۱ ش ۵۱۳، ۱۲۶؛ آصفیه، هندلیست ۲۵۴/۱، همان‌جا ۹۸/۳ ش ۱۲۶۰؛ اته ۱۲۴، ۱۲۵؛ ازبکستان، تاشکند ۴۲/۱ ش ۸۵، ۴۳ ش ۸۶، همان‌جا ۳۱۲/۵ ش ۴۰۰، همان‌جا ۱۷/۸ ش ۵۶۱۹، ۵۶۲۰؛ افغانستان ۱۷۰؛ ایوانف، کرزن ۶؛ بادلیان ۵۵/۱-۵۶ ش ۱۱۴، ۱۱۵، ۱۱۶؛ بانکیپور ۵۵/۶ ش ۴۷۷، همان‌جا ۹/۳۱ ش ۱۷۵۱؛ بشیر حسین، شفیع ۴۴؛ بلوشه ۲۳۷/۱ که از محمد بختاور خان دانسته است، ۳۵۰؛ بوهار ۹/۱ از سهارنپوری؛ پاکستان، انجمن، سرفراز ۱۰۳؛ خضر نوشاهی ۴۱۸؛ راجستان ۱۳/۱؛ ریو ۱۲۵/۱، ۱۲۷، ۱۲۸، همان‌جا ۱۰۱۶/۳، ۱۰۲۲، ۱۰۴۹؛ عبد اللّه ۱۳/۱ از بختاور خان؛ علیگره، اطهر ۱۱، ۱۲ (۲ نسخه)؛ گنج ۲۰۸۵/۴؛ لاهور، دانشگاه؛ نوشاهی ۴۱۸؛ مرآة العلوم ۶/۱، همان‌جا ۳۶/۲، همان‌جا ۴/۳؛ موزه ۱۴/۱؛ موزۀ سالار ۸۰/۱ تا ۸۷ ش ۶۶ تا ۷۳ (۸ نسخه)؛ نوشاهی، انجمن ۱۹۴؛ نوشاهی، موزه ۷۴۴ (۲ نسخه)؛ هندوستان مین ۱۴۵-۱۴۶ بختاور خان.