لب التواریخ
ج ۱، ص ۶۴۲–۶۴۳
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱، ص ۶۴۲–۶۴۳
*لب التواریخ. سیفی قزوینی، امیر یحیی فرزند عبد اللطیف حسینی
(۱۹ ذیقعدۀ ۸۸۵-۹۶۲ ق)، تاریخ عمومی کوتاهی است که در سالهای ۹۴۴-۹۵۷ ق. به نام ابو الفتح بهرام میرزا چهارمین پسر شاه اسماعیل صفوی نگاشته است، سپس همان را گسترش داده «مختصر التواریخ» را ساخته و به شاهتهماسب پیشکش کرده است. در ۴ «قسم» و «فصل» ها و «باب» ها و «مقالهها»:
قسم یکم در ۲ فصل: ۱ - سرگذشت پیامبر، ۲ - امامان. قسم دوم: پادشاهان پیش از اسلام، چهار فصل: ۱ - پیشدادیان، ۲ - کیانیان، ۳ - ملوکالطوایف، ۴ - ساسانیان. قسم سوم:
پادشاهان پس از اسلام، سه «مقالت»: ۱ - چهار خلیفۀ نخستین، ۲ - امویان، ۳ - عباسیان. سپس شش «باب»: یکم شهریاران ایران به روزگار عباسیان، یازده فصل: فصل ۱ - طاهریان، ۲ - صفاریان، ۳ - سامانیان، ۴ - غزنویان، ۵ - غوریان، ۶ - بویهیان، ۷ - سلجوقیان، ۸ - خوارزمشاهیان، ۹ - در سه شعبه، ۱۰ - اسماعیلیان مغرب، ۱۱ - قراختائیان کرمان. باب دوم: مغول. باب سوم:
دودمانهای محلی ایران پس از هلاکو، باب چهارم: تیمور و تیموریان، باب پنجم: آققوینلو و قراقوینلو، باب ششم: شیبانیان.
قسم چهارم: صفویان که تنها تاریخ شاه اسماعیل (۹۰۷-۹۳۰ ق) تا (۹۳۰ ق/ ۱۵۲۴ م) را گسترده آورده است.
به کوشش سید جلال تهرانی، تهران ۱۳۱۴ خ در «گاهنامه» و پیش از آن در بمبئی ۱۳۰۲ ق / ۱۸۸۴ م چاپ شده است. به لاتین در پاریس ۱۶۹۰ م و در هال ۱۷۸۳ م و گزیدهای از این ترجمه به فرانسوی در پاریس ۱۶۹۶ م چاپ شده
است. آغاز: حمد و سپاس مر خدایی را که سلاطین جهان بر آستانۀ عظمتش کمینه بندگانند... و بعد، این مختصری است در بیان احوال حضرت مصطفی (ص). برای ترجمههای آن به زبان لاتینی و فرانسوی - برگل ۵۷۶/۲.
مشترک ۱۰۹/۱۰(۳ نسخه)؛ نسخهها ۴۱۸۶/۶(۳۱ نسخه)؛ ذریعه ۱۳۱۰/۹ «دیوان یحیای قزوینی»، همانجا ۲۸۵/۱۸ «لب التواریخ»؛ استوری ۱۱۱/۱، ۱۲۳۹؛ برگل ۵۷۲/۲(۶۹ نسخه)؛ مشار ۴۳۶۴/۴(۱ چاپ)؛ نفیسی ۳۵۴/۱؛ افشار ۵۱/۱، ۴۱۱ گفتار حسین نخجوانی؛ صفا ۱۵۶۰/۳:۵، ۱۶۳۵ با ترجمه ۱۶۳۸؛ مارشال ۴۹۱.
ادبیات ۹۲/۱، ۴۰۳؛ ادبیات، حکمت ۹۲؛ اشکوری ۳۱۷/۲، همانجا ۶۶/۱۴؛ تبریز، ملی، یونسی ۱۱۶۴/۳(۲ نسخه)؛ دانشگاه ۱۰۲۵/۹، همانجا ۲۴۸۹/۱۱، همانجا ۴۲۱۲/۱۵، همانجا ۱۱/۱۶، ۱۴، ۱۶؛ سنا ۵۲/۲؛ فیلمها ۱۷۳/۱، همانجا ۱۶۲/۲، همانجا ۱۳۸/۳؛ مجلس ۱۵۲/۲ ش ۲۷۰؛ مشهد، الفبایی ۴۸۱؛ ملک ۷۰۴/۴؛ ملی ۴۵/۳، ۴۶، همانجا ۱۰/۵ که از ابو الفتح بهرام میرزا دانسته؛ ملی، فارس ۸۸/۲؛ نشریه ۹۲/۲، همانجا ۴۱۴/۵، ۴۷۹، ۶۳۵، ۷۲۴، همانجا ۶۲۵/۶، همانجا ۲۱۳/۷، همانجا ۳۳۱/۹، همانجا ۲۵۳/۱۰، همانجا ۱۱-۷۷۴/۱۲؛ یزد، شیروانی ۱۲۰۹/۴.
آصفیه، هندلیست ۲۵۰/۱(۲ نسخه)؛ اته ۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۳، ۱۳۹۲؛ ازبکستان، تاشکند ۱۲/۹(۲ نسخه)؛ اسعد افندی ۱۴۰؛ ایوانف، کرزن ۳؛ بادلیان ۴۰ تا ۴۲ ش ۸۸ تا ۹۵ (۸ نسخه)؛ بانکیپور ۳۷/۴ ش ۴۶۹؛ براون، راس ۱۳۵؛ بشیر حسین، شفیع ۳۰؛ بلوشه ۲۲۶/۱، همانجا ۳۲۷ تا ۳۳۵ (۹ نسخه)، همانجا ۴/(۲)۲۱۷۷؛ بوهار ۴/۱؛ تاجیکستان، دوشنبه ۳۵/۱؛ خضر نوشاهی ۴۱۶؛ راجستان ۱۰/۱؛ ریو ۱۰۴/۱، ۱۰۵ (۲ نسخه)، همانجا ۷۹۷/۲، همانجا ۹۵۷/۳؛ شوروی، سالتیک، شدرین ۴۴۶/۲(۲ نسخه)؛ عباسی ۶۵۱/۱؛ علیگره، اطهر ۷؛ فرهنگستان، الفبایی ۴۷۵/۱(۵ نسخه)؛ فلوگل ۲/(۱)۸۳۶؛ کاما ۱۷۴؛ لندن، رز براون ۸۵؛ لیدز ۳۲؛ مدینه ۳۰؛ مرآة العلوم ۵/۱؛ موزۀ سالار ۴۹/۱ ش ۵۴، ۵۳ ش ۵۵؛ وین، کرافت ۸۶. (← مختصر التواریخ از همو).