الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان
ج ۸، ص ۳۶۱–۳۶۵، ش ۳۵۲۳
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۸، ص ۳۶۱–۳۶۵، ش ۳۵۲۳
۳۵۲۳. الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان
(عربی)
از: علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن محمد طاووس حلی، رضی الدین، ابو القاسم (سید بن طاووس) (م ۶۶۴ ق)
در آداب سفر و کارهایی که برای یک مسافر لازم است، از اعمال دینی و مستحبات و بعضی دعاها و حرزهای حفظ الصحة و چگونگی معاشرات با همسفران و رفیقان راه.
مؤلف در پایان سه رساله مختصر در پزشکی عمومی، یکی «برء الساعة» از محمد بن زکریای رازی و دومی «تدبیر البدن» از قسطا بن لوقا بن متی یونانی، و سومی حفظ الصحة از ابو محمد حسن بن مخلد، را افزوده است. این کتاب شامل سیزده باب و دارای فصول می باشد که عناوین بابهای آن به شرح ذیل است: الباب الأول:
فی کیفیة العزم و النیة للأسفار؛ الباب الثانی: فی ما یصحبه الإنسان معه فی أسفاره للسلامة؛ الباب الثالث: فی رفقاء السفر و المهام و الطعام؛ الباب الرابع: فی الآداب من الملبس و العدة؛ الباب الخامس: فی استعداد العوذ للفارس و الدابة؛ الباب السادس: فی اصطحاب الکتب المعینة علی العبادة؛ الباب السابع: فی الآداب عند الخروج للسفر؛ الباب الثامن: فی آداب السیر و الطریق؛ الباب التاسع: فی رکوب السفر؛ الباب العاشر: فی ما یقال عند نزول المسافر؛ الباب الحادی عشر: فی أدویة تفید المسافر؛ الباب الثانی عشر: فی مجربات المؤلف؛ الباب الثالث عشر: سه رساله مذکور در بالا.
[ الذریعه: ۳۴۳/۲؛ مشار عربی: ۹۰؛ فهرست مجلس: ۶۴۰/۹؛ التراث العربی:
۳۰۹/۱ ]
آغاز: الحمد لله الذی استجارت به الأرواح بلسان الحال فی إخراجها من العدم فأجارها... و بعد فإنی وجدت الإنسان مسافرا مذ خرج من العدم إلی الوجود.
نسخهها:
۱/۲۲۱۵۵ - تهران، فخر الدین نصیری: ۱۲، حسین بن عماد بصری، ۶۳۲ ق [معهد المخطوطات: ۳۸/۳].
۲/۲۲۱۵۶ - قائن، مدرسه جعفریه: ۸۷، آغاز: برابر نمونه، نسخ، احمد بن محمد بن ماجد بحرانی، ۱۰۳۱ ق، رساله اول مجموعه، «ص ۱-۲۴۲» ۱۲۱ برگ، ۱۸ سطر، ۲۳/۵ * ۱۴ [فهرست مدرسه جعفریه].
۳/۲۲۱۵۷ - اصفهان، دانشگاه اصفهان: ۱۱۱ (۱۷۰۲۳)، نسخ، راشد بن محمد بن شاه ولی، محرم ۱۰۵۶ ق، مقابله شده [نشریه نسخه های خطی: ۹۲۵/۱۱].
۴/۲۲۱۵۸ - مشهد، مدرسه نواب: ۲۹ اخبار، نسخ، محمد امین بن محمد مؤمن مشهدی، ۱۰۶۳، در مکه تصحیح و مقابله شده با نشان بلاغ [فهرست دو کتابخانه مشهد: ۴۸۴].
۵/۲۲۱۵۹ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۲۰۸۸۰، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۷۰ ق، اهدایی رهبری، ۲۶۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۲۰/۱۵؛ فهرست اهدایی رهبری: ۳۵۹].
۶/۲۲۱۶۰ - تهران، دانشکده الهیات: ۲۲۸ د، نسخ، بدون نام کاتب، مقابله توسط محمد بن حاجی حیدر در ۱۰۷۱ ق، رساله اول مجموعه، «۸ پ - ۱۳۱ پ» ۱۲۴ برگ [فهرست الهیات تهران: ۲۶۲/۱].
۷/۲۲۱۶۱ - قم، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی: ۵۱۲، نسخ، محمد بن شمس الدین، ۲۶ محرم ۱۰۸۰ ق، با تصحیح و نسخه بدل و علامت بلاغ، ۹۴ برگ، ۱۵ سطر، ۱۵ * ۲۱ [فهرست مرکز مطالعات و تحقیقات: ۴۴۲/۱].
۸/۲۲۱۶۲ - تهران، دانشگاه تهران: ۷۱۰۰، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۸۰ ق، رساله هفتم مجموعه [فهرست دانشگاه تهران: ۴۵۵/۱۶].
۹/۲۲۱۶۳ - تهران، سپهسالار: ۵۰۳۵، نسخ، لطف علی اصفهانی، ۱۰۹۴ ق، ۲۴۰ برگ [فهرست سپهسالار: ۱۹۳/۳].
۱۰/۲۲۱۶۴ - تهران، دانشکده الهیات: ۲۰۲ ج، نستعلیق، زین العابدین بن سید محمد خراسانی، ۱۰۹۹ ق، ۱۱۸ برگ [فهرست الهیات تهران: ۴۶۳/۱].
۱۱/۲۲۱۶۵ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۰۳۸۳، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، ۱۴۷ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۲۱/۱۵].
۱۲/۲۲۱۶۶ - قم، رضا استادی: بدون شماره، از اول افتادگی دارد، نسخ، بدون نام
کاتب، سده ۱۰ و ۱۱ ق، ۵۵ برگ [فهرست یکصد و شصت نسخه خطی: ۶].
۱۳/۲۲۱۶۷ - تهران، ملی تهران: ۲۰۳۸ /ع، نسخ، علی اکبر اصفهانی، ۱۱۱۸ ق، رساله سوم مجموعه [فهرست ملی تهران: ۱۳۳/۱۱].
۱۴/۲۲۱۶۸ - قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۴۲۰، از آخر افتاده، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، در اول نسخه تاریخ ولادتی در ۱۱۲۳ ق آمده است، با تصحیح در حاشیه، ۱۰۵ برگ، ۱۵ سطر [فهرست مؤید: ۳۴۱/۱].
۱۵/۲۲۱۶۹ - قم، مدرسه حجازیها: ۸۸۵۱/۵۹/۷۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق، محمد سلیم بن محمد رضا، ۱۶ جمادی الاول ۱۱۲۴ ق، ۱۲۵ برگ، ۱۶ سطر [فهرست مدرسه حجازیها].
۱۶/۲۲۱۷۰ - تهران، سپهسالار: ۵۶۲۷، نسخ، محمد بن هبة الله، ۱۱۲۶ ق، رساله اول مجموعه، «۶۳-۲۴۹» ۱۸۷ برگ [فهرست سپهسالار: ۱۹۳/۳].
۱۷/۲۲۱۷۱ - تهران، محمود فرهاد معتمد: ۱۳۳، نسخ، یوسف بن احمد بن صالح درازی، ۲ ربیع الاول ۱۱۲۸ ق، ۱۸۱ برگ [نشریه نسخه های خطی: ۱۴۹/۳].
۱۸/۲۲۱۷۲ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۰۱۱۵، از اول تا اواسط باب نهم، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۱۰ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۲۲/۱۵].
۱۹/۲۲۱۷۳ - تهران، مدرسه مروی: ۹۳۸، بدون نام کاتب، سده ۱۱ و ۱۲ ق [فهرست مدرسه مروی: ۷۰].
۲۰/۲۲۱۷۴ - اصفهان، دانشگاه اصفهان: ۳۹۵ (۱۱۷۶)، نسخ، بدون نام کاتب، ۲ ربیع الاول ۱۲۲۶ ق، رساله اول مجموعه [نشریه نسخه های خطی: ۹۴۵/۱۱].
۲۱/۲۲۱۷۵ - اصفهان، دانشگاه اصفهان: ۱۲۱ (۱۷۰۲۶)، نسخ، محمد باقر عبد الکریم موسوی سپاهانی، اول ربیع الاول ۱۲۶۹ ق [نشریه نسخه های خطی: ۸۸۳/۱۱].
۲۲/۲۲۱۷۶ - تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبایی ۱۱۹۴، انتخابهایی از کتاب از باب یازدهم به بعد است که احتمالا انتخاب خود کاتب نسخه باشد، آغاز:
بسمله اعلم أن هذه الکلمات مما رأیته فی رسالة لعلی بن طاووس، انجام: فی ما نذکره من العوذة التی تکون فی العمامة لتمام السلامة ذکرنا، نسخ، سید محمد صادق بن مهدی طباطبایی سنگلجی، قرن ۱۳ ق، رساله سیزدهم مجموعه، «۲۶ ص» ۱۳ برگ، ۱۱ * ۱۷/۵ [فهرست مجلس: ۶۹۶/۲۳].
۲۳/۲۲۱۷۷ - مشهد، دانشکده الهیات: ۱۸۴۰، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۹۵ برگ [فهرست الهیات مشهد: ۹۰۹/۳].
۲۴/۲۲۱۷۸ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۸۶۵، نسخ، محمد باقر رضوی، ۱۳۰۹ ق، ۶۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۲۱/۱۵].
۲۵/۲۲۱۷۹ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۹۱۷، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۴۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۱۳/۶].
۲۶/۲۲۱۸۰ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۳۲۰، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۷۱ برگ [فهرست مجلس: ۲۸۰/۳۵].
۲۷/۲۲۱۸۱ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۹۳۳، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله اول مجموعه، «صفحه ۱-۱۷۴» ۸۷ برگ [فهرست مجلس: ۴۳۳/۵ و ۴۶۰/۹].
۲۸/۲۲۱۸۲ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۳۴۸، آغاز: برابر نمونه، نسخ، سید ابو القاسم موسوی اصفهانی، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «۱۰۸-۲۳۱ پ» ۱۳۴ برگ [فهرست مجلس: ۶۴۰/۹].
۲۹/۲۲۱۸۳ - تهران، ملی تهران: ۲۹۲۰ /ع، افتادگی دارد، عنوان معرفی: آداب سفر، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، بصورت پراکنده و ناقص، «۱۵۱-۱۵۳» و «۲۳۱-۲۴۲» ۱۵ برگ [فهرست ملی تهران: ۶۴۲/۶].
۳۰/۲۲۱۸۴ - تهران، سپهسالار: ۵۹۷۶، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «۵۶ پ - ۱۵۹ پ» ۱۰۴ برگ [فهرست سپهسالار: ۱۹۳/۳].
۳۱/۲۲۱۸۵ - قم، مدرسه حجتیه: ۲۹۵، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مدرسه حجتیه: ۳۷].
۳۲/۲۲۱۸۶ - قم، مدرسه حجتیه: ۴۳۹، ناتمام است، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مدرسه حجتیه: ۳۷].
۳۳/۲۲۱۸۷ - کاشان، حسن عاطفی: بدون شماره، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه [نشریه نسخه های خطی: ۷۴۹/۷].
۱ إنشاء الصلوات و التحیات
از: محمد بن محمد طوسی، خواجه نصیرالدین
رجوع کنید به: دوازده امام