الحدیقة الهلالیة شرح الصحیفة السجادیة
ج ۸، ص ۶۳۷–۶۴۳، ش ۳۸۲۹
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۸، ص ۶۳۷–۶۴۳، ش ۳۸۲۹
۳۸۲۹. الحدیقة الهلالیة (شرح الصحیفة السجادیة)
(عربی)
از: محمد بن حسین عاملی، بهاء الدین (شیخ بهایی) (م ۱۰۳۰ ق)
شرح مختصر و مهمی است بر دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه که حضرت سجاد علیه السلام آن را هنگام رؤیت هلال ماه می خواندهاند. تألیف این شرح در قزوین شروع و در مشهد کاظمین در جمادی الثانی ۱۰۰۳ ق به پایان رسیده است. این شرح بخشی از شرح بزرگ شیخ بهایی بر صحیفه سجادیه است که آن را حدائق الصالحین نامیده، و غیر از این بخش از این کتاب تاکنون شناسایی نشده است.
چاپ: قم، آل البیت علیهم السلام، با تحقیق سید علی موسوی خراسانی، ۱۴۱۰ ق
[
الذریعه: ۳۹۱/۶؛ التراث العربی: ۳۹۲/۲
]
آغاز: نحمدک یا من اطلع فی فلک الهدایة شمس النبوة و قمر الولایة و نصلی علی قطب مدار.
نسخهها:
۱/۲۳۵۹۵ - تهران، دانشگاه تهران: ۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد بن حسین عاملی، شیخ بهایی (مؤلف)، جمادی الثانی ۱۰۰۳ ق، ۳۳ برگ، سابقه: محقق طباطبایی:
میکرو فیلم ۳۶ [فهرست دانشگاه تهران: ۹۹/۱؛ یادنامه محقق طباطبایی: ۱۴۹۶/۳].
۲/۲۳۵۹۶ - تهران، دانشگاه تهران: ۱۷۷۳، نستعلیق، صدرای شیرازی، ۱۰۰۵ ق، ۴۲ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۱۲/۸].
۳/۲۳۵۹۷ - قم، مسجد اعظم: ۳۲۸۵، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد شریف بن محمد صالح قمی، ۲۷ شعبان ۱۰۰۶ ق، رساله دوم مجموعه، ۱۱ برگ، ۴۳ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۶۲۰؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۴/۲۳۵۹۸ - قم، مرعشی: ۱۰۹۱۱، نستعلیق، نظام الدین محمد بن حسین قرشی، سهشنبه ۲۲ جمادی الثانی ۱۰۱۵ ق، رساله دوم مجموعه، ۱۵ برگ [فهرست مرعشی: ۳۲۷/۲۷].
۵/۲۳۵۹۹ - خوانسار، فاضل خوانساری: ۲۴۵، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، ۱۰۳۰ ق، رساله چهاردهم مجموعه، از روی خط مؤلف، «۲۳۹ پ - \ ۲۶۰ ر» ۲۲ برگ [فهرست کتابخانه فاضل خوانساری: ۲۱۶/۱].
۶/۲۳۶۰۰ - تبریز، ثقة الاسلام تبریزی: بدون شماره، بدون نام کاتب، عصر مؤلف، رساله اول مجموعه [نشریه نسخه های خطی: ۵۴۰/۷].
۷/۲۳۶۰۱ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۴۳۳۵، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۶۶ ق، مقابله و تصحیح شده، ۹۵ برگ [فهرست مجلس: ۴۶۶/۳۸].
۸/۲۳۶۰۲ - تهران، دانشگاه تهران: ۴۵۷۸، نسخ، محسن بن محمد حسین، ذی حجه ۱۰۷۷ ق [فهرست دانشگاه تهران: ۳۵۱۱/۱۳].
۹/۲۳۶۰۳ - تهران، دانشگاه تهران: ۲۰۲۱، نستعلیق، محمد بن احمد گیلانی، ۱۰۷۷ ق، رساله هفتم مجموعه، ۳۰ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۶۴۰/۸].
۱۰/۲۳۶۰۴ - تهران، دانشگاه تهران: ۲۳۲۱، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۷۷ ق، رساله اول مجموعه [فهرست دانشگاه تهران: ۲۷۰۶/۷].
۱۱/۲۳۶۰۵ - مشهد، مدرسه نواب: ۴۳، نسخ، محمد فاضل بن محمد مهدی مشهدی، ۱۰۷۸ ق، رساله اول مجموعه [فهرست دو کتابخانه مشهد: ۵۵۴].
۱۲/۲۳۶۰۶ - مشهد، گوهر شاد: ۸۷۹، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، پنجشنبه ۱۲ ربیع الثانی ۱۰۸۰ ق، رساله دوم مجموعه، ۳۰ برگ، ۱۳ سطر [فهرست گوهر شاد: ۱۱۹۲/۳].
۱۳/۲۳۶۰۷ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۴۷۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، نور الدین محمد حسین ترشیزی، ۱۰۸۴ ق، رساله چهاردهم مجموعه، «۱۶۶ پ - \ ۱۷۵ پ» ۱۰ برگ [فهرست مجلس: ۱۵۰/۱۲].
۱۴/۲۳۶۰۸ - قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۹۹۵، آغاز: برابر نمونه، رضا مشهدی، ۱۰۸۴ ق، تصحیح شده، رساله دوم مجموعه، «۱۰۸ پ - \ ۱۴۲ پ» ۳۰ برگ، ۱۶ سطر، ۱۳ * ۱۸/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۸ /مخطوط].
۱۵/۲۳۶۰۹ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۳۴۷، نسخ، محمد یوسف خبوشانی، ۱۰۹۰ ق، حواشی «منه»، رساله اول مجموعه [فهرست مجلس: ۱۱۴۶/۱۰].
۱۶/۲۳۶۱۰ - تهران، خانقاه نور بخش: ۵۷، محمد بن لاجین، ذی حجه ۱۰۹۳ ق، رساله دوم مجموعه، «صفحه ۱۴-\۱۰۱» ۴۴ برگ [فهرست خانقاه نوربخش: ۸۴/۱].
۱۷/۲۳۶۱۱ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۳۳۳۹، شکسته نستعلیق، میر میران بن غیاث الدین مسعود بن تقی الدین محمد طباطبایی، ۱۰۹۴ ق، ۴۰ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۲۸/۶].
۱۸/۲۳۶۱۲ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۰۱۱، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد رضا بن احمد حسینی، ۱۰۹۷ ق، ۲۴ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۲۸/۶].
۱۹/۲۳۶۱۳ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۳۱۴۰، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، ۳۴ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۵۵/۲ و ۱۷۹/۱۵].
۲۰/۲۳۶۱۴ - تهران، دانشگاه تهران: ۲۴۶۴، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، حدیقه ثانیه از حدائق الصالحین فی شرح صحیفة زین العابدین علیه السلام، «حاشیه صفحات ۱۱۲۳-\۱۱۴۳» ۱۱ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۲۰۶/۹].
۲۱/۲۳۶۱۵ - تهران، ملی تهران: ۲۱۹۳ /ع، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله دوم مجموعه، «۱۰۳ پ - \ ۱۳۷ پ» ۳۵ برگ [فهرست ملی تهران: ۴۸۰/۱۱].
۲۲/۲۳۶۱۶ - قم، مسجد اعظم: ۷۷۰، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله اول مجموعه، ۴۶ برگ، ۱۴ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۴۷۵؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۲۳/۲۳۶۱۷ - تهران، ملک: ۲۰۴۸، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله اول مجموعه [فهرست ملک: ۴۱۴/۵].
۲۴/۲۳۶۱۸ - تهران، ملک: ۲۷۸۵، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۷۴ برگ [فهرست ملک: ۱۸۶/۱].
۲۵/۲۳۶۱۹ - یزد، جواد مدرسی: بدون شماره، نسخ، محمد اشرف بن محمد هادی یزدی، قرن ۱۱ ق، رساله چهارم مجموعه، «۱۰۷-\۱۴۸» ۴۲ برگ [میراث اسلامی ایران: ۴۶۲/۸].
۲۶/۲۳۶۲۰ - تهران، دائرة المعارف بزرگ اسلامی: ۳۰، آغاز: لتوزع البال و اختلال الحواس، نسخ، بدون نام کاتب، سده ۱۱-\۱۲ ق، ۵۶ برگ [فهرست دائرة المعارف:
۸۸/۱].
۲۷/۲۳۶۲۱ - تهران، دائرة المعارف بزرگ اسلامی: ۳۱، آغاز: برابر نمونه، خط تحریری آمیخته با شکسته، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله هشتم مجموعه، «۱۰۲ پ - \ ۱۲۷ ر» ۲۶ برگ [فهرست دائرة المعارف: ۸۸/۱].
۲۸/۲۳۶۲۲ - تهران، ملک: ۲۹۶۵، نسخ، محمد مقیم بن حیدر محمد خراسانی، ۱۱۰۰ ق، رساله اول مجموعه، «۲ پ - \ ۳۵ پ» ۳۴ برگ [فهرست ملک: ۱۷۳/۶].
۲۹/۲۳۶۲۳ - قم، گلپایگانی: ۳۵/۳۳، محمد رحیم قزوینی، ۱۱۰۳ ق، رساله سی و ششم مجموعه، ۱۴ برگ [فهرست گلپایگانی، رایانه ای].
۳۰/۲۳۶۲۴ - قم، مرعشی: ۹۴۶۶، نسخ، محمد سعید بن محمد مؤمن تبریزی، ۱۱۱۱ ق، رساله سوم مجموعه، ۷۱ برگ [فهرست مرعشی: ۲۲۹/۲۴].
۳۱/۲۳۶۲۵ - قم، مرعشی: ۹۰۰۱، نسخ، محمد باقر بن محمد مهدی مشهدی، ۱۱۱۳ ق، رساله سوم مجموعه، «۲۴۹ پ - \ ۲۸۹ پ» ۲۲ برگ [فهرست مرعشی: ۱۶۱/۲۳].
۳۲/۲۳۶۲۶ - مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۸۵۴، عنوان معرفی: شرح صحیفه سجادیه، شیخ خلیفه بن شیخ یوسف نجفی، ۱۱۱۵ ق، مقابله شده [فهرست اهدایی رهبری: ۳۰۴].
۳۳/۲۳۶۲۷ - تهران، دائرة المعارف بزرگ اسلامی: ۲۷، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد رفیع بن شیر علی، ۱۵ ذی حجه ۱۱۲۳ ق، ۴۲ برگ [فهرست دائرة المعارف:
۸۸/۱].
۳۴/۲۳۶۲۸ - تهران، ملک: ۲۰۴۷، محمد رفیع بن شیر علی، ۱۱۲۴ ق، رساله اول مجموعه [فهرست ملک: ۴۱۴/۵].
۳۵/۲۳۶۲۹ - قم، مرعشی: ۱۱۵۶۷، آغاز: برابر نمونه، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، ۲۵ رجب ۱۱۲۶ ق، رساله اول مجموعه، ۲۶ برگ، ۱۴ سطر، ۹ * ۱۵ [فهرست مرعشی: ۲۶۰/۲۹].
۳۶/۲۳۶۳۰ - قم، قائنی: ۱۱۵، آغاز: برابر نمونه، حاجی بابا بن محمد تقی، ۱۱۳۲ ق، از روی نسخه مؤلف [مجله تراثنا: ۳۲۰/۵۰].
۳۷/۲۳۶۳۱ - تهران، ملک: ۲۶۴۲، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۱۳۵ ق، رساله یازدهم مجموعه، «۷ پ - \ ۲۴ پ» ۱۸ برگ [فهرست ملک: ۷۹/۶].
۳۸/۲۳۶۳۲ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۱۶۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، رساله دوم مجموعه، «صفحه ۱۸۶-\۲۶۱» ۳۸ برگ [فهرست مجلس: ۷۵۲/۱۰].
۳۹/۲۳۶۳۳ - کرمانشاه، خاندان میبدی (کرمانشاه): ۷۶، از آغاز افتادگی دارد، آغاز:
تنبیه یستفاد من هذه الروایات بعض الاداب التی ینبغی مراعاتها حال قراءة الدعاء عند رؤیة الهلال، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، رساله دوم مجموعه، «۸۷ ر - \ ۱۵۹ ر» ۷۳ برگ، ۱۱۲ سطر، ۸/۵ * ۱۵/۵ [فهرست خاندان میبدی: ۶۰].
۴۰/۲۳۶۳۴ - مشهد، گوهر شاد: ۱۵۳۷، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد کاظم بن حاج محمد صادق، ۱۲۲۷ ق، رساله چهارم مجموعه [فهرست گوهر شاد: ۲۰۹۴/۴].
۴۱/۲۳۶۳۵ - قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۴۸۸، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محسن بن عبد الکریم تنکابنی، دوشنبه ۲۹ ذی قعده ۱۲۳۳ ق، با تصحیح در حاشیه، رساله سوم مجموعه، ۳۲ برگ، ۲۰ سطر [فهرست مؤید: ۳۶۲/۱].
۴۲/۲۳۶۳۶ - قم، مدرسه فیضیه: ۱۸۹۸، نستعلیق، علی بن احمد، ۱۲۵۳ ق، رساله دوم مجموعه [فهرست مدرسه فیضیه: ۱۴۷/۲].
۴۳/۲۳۶۳۷ - قم، مرعشی: ۷۳۵۱، از آخر افتادگی دارد، نستعلیق و عبارات عربی نسخ، ملا آقا بزرگ نصیر بن میرزا باقر رشتی، ۱۲۶۵ ق، رساله دوم مجموعه، «۲۹ پ - \ ۳۱ پ» ۳ برگ [فهرست مرعشی: ۱۵۰/۱۹].
۴۴/۲۳۶۳۸ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۶۱۳، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۶۸ ق، ۲۱ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۲۸/۶].
۴۵/۲۳۶۳۹ - تهران، مجلس سنا: ۱۱۳۵، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رساله نهم مجموعه، «۱۰۸-\۱۱۴» ۴ برگ [فهرست مجلس سنا: ۱۲۹/۲].
۴۶/۲۳۶۴۰ - قم، مرعشی: ۱۰۷۹۹، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، ۱۱ برگ [فهرست مرعشی: ۲۱۴/۲۷].
۴۷/۲۳۶۴۱ - قم، مرعشی: ۴۲۳۹، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد مقیم بن محمد علی، بدون تاریخ کتابت، رساله سوم مجموعه، «۱۶۹ پ - \ ۱۹۸ پ» ۳۰ برگ [فهرست مرعشی: ۲۳۷/۱۱].
۴۸/۲۳۶۴۲ - قم، مرعشی: ۷۰۳۲، نسخ و نستعلیق، شیخ علی لاهجی، بدون تاریخ کتابت، رساله چهل و یکم مجموعه [فهرست مرعشی: ۲۰۵/۱۸].
۴۹/۲۳۶۴۳ - قم، مرعشی: ۹۳۲۵، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «۱۴ پ - \ ۲۹ پ» ۱۶ برگ [فهرست مرعشی: ۱۱۶/۲۴].
۵۰/۲۳۶۴۴ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۳۳۴۰، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۲۹/۶].
۵۱/۲۳۶۴۵ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۵۰ (۱۲۴۷)، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مجلس: ۳۱/۴].
۵۲/۲۳۶۴۶ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۶۵۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دهم مجموعه، «۸۵ پ - \ ۸۶ ر» ۲ برگ [فهرست مجلس: ۲۲۳/۳۶].
۵۳/۲۳۶۴۷ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۴۴۸۸، نستعلیق، محمد، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «۱ پ - \ ۴۹ پ» ۴۹ برگ [فهرست مجلس: ۶۴۴/۳۸].
۵۴/۲۳۶۴۸ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۲۹۳۸، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «صفحه ۱-\۵۷» ۲۹ برگ [فهرست مجلس: ۳۴۸/۱۰].
۵۵/۲۳۶۴۹ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۳۸۹، نسخ، شیخ محمد شماعی، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «صفحه ۱-\۱۱۳» ۵۷ برگ [فهرست مجلس:
۱۲۴۶/۱۰].
۵۶/۲۳۶۵۰ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۳۹۰، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «صفحه ۱-\۶۵» ۳۳ برگ [فهرست مجلس: ۱۲۴۶/۱۰].
۵۷/۲۳۶۵۱ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۰۱۰، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله چهارم مجموعه، «صفحه ۷۳-\۱۴۶» ۳۷ برگ [فهرست مجلس: ۱۸/۲۵].
۵۸/۲۳۶۵۲ - تهران، ملی تهران: ۲۹۶۹ /ع، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۵۳ برگ [فهرست ملی تهران: ۷۷/۱۴].
۵۹/۲۳۶۵۳ - خوی، مدرسه نمازی: ۸۴۸، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «۱ پ - \ ۴۳ ر» ۴۳ برگ [فهرست مدرسه نمازی، جلد دوم].
۶۰/۲۳۶۵۴ - تهران، ملک: ۴۶۵۷، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله بیست و ششم مجموعه، «۱۰۷ پ - \ ۱۵۳ ر» ۵۷ برگ [فهرست ملک: ۴۷۸/۷].
۶۱/۲۳۶۵۵ - مشهد، دانشکده الهیات: ۱۳۳۷، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله سوم مجموعه [فهرست الهیات مشهد: ۴۸۴/۲].
۶۲/۲۳۶۵۶ - مشهد، ادبیات مشهد: ۳۳۷، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله پنجم مجموعه، «صفحه ۱۸-\۴۱» ۱۲ برگ [فهرست ادبیات مشهد: ۲۰۸].
۶۳/۲۳۶۵۷ - قم، آستان معصومیه (س): ۵۵۳، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله چهارم مجموعه [فهرست آستان معصومیه (س): ۱۷۹/۲].
۶۴/۲۳۶۵۸ - چالوس، مدرسه امام صادق علیه السلام: ۳۱۲، آغاز: بسمله الشهر الأول شهر محرم الحرام و فیه رفع إدریس علیه السلام، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، با حواشی، ۵۵ برگ، ۱۸ سطر [فهرست مدرسه امام صادق علیه السلام].