خلد برین
ج ۱، ص ۶۱۶–۶۱۷
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱، ص ۶۱۶–۶۱۷
*خلد برین.
والۀ اصفهانی. محمد یوسف فرزند محمد حسین خان، به سال ۱۰۷۸ ق، به روزگار شاه سلیمان (۱۰۷۷-۱۱۰۵ ق)، در ۸ «روضه»: ۱ - در پیامبران و پادشاهان پیش از اسلام، ۲ - پیامبر اسلام و امامان، ۳ - خاندان اموی و عباسی، ۴ - خاندان همروزگار عباسی، ۵ - چنگیز و جانشینان او، ۶ - تیمور و جانشینان او، ۷ - سلسلههای قراقوینلو و آققوینلو و پایان تیموریان، ۸ - صفویان تا ۱۰۷۱ ق، «خاتمه» در پادشاهی همان شاه سلیمان. و روضۀ هشتم که بیشتر کتاب را دارد در ۷ «حدیقه» است: ۱ - سرگذشت شاه اسماعیل (۹۰۵-۹۳۰ ق) ۲ - شاهتهماسب (۹۳۰-۹۸۴ ق)، ۳ - شاهزاده مظفر و اسماعیل و شاهزادگان دیگر، ۴ - سلطان محمد، ۵ - شاهعباس (۹۹۶-۱۰۳۸ ق)، ۶ - شاه صفی (۱۰۳۸-۱۰۵۲ ق)، ۷ - عباس دوم (۱۰۵۲-۱۰۷۷ ق). در حدیقۀ دوم از روضه هشتم (نسخۀ ۲۵۲ مجلس) پس از پایان کار شاهتهماسب نه مجلس است بدینگونه: ۱ - ذکر امرای عظام و خوانین، ۲ - سادات، ۳ - مشایخ و علما و سایر اعیان آن عهد، ۴ - وزیران و ارباب مناصب... ۵ - حکیمان و اطبا، ۶ - خوشنویسان، ۷ - نقاشان و مذهبان، ۸ - سرایندگان، ۹ - بزمآرایان انجمن عشرت و طرب.
نسخهها ۴۱۵۰/۶(۱۳ نسخه)؛ ذریعه ۲۵۱/۳ «تاریخ خلد برین» که از برادرش وحید قزوینی دانسته شده، همانجا ۳۳۹/۷، همانجا ۱۲۱۵/۹ «ریوان واله»؛ استوری ۱۳۱/۱، ۱۲۴۳؛ برگل ۶۲۶/۲(۱۱ نسخه)؛ صفا ۱۳۴۸/۲:۵، همانجا ۱۵۴۰/۳:۵، ۱۷۷۵؛ تاریخ تذکرهها ۶۱۶/۲؛ مارشال ۴۸۵.
دانشگاه ۱۰۳۷/۹ ش ۲۴۱۱؛ سپهسالار ۲۹۳/۴ که از وحید قزوینی دانسته؛ سلطنتی، اتابای ۱۵۴، ۱۵۷، ۱۶۰، ۱۶۲؛ مجلس ۱۴۰/۲ ش ۲۵۲، ۱۴۱ ش ۲۵۳؛ فیلمها ۸۵/۳، ۱۶۹، ۱۷۴؛ ملک ۲۳۱/۲(۴ نسخه)؛ نشریه ۷۴/۲،
همانجا ۳۲۵/۴.
براون ۹۶؛ براون، کول (۱۵) ۱۴ G ؛ ریو، ذیل ۲۲ ش ۳۴، ۲۴ ش ۳۵؛ کمبریج، براون (۵) ۱۴ G