علم ضروب الامثال

علم ضروب الامثال قال الميدانى ان عقود الامثال ( ۱ ) يحكم بانها عديمة اشباه و امثال تتحلى بفرائدها صدور المحافل و المحاضر و تتسلى ( ۲ ) بغراردها ( ۳ ) قلوب البادى و الحاضر و تقيد اوابدها فى بطون الدفاتر و الصحائف و تطير نواهضها فى رءوس الشواهق و ظهور التنايف و يجوج الخطيب و الشاعر الى ادماجها و ادراجها لاشتمالها على اساليب الحسن و الجمال و كفاها ( ۴ ) جلالة قدر ان كتاب اللّه سبحانه و تعالى لم يعر من وشاحها و ان كلام نبيه صلّى اللّه تعالى عليه و سلم لم يخل فى ايراده و اصداره من مثل يجوز ( ۵ ) قصب السبق فى حلبة ( ۶ ) الايجاز و امثال هذه الامثال ( ۷ ) فى التنزيل كثيرة. و اما الكلام النبوى من هذا الفن فقد صنف العسكرى فيه كتابا برأسه (من اوله الى آخره) و من المعلوم ان الادب سلم الى معرفة العلوم به يتوصل الى الوقوف عليها و منه يتوقع الوصول اليها غير ان له مسالك و مدارج و لتحصيله مراق و معارج و ان اعلى تلك المراقى و اقصاها و اوعر تلك المسالك و اعصاها هذه الامثال الواردة من كل مرتضع در الفصاحة يافعا ( ۸ ) و وليدا فنطق بما يسر ( ۹ ) المعبر عنها حبوا ( ۱۰ ) فى ارتقاء معارج البلاغة و لهذا السبب خفى اثرها و ظهر اقلها و من حام حول حماها علم ان دون الوصول اليها خرط القتاد و ان لا وقوف عليها الا للكامل العتاد كالسلف الماضين الذين نظموا من شملها ما تشتت و جمعوا من امرها ما تفرق فلم يبقوا فى قوس الاحسان منزعا.