التحیات الطیبات و الصلوات العالیات
ج ۸، ص ۴۴۷–۴۵۰، ش ۳۶۱۵
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۸، ص ۴۴۷–۴۵۰، ش ۳۶۱۵
۳۶۱۵. التحیات الطیبات و الصلوات العالیات
(عربی)
از: محمد بن محمد مهدی حسینی سیفی قزوینی، قوام الدین (م ۱۱۵۰ ق)
از مجموع مطالب مربوط به نسخه های معرفی شده از این کتاب در فهارس و کتاب الذریعه چنین استفاده می شود
صلواتیهای است که مؤلف آن را در یک مقدمه و دو بخش تنظیم نموده، بدین ترتیب:
مقدمه: به نظم در بارۀ سبب تألیف کتاب؛
بخش اول: مشتمل بر قصایدی که در درود بر پیامبر اکرم و آل طاهرینش علیهم السلام، سروده است، با این عنوانها: تحیّة نبویّة، تحیّة علویّة، تحیّة زهراویّة، تحیّة حسنیّة، تحیّة حسینیة، تحیّة سجادیّة، تحیّة باقریّة، تحیّة جعفریّة، تحیّة موسویّة، تحیّة رضویّة، تحیّة سماحیّة جوادیّة، تحیّة أنواریّة هادیّة، تحیّة سماویّة عسکریّة، تحیّة أحمدیّة، تحیّة علیّة، تحیّة لامعة.
بخش دوم: چند قصیده دیگر، که مؤلف آنها را سالیان بعد به رشته نظم در آورده، بدین نامها: تحیّة طیبة، تحیّة فائحة، تحیّة مسکیّة، تحیّة عنبریّة، تحیّة ریحانیّة، تحیّة یاسمیّة، تحیّة یاسینیّة. مؤلف در ادامۀ بخش دوم، اشعاری در تبری از دشمنان اهل بیت علیهم السلام آورده و پس از آن فرزند ناظم - عبد الله بن قوام الدین حلی متخلص به فائح - نیز قصیده ای به نام «تحیّة عبهریّة» بر مجموع قصاید پدرش افزوده است. ماده تاریخ تألیف این بخش عبارتِ «بالطیبات تطیب الأزهار» است که برابر با سال ۱۱۲۱ ق، میشود.
بخش اول این قصاید را خود مؤلف در قزوین گرد آورده و نام آن را که موافق تاریخ گرد آوری آنهاست «الصلاة العالیات» برابر با ۱۰۹۵ ق یا «الصلوات العالیات» برابر با ۱۱۰۱ ق نهاده است.
او بخش دوم را که مشتمل بر هشت قصیده و اشعار دیگر است، به نام «التحیات الطیبات» نامیده و مجموع دو بخش را - چنانکه در الذریعه آمده - به نام «التحیات الطیبات والتسلیمات الفائحات علی محمد وآله الهادین للحسنات»، نامیده است.
[
الذریعه: ۴۸۷/۳ و ۸۲/۱۵ و ۳۲۷/۱۸؛ مرعشی ۳۱۵/۵
]
آغاز مقدمه: می وزد از باغ محبت نسیم حمد و ثنایی که عقول و اوهام بندگان از فهم آن عاجز آید.
آغاز الصلوات العالیات:
ألهی بحق المصطفی سید الوری و بالمرتضی نفس الزکی محمد
آغاز التحیات الطیبات:
إلهی بحق المصطفی و ابن عمه و سبطیه و الزهراء آل عباء
آغاز تحیة عبهریة:
یا ذا العطاء و المنن یا من به یجلی الحزن
یا من به یشفی الزمن یا رب کشاف المحن
نسخهها:
۱/۲۲۶۲۲ - قم، مرعشی: ۱۹۴۹، عنوان معرفی: الصلاة العالیات، شامل هر دو بخش است، آغاز: آغاز مقدمه و آغاز الصلاة العالیات در فهرست آمده که برابر با نمونه است، نسخ معرب، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، در چند جای نسخه مهرهای گوناگون مؤلف دیده میشود، ۴۱ برگ، ۹ سطر [فهرست مرعشی: ۳۱۵/۵].
۲/۲۲۶۲۳ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۳۶۸۴، عنوان معرفی: صلوات العالیات، نستعلیق، هادی تبریزی، ۱۱۵۲ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۸۶].
۳/۲۲۶۲۴ - تهران، حسین مفتاح: ۱۲۸۹، نسخ، محمد بن عباس علی هزار جریبی، ۱۱۷۷ ق، رساله دوم مجموعه [نشریه نسخه های خطی: ۲۷۵/۷].
۴/۲۲۶۲۵ - تهران، دانشگاه تهران: ۷۲۳۲، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۴۹۴/۱۶].
۵/۲۲۶۲۶ - قم، مرعشی: ۱۹۴۹، نسخ، احمد ناظم، بدون تاریخ کتابت، ۴۱ برگ [فهرست مرعشی: ۳۱۵/۵].
۶/۲۲۶۲۷ - قم، مرعشی: ۲۷۵۴، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله بیستم مجموعه [فهرست مرعشی: ۳۱۵/۷].
۷/۲۲۶۲۸ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۳۶۸۴، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۸۶].
۸/۲۲۶۲۹ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۳۵۴۸، عنوان معرفی: التحیات الطیبات، شامل یک قطعه از قطعات هشتگانه، آغاز: ربنا صل علی أحمد خیر المرسلینا * و علی صاحب الحوض أمیر المؤمنینا، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، ۱ برگ [فهرست مجلس: ۴۵/۳۷].
۹/۲۲۶۳۰ - تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبایی ۷۷۰، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله چهل و دوم مجموعه، «۱۶۷ پ - ۱۷۸ پ» ۱۲ برگ [فهرست مجلس: ۷۰/۲۳].
۱۰/۲۲۶۳۱ - تهران، دانشگاه تهران: ۴۲۶۳، عنوان معرفی: دوازده امام، آغاز: صل یا رب علی الشمس الضحی * احمد المختار نور الثقلین، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «ص ۳۳-۳۴» ۱ برگ [فهرست دانشگاه تهران:
۳۲۳۴/۱۳].
۱۱/۲۲۶۳۲ - تهران، سازمان مدارک فرهنگی: بدون شماره، آغاز: حمد و ثنایی که عقول و اوهام بندگان از فهم آن عاجز آید سزاوار خداوندگاری است، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، «۱۵۱ پ - ۱۵۸ پ» ۸ برگ، ۱۴ * ۲۳/۵ [فهرست سازمان مدارک: ۱۳۱].
۱۲/۲۲۶۳۳ - قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۱۱۹۰، عنوان معرفی: التحیات الطیبات، شامل یکی از هشت صلوات، آغاز: صل یا رب علی الشمس الضحی * أحمد المختار نور الثقلین، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله چهارم مجموعه، ۲ برگ [فهرست مؤید: ۱۶۳/۳].