خلاصة الأذکار و اطمئنان القلوب
ج ۹، ص ۱۳–۱۹، ش ۳۸۶۷
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۹، ص ۱۳–۱۹، ش ۳۸۶۷
۳۸۶۷. خلاصة الأذکار و اطمئنان القلوب
(عربی)
از: محمد محسن بن مرتضی فیض کاشانی (م ۱۰۹۱ ق)
کتاب مهم و معروفی است در اذکار و دعاهایی که در کتاب و سنت آمده است و در حالات مختلف و هنگام شب و روز خوانده می شود. مشتمل بر یک مقدمه و دوازده فصل و یک خاتمه، که در اوایل سال ۱۰۳۳ ق تألیف شده است. فهرست عناوین کتاب چنین است:
المقدمة: فی فضیلة الذکر و اقسامه؛ الفصل الاول: فیما یتعلق بما بین طلوع الفجر الی طلوع الشمس؛ الفصل الثانی: فیما یتعلق بما بین طلوع الشمس الی الزوال؛ الفصل الثالث: فیما یتعلق بما بین الزوال الی انتصاف اللیل؛ الفصل الرابع: فیما یتعلق بما بین انتصاف اللیل الی طلوع الفجر؛ الفصل الخامس: فیما یتعلق بالجمعة و سائر الحنفیات؛ الفصل السادس: فیما یتعلق بالتزویج؛ الفصل السابع: فیما یتعلق بالعادات؛ الفصل الثامن: فیما یتعلق بالحوادث؛ الفصل التاسع: فیما یتعلق بالمطالب؛ الفصلالعاشر: فیما یتعلق بالشهور و السنین؛ الفصل الحادی عشر: فیما یتعلق بالسفر؛ الفصل الثانی عشر: فیما یتعلق بالموتیٰ؛ الخاتمه: فی فوائد مهمّة.
این کتاب ترجمههای متعددی به فارسی دارد.
چاپ: طهران، ۱۳۰۳ ق، سنگی؛ طهران، ۱۳۱۱ ق، سنگی، وزیری، ناشر میرزا هادی اصفهانی، ۱۹۰ صفحه (به همراه منهاج النجاح و بشارة الشیعة و ضیاء القلوب).
[الذریعه: ۲۱۱/۷؛ مشار عربی: ۳۳۴؛ التراث العربی: ۴۵۳/۲؛ فهرست های خود نوشت فیض: ۱۷۰-\۱۷۳]
آغاز: ربنا لولا ما وجب علینا من قبول أمرک لنزهناک عن ذکرنا إیاک و لولا ما ندبتنا إلیک من تمجیدک و ثنائک.
نسخهها:
۱/۲۳۷۵۴ - تهران، دانشگاه تهران: ۳۰۱۴، نسخ، محمد محسن بن مرتضی فیض کاشانی (مؤلف)، قرن ۱۱ ق، ۱۴۲ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۹۵۳/۱۰].
۲/۲۳۷۵۵ - تهران، ملی تهران: ۱۱۹۵ /ع، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد محسن بن مرتضی فیض کاشانی (مؤلف)، قرن ۱۱ ق، ۶۶ برگ [فهرست ملی تهران: ۱۸۳/۹].
۳/۲۳۷۵۶ - تهران، دانشگاه تهران: ۴۸، نسخ و نستعلیق، علم الهدی محمد بن محمد محسن فیض کاشانی، ۱۰۵۷ ق، ۶۵ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۰۵/۱].
۴/۲۳۷۵۷ - قم، مرعشی: ۳۴۸۱، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، رضی الدین محمد بن محمد امین بن اسماعیل اصفهانی، ۱۰۷۲ ق، رساله سوم مجموعه، «۲۱۱ پ - \ ۲۷۳ پ» ۶۳ برگ [فهرست مرعشی: ۲۷۷/۹].
۵/۲۳۷۵۸ - قم، مرعشی: ۵۸۳۶، نسخ، احمد بن محمد محسن، اواخر رجب ۱۰۷۴ ق، ۱۵ برگ [فهرست مرعشی: ۲۱۹/۱۵].
۶/۲۳۷۵۹ - قم، مرعشی: ۴۶۷۷، نسخ، حسین بن منصور سبزواری، ۱۰۷۶ ق، رساله دوم مجموعه، «۴۳ پ - \ ۱۵۸ پ» ۱۱۶ برگ [فهرست مرعشی: ۲۶۳/۱۲].
۷/۲۳۷۶۰ - قم، گلپایگانی: ۸۷۴/۵/۱۶۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد طاهر ابهری، ۱۰۸۷ ق، در حاشیه تصحیح و نسخه بدل آمده است، ۱۵۰ برگ، ۱۵ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانه ای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۸/۲۳۷۶۱ - قم، مرعشی: ۸۳۰۸، نسخ، بدون نام کاتب، در عصر مؤلف، ۱۳۱ برگ [فهرست مرعشی: ۲۷۰/۲۱].
۹/۲۳۷۶۲ - قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۸۵۲، آغاز و انجام افتاده، آغاز: اما بعد فیقول افقر فقراء باب الله و خادم اهل الله محمد بن مرتضی الملقب بمحسن، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، دارای حواشی مختصر بعضا با عناوین «منه دام ظله»، ۵۱ برگ، ۱۸ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۷ /مخطوط].
۱۰/۲۳۷۶۳ - قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۴۳۷، نسخ، محمد نصیر معلم، اواخر محرم ۱۰۹۳ ق، با حواشی و تصحیح، رساله اول مجموعه، ۱۳۷ برگ، ۱۴ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط].
۱۱/۲۳۷۶۴ - قم، مرعشی: ۱۰۸۲۶، نستعلیق، محمد شفیع بن شرف الدین علی طباطبایی، یکشنبه ۲۵ ذی حجه ۱۰۹۵ ق، ۱۰۵ برگ [فهرست مرعشی: ۲۴۷/۲۷].
۱۲/۲۳۷۶۵ - تهران، دانشگاه تهران: ۹۰۰۳، نسخ، بدون نام کاتب، رمضان المبارک ۱۰۹۶ ق، ۱۰۱ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۷۱/۱۷].
۱۳/۲۳۷۶۶ - قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۵۶۲، آغاز: برابر نمونه، نسخ، احمد بن حسین بن محمد بن یحیی خطی، پنجشنبه جمادی الثانی ۱۰۹۷ ق، تصحیح شده، ۱۳۹ برگ، ۱۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۷ /مخطوط].
۱۴/۲۳۷۶۷ - تهران، دانشگاه تهران: ۳۸۱۰، نسخ، یزید بن نظام الدین عبد الرزاق بسطامی، ۱۰۹۹ ق، ۹۷ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۷۹۲/۱۲].
۱۵/۲۳۷۶۸ - تهران، ملک: ۵۷۴۷، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد بن احسائی، ۱۰۹۹ ق، رساله اول مجموعه [فهرست ملک: ۱۷/۹].
۱۶/۲۳۷۶۹ - تهران، سپهسالار: ۲۱۷۱، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۱۱۹ برگ [فهرست سپهسالار: ۳۷۹/۴].
۱۷/۲۳۷۷۰ - تهران، ملک: ۱۷۹۲، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۱۱۱ برگ [فهرست ملک: ۲۰۲/۱].
۱۸/۲۳۷۷۱ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۵۲۸۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، ابراهیم بن عبد الله طبسی، ۱۱۰۳ ق، ۱۵۱ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۸۸/۱۵].
۱۹/۲۳۷۷۲ - تهران، مدرسه چهل ستون: ۸۱، نسخ، شاه علی بن عباس، ۱۱۰۴ ق [آشنایی با چند نسخه خطی: ۳۲۰].
۲۰/۲۳۷۷۳ - تبریز، سید محمد علی قاضی طباطبایی: بدون شماره، بدون نام کاتب، ۱۱۰۹ ق [نشریه نسخه های خطی: ۵۱۵/۷].
۲۱/۲۳۷۷۴ - قم، گلپایگانی: ۶۶۶۳/۳۴/۳۳، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد باقر، ۱۵ رمضان المبارک ۱۱۱۰ ق، پس از اتمام رساله فوایدی در ادعیه دفع وبا و طاعون و غیر آن درج شده است، رساله اول مجموعه، ۱۱۰ برگ، ۱۵ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانه ای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۲۲/۲۳۷۷۵ - مشهد، عبد الحمید مولوی: ۴۶۸، نسخ و نستعلیق، محمد باقر شهمیرزادی، ۱۱۲۱ ق، رساله دوم مجموعه [نشریه نسخه های خطی: ۶۶/۵].
۲۳/۲۳۷۷۶ - مشهد، گوهر شاد: ۱۰۳۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، عبد الوهاب بن حاج محمد صادق کاشانی، ۱۱۲۳ ق [فهرست گوهر شاد: ۱۴۱۱/۳].
۲۴/۲۳۷۷۷ - قم، مسجد اعظم: ۲۶۱۱، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد محسن بن ملا محراب، ۲۷ ذی قعده ۱۱۲۴ ق، ۱۳۴ برگ، ۱۶ سطر، رقعی [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۱۶۳؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۲۵/۲۳۷۷۸ - قم، مسجد اعظم: ۳۰۰۹، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد بن علی بن عبد الله بلادی بحرانی، دوشنبه ۱۳ رمضان المبارک ۱۱۳۹ ق، رساله دوم مجموعه، ۷۹ برگ، ۱۹ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۶۰۷؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۲۶/۲۳۷۷۹ - شیراز، خانقاه احمدیه: ۲۷۶، بدون نام کاتب، مقابله در ۱۱۴۴ ق [نشریه نسخه های خطی: ۲۱۲/۵].
۲۷/۲۳۷۸۰ - قم، مدرسه فیضیه: ۲۰۱۲، نسخ، بدون نام کاتب، ۳ شوال ۱۰۹۸ یا ۱۱۹۸ ق، ۱۲۶ برگ [فهرست مدرسه فیضیه: ۱۰۵/۱].
۲۸/۲۳۷۸۱ - قم، گلپایگانی: ۲۱/۱۵۸، محمد صالح بن محمد تقی، قرن ۱۲ ق، ۲۲ برگ [فهرست گلپایگانی، رایانه ای؛ فهرست گلپایگانی، قدیم: ۲۳۲/۲].
۲۹/۲۳۷۸۲ - تهران، سپهسالار: ۵۸۳۰، نسخ، باقر بن ملک مرتضی، قرن ۱۲ ق، ۱۶۷ برگ [فهرست سپهسالار: ۳۷۹/۴].
۳۰/۲۳۷۸۳ - تهران، ملک: ۱۰۷، بدون نام کاتب، سده ۱۱ و ۱۲ ق، ۱۰۶ برگ [فهرست ملک: ۲۰۲/۱].
۳۱/۲۳۷۸۴ - تهران، ملک: ۱۱۵، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۳۲ برگ [فهرست ملک: ۲۰۲/۱].
۳۲/۲۳۷۸۵ - مشهد، گوهر شاد: ۱۱۶۳، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق [فهرست گوهر شاد: ۱۶۲۰/۳].
۳۳/۲۳۷۸۶ - تهران، دکتر علی اکبر فیاض: ۳۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق [نشریه نسخه های خطی: ۶۹۶/۷].
۳۴/۲۳۷۸۷ - قم، آستان معصومیه (س): ۹۷:۴-\۵۸۴۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۶۲ برگ [فهرست آستان معصومیه (س)، دانش پژوه: ۱۱۷].
۳۵/۲۳۷۸۸ - قم، گلپایگانی: ۴۲۷۴/۲۱/۱۹۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، حسن بن محمد ابراهیم خوانساری، ۱۲۳۳ ق، ۶۰ برگ، ۲۰ سطر [فهرست گلپایگانی، قدیم: ۲۹/۱؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۳۶/۲۳۷۸۹ - تهران، ملک: ۲۲۵۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق، عبد المحمد بن سید عابد کرهرودی، ۱۲۴۸ ق، ۸۵ برگ [فهرست ملک: ۲۰۲/۱].
۳۷/۲۳۷۹۰ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۶۰ ق، ۱۳۸ برگ [فهرست مجلس: ۷/۲].
۳۸/۲۳۷۹۱ - مشهد، مرتضوی: ۸۲، محمد حسن قزوینی، ۱۲۶۶ ق، این نسخه در ضمن کتاب دعایی آمده است [فهرست مکتبه مرتضوی: ۲۶؛ مجله تراثنا:
۱۳۱/۶۸].
۳۹/۲۳۷۹۲ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۷۵۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۶۹ ق، «۲۷۴ صفحه» ۱۳۷ برگ [فهرست مجلس: ۱۷۳۸/۱۰].
۴۰/۲۳۷۹۳ - قم، گلپایگانی: ۱۵۷۱/۹/۱۲۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ معرب، علی بن محمد موسوی، شنبه ۲۸ محرم ۱۲۷۱ ق، در حاشیه تصحیح شده و فهرست مطالب قبل از شروع کتاب آمده است، در آخر نسخه ادعیه ای پراکنده درج شده است، رساله دوم مجموعه، ۱۲۴ برگ، ۱۵ سطر، سابقه: حاج اسماعیل هدایتی [فهرست گلپایگانی، جدید؛ مجله تراثنا: ۹۴/۳].
۴۱/۲۳۷۹۴ - تهران، سپهسالار: ۲۱۷۰، نسخ، محمد حسین، ۱۲۷۴ ق، ۱۶۲ برگ [فهرست سپهسالار: ۳۷۹/۴].
۴۲/۲۳۷۹۵ - قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۶۸۷، نسخ، محمد حسن طالقانی قزوینی، ۱۲۷۷ ق، توسط کاتب تصحیح شده، ۱۰۳ برگ، ۱۴ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۷ /مخطوط].
۴۳/۲۳۷۹۶ - قم، آستان معصومیه (س): ۸۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۲ محرم ۱۲۹۳ ق، رساله اول مجموعه، «۱ پ - \ ۷۵ پ» ۷۵ برگ [فهرست آستان معصومیه (س): ۱۰۳/۱].
۴۴/۲۳۷۹۷ - قم، مرعشی: ۱۱۲۶۶، آغاز: فی الملا و الخلاء و اللیل... اما بعد فیقول افقر فقراء باب الله، نسخ، محمد حسین جدید الاسلام، قرن ۱۳ ق، رساله دوم مجموعه، ۶۳ برگ، ۲۳ سطر [فهرست مرعشی: ۳۹۶/۲۸].
۴۵/۲۳۷۹۸ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۳۱۴۵، تا اوایل فصل دهم، از آخر افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، تصحیح شده، در اول این نسخه فهرست کتاب که به وسیله خود مؤلف تهیه شده موجود است، ۱۶۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۵۶/۲ و ۱۸۹/۱۵].
۴۶/۲۳۷۹۹ - تهران، ملی تهران: ۲۷۰۶ /ف، آغاز: برابر نمونه، نسخ و شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رساله شانزدهم مجموعه، «۱۲۰-\۱۶۴» ۴۵ برگ [فهرست ملی تهران: ۲۹۹/۷].
۴۷/۲۳۸۰۰ - گلپایگان، مسجد جامع: ۲۳، نستعلیق، جواد بن رضا گلپایگانی، ۱۳۳۰ ق، رساله اول مجموعه، «۱ پ - \ ۹۸ پ» ۹۸ برگ، ۱۱/۵ * ۱۷/۵ [فهرست کتابخانههای گلپایگان: ۲۰۲].
۴۸/۲۳۸۰۱ - قم، مرعشی: ۶۳۳۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۵۵ برگ [فهرست مرعشی: ۳۰۱/۱۶].
۴۹/۲۳۸۰۲ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۰۶۴۳، از اول افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، با حواشی طالبی و حاج محمد یزدی و دیگران، ۱۲۳ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۸۸/۱۵].
۵۰/۲۳۸۰۳ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۳۳۴۱، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۷۹ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۳۱/۶].
۵۱/۲۳۸۰۴ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۴۴۲۶، از اول و آخر افتادگی دارد، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «۹ ر - \ ۱۳۶ پ» ۱۲۸ برگ [فهرست مجلس: ۵۶۲/۳۸].
۵۲/۲۳۸۰۵ - تهران، دانشگاه تهران: ۹۳۲، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۳۸ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۰۵/۱].
۵۳/۲۳۸۰۶ - تهران، سپهسالار: ۸۱۵۲، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه [فهرست سپهسالار: ۳۷۹/۴].
۵۴/۲۳۸۰۷ - یزد، وزیری: ۲۱۰۶، آغاز: بسمله... فیقول جامع کتاب خلاصة الاذکار واطمینان القلوب، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۲۸ برگ [فهرست کتابخانه وزیری: ۱۱۶۷/۴].
۵۵/۲۳۸۰۸ - یزد، وزیری: ۳۲۹۲، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، مقابله شده، ۱۳۶ برگ [فهرست کتابخانه وزیری: ۱۶۰۴/۵].
۵۶/۲۳۸۰۹ - یزد، وزیری: ۳۸۳۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست کتابخانه وزیری: ۱۸۱۵/۵].
۵۷/۲۳۸۱۰ - مشهد، دانشکده الهیات: ۱۳۰۰، برگ آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الهیات مشهد: ۴۳۹/۲].
۵۸/۲۳۸۱۱ - مشهد، دانشکده الهیات: ۱۹۹، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۱۴ برگ [فهرست الهیات مشهد: ۱۰۴/۱].
۵۹/۲۳۸۱۲ - شیراز، ملی فارس: ۲۴۶، از آخر افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۱۵ برگ [فهرست ملی فارس: ۲۲۰/۱].
۶۰/۲۳۸۱۳ - مشهد، ادبیات مشهد: ۹۷، از آخر افتادگی دارد، آغاز: بسمله اما بعد الحمد والصلوة فیقول جامع، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست ادبیات مشهد: ۵۶].
۶۱/۲۳۸۱۴ - مشهد، عبد الحمید مولوی: بدون شماره، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [نشریه نسخه های خطی: ۲۵/۵].
۶۲/۲۳۸۱۵ - تهران، اسدالله خاکپور: بدون شماره، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [نشریه نسخه های خطی: ۵۶۴/۲].
۶۳/۲۳۸۱۶ - قائن، مدرسه جعفریه: ۱۰۶، افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «ص ۱-\۱۳۸» ۶۶ برگ، سطر، ۱۲/۵ * ۱۹ [فهرست مدرسه جعفریه].