مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول

۲۳۹۳. مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول (عربی) از: محمد باقر بن محمد تقی مجلسی، علامه (م ۱۱۱۰ ق) شرح مفصل و معروفی است بر کتاب کافی ثقة الاسلام کلینی. مؤلف در سال ۱۰۷۶ ق و پس از آن به نگارش این شرح اشتغال داشته است. [الذریعة: ۲۷۹/۲۰؛ مشار عربی: ۸۲۷، کتابشناسی مجلسی: ۲۸۵؛ التراث العربی: ۳۶/۵؛ معجم المطبوعات العربیة فی إیران: ۳۱۲]

آغاز: الحمد للّٰه‌الذی وهب الحیاة و القوی و أفاض العقل لیقلب به الهوی و بین للوری نجدی الضلالة و الهدی. نسخه‌ها: ۱/۱۴۴۸۶. تهران، ملک: ۶۰۰، طهارت تا جنائز، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، ۱۰۷۶ ق، ۱۸۴ برگ [فهرست ملک: ۴۸۶/۱]. ۲/۱۴۴۸۷. مشهد، آستان قدس رضوی: ۲۱۴۰، قطعه‌ای از اوایل جلد ۳، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، بدون تاریخ کتابت، ۵۳ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۶۵/۵]. ۳/۱۴۴۸۸. تهران، دانشگاه تهران: ۱۱۴۲، جلد سوم و شرح نیمه دوم کتاب الحجة، نسخ و نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، بدون تاریخ کتابت، ۱۶۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۵۲۱/۵]. ۴/۱۴۴۸۹. تهران، سپهسالار: ۸۴۳۶، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف) و شاگردش، قرن ۱۲ ق، ۸۵ برگ [فهرست سپهسالار: ۵۳۹/۵] ۵/۱۴۴۹۰. مشهد، دانشکدۀ الهیات: ۶۹۸، از اول صیام تا آخر معیشت، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، بدون تاریخ کتابت، ۲۰۵ برگ [فهرست الهیات مشهد: ۵۵۴/۱]. ۶/۱۴۴۹۱. قم، گلپایگانی: ۱۸/۲۷، روضه، نسخ، محمد مقیم بن محمد باقر اصفهانی، ۲۹ ربیع الاول ۱۰۷۷ ق، ۲۵۲ برگ [فهرست گلپایگانی، قدیم: ۱۴۱/۱]. ۷/۱۴۴۹۲. تهران، دانشگاه تهران: ۶۸۳۴، نسخ، نور الدین محمد حسینی، ۱۰۸۷ ق، سی و هفت جزء، ۲۸۵ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۷۳/۱۶]. ۸/۱۴۴۹۳. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۳۹۵، جلد ششم (صلاة تا معیشت)، بدون نام کاتب، ۱۰۸۹ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۲۱۳]. ۹/۱۴۴۹۴. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۳۲۶، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، ۱۰۹۸ ق، ۱۴۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۴۸۳/۱۴]. ۱۰/۱۴۴۹۵. یزد، وزیری: ۲۵۴، جلد اول و دوم، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب،

۱۰۹۸ ق، ۱۲۱ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ وزیری: ۲۶۸/۱]. ۱۱/۱۴۴۹۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۹۳۵، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف) و دیگران، قرن ۱۱ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۵۰۹]. ۱۲/۱۴۴۹۷. تهران، ملک: ۱۱۱۸، از کبایر تا غیبت، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله دوازدهم مجموعه، ۹۵ برگ [فهرست ملک: ۲۳۶/۵]. ۱۳/۱۴۴۹۸. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۰۸۷، جلد پنجم (کتاب طهارت) تا پایان کتاب روضه، آغاز: الحمد للّٰه... و بعد فهذا هو المجلد... کتاب الطهارة الظاهر أن الکتاب هنا، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده و دارای حواشی مختصر، ۴۴۸ برگ، ۳۰ سطر، ۱۸/۵ * ۲۹/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۷ / مخطوط]. ۱۴/۱۴۴۹۹. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۵۳۵، کتاب الحجة تا کتاب الدعا، آغاز: کتاب الحجة باب الاضطرار إلی الحجة الأول، نسخ، گویا به خط مؤلف، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، ۱۶۹ برگ [فهرست مرکز احیاء: ۹ / مخطوط]. ۱۵/۱۴۵۰۰. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۶۲۶، کتاب توحید، نسخ، زین العابدین بن محمد باقر، ۱۱۰۲ ق، رساله دوم مجموعه، «۱۲۲ ر - ۲۱۸ ر» ۹۷ برگ [فهرست مجلس: ۱۲۴/۲۶]. ۱۶/۱۴۵۰۱. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۹۳۳، نستعلیق، بهاء الدین محمد بن محمد باقر حسینی نائینی، ۱۱۰۹ ق، با حواشی کاتب، ۱۳۹ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۴ / ۴۸۴؛ فهرست الفبایی آستان قدس: ۵۰۹]. ۱۷/۱۴۵۰۲. تهران، دانشگاه تهران: ۱۱۴۳، جزء آخر شرح ایمان و کفر، آغاز: بسمله باب الکبائر الأول ضعیف إن تجتنبوا کبائر، نستعلیق، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی (مؤلف)، ۱۱۰۹ ق، ۱۲۰ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۵۲۲/۵]. ۱۸/۱۴۵۰۳. یزد، وزیری: ۵۸۱، افتادگی دارد، نسخ، کلب علی، ۱۱۱۰ ق، ۲۲۰ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ وزیری: ۴۸۹/۲]. ۱۹/۱۴۵۰۴. مشهد، مدرسۀ خیرات خان: ۳۳، جلد اول باب فرض العلم تا آخر جلد دوم، از اول افتادگی دارد، نسخ و نستعلیق، ابو طالب بن ابی تراب، محرم ۱۱۱۹ ق، جلد دوم نسخ و نستعلیق، محمد علی بن ابی طالب، محرم ۱۱۲۳ ق [فهرست کتاب‌خانه‌های رشت و همدان: ۱۷۶۳].

۲۰/۱۴۵۰۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۸۳۹، نسخ، محمد باقر نجفی، ۱۱۲۱ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۵۰۹]. ۲۱/۱۴۵۰۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۸۴۰، نسخ، اسماعیل سبزواری، ۱۱۲۳ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۵۰۹]. ۲۲/۱۴۵۰۷. یزد، جواد مدرسی: بدون شماره، نسخ، محمد رفیع بن شیر علی، ۱۱۲۴ ق، ۱۹۷ برگ [میراث اسلامی ایران: ۴۴۵/۸]. ۲۳/۱۴۵۰۸. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۰۸۶، باب کراهیة التوقیت تا پایان کتاب العشرة، آغاز: باب کراهیة التوقیت أی بظهور القائم علیه السلام و کان المراد بالکراهیة الحرمة إن کان من غیر علم، نستعلیق، جلال الدین محمد بن عماد الدین محمود لاهیجی، پایان جزء سوم در رجب ۱۱۲۶ ق، تصحیح شده، دارای حواشی مختصر، در ابتدای شرح کتاب الدعاء یادداشتی آمده که کتاب منقول از نسخۀ مؤلف می‌باشد، ۵۱۸ برگ، ۳۰ سطر، ۱۸/۵ * ۳۰/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۷ / مخطوط]. ۲۴/۱۴۵۰۹. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۰۸۲، شرح کتاب ایمان و کفر، آغاز: الحمد لولیه... الإیمان و الکفر من کتاب الکافی... أقول تلک الفقرات لم تکون فی بعض النسخ، نسخ، بدون نام کاتب، ربیع الثانی ۱۱۲۷ ق، تصحیح شده، دارای حواشی با عنوان «م ص ح عفی عنه»، ۲۶۹ برگ، ۲۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۸ / مخطوط]. ۲۵/۱۴۵۱۰. تهران، دانشگاه تهران: ۶۷۲۳، کتاب الحجة باب کراهیة التوقیت، نسخ، عبد الرحیم بن ابی الحسن جلفارقانی، رمضان المبارک ۱۱۲۷ ق [فهرست دانشگاه تهران: ۳۴۵/۱۶]. ۲۶/۱۴۵۱۱. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۳۶۷، از باب الکبائر کتاب الإیمان و الکفر تا پایان این کتاب، آغاز: باب الکبائر الأول ضعیف إن تجتنبوا کبائر ما تنهون عنه، انجام: المغفرة و عدم القبول و ما ذکرنا لعله اظهر، محمد تقی بن حاجی عبد اللّٰه دستجردی نوران قماب از بلوکات اصفهان، شنبه ۱۷ جمادی الثانی ۱۱۲۹ ق، تصحیح شده، تملک چند نفر و از جمله سردار کابلی در سال ۱۳۲۲ ق در نسخه موجود است، ۱۸۳ برگ، ۲۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ / مخطوط]. ۲۷/۱۴۵۱۲. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۳۵۱، جلد ۱۲ (تمام روضه)، نستعلیق، محمد

ابراهیم بن اسماعیل اصفهانی، ۱۱۲۹ ق، ۱۴۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۴ / ۴۸۵]. ۲۸/۱۴۵۱۳. تهران، دانشگاه تهران: ۶۵۹۳، جلد اول، نستعلیق، عبد الکریم بن محمد هادی حسینی مرعشی شوشتری، شوال ۱۱۷۷ ق، ۹۶ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۶ / ۳۰۳]. ۲۹/۱۴۵۱۴. تهران، دانشکدۀ الهیات: ۱۴۵۵، کتاب الجهاد تا آخر باب النذور، نسخ، محمد علی بن محمد شفیع اصفهانی صبوح، ۱۱۸۲ ق [فهرست الهیات تهران: ۶۰۲/۲]. ۳۰/۱۴۵۱۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۵۱۱۴، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۳۰۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۴۸۶/۱۴]. ۳۱/۱۴۵۱۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۸۱۷۱، از کتاب الإیمان و الکفر تا باب المؤمن، افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۸۷ برگ [فهرست آستان قدس: ۴۸۵/۱۴]. ۳۲/۱۴۵۱۷. تهران، دانشگاه تهران: ۶۹۰۹، مجلد ۱۲ (کتاب الروضة)، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۰۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۹۵/۱۶]. ۳۳/۱۴۵۱۸. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۹۲۶، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، تصحیح شده، ۱۵۸ برگ، ۲۳ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۸ / مخطوط]. ۳۴/۱۴۵۱۹. مشهد، گوهرشاد: ۱۳۲۵، آغاز: بسمله الحمد للّٰه‌و سلام علی عباده الذین اصطفی و بعد فهذا هو المجلد الخامس من، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، رساله اول مجموعه، ۶۹ برگ [فهرست گوهرشاد: ۱۹۲۳/۴]. ۳۵/۱۴۵۲۰. مشهد، گوهرشاد: ۱۵۹۱، کتاب توحید، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق [فهرست گوهرشاد: ۲۱۳۹/۴]. ۳۶/۱۴۵۲۱. مشهد، گوهرشاد: ۳۹۶، جلد ۱۲ (کتاب الروضة)، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۴۹ برگ [فهرست گوهرشاد: ۳۲۷/۱]. ۳۷/۱۴۵۲۲. مشهد، مدرسۀ نواب: ۱۵۶ اخبار، جلد دوازدهم تا حدیث ۵۹۷، نسخ، محمد معصوم بن محمد حسن دشت بیاضی، قرن ۱۲ ق، مقابله شده [فهرست دو کتاب‌خانۀ مشهد: ۴۹۶].

۳۸/۱۴۵۲۳. تهران، سپهسالار: ۵۵۵۰، تا آخر حجت و امامت، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۲۰ ق، ۴۱۴ برگ [فهرست سپهسالار: ۵۳۹/۵]. ۳۹/۱۴۵۲۴. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۰۴۸، جلد چهارم (کتاب کفر و ایمان)، محمد قاسم بن محمد سعید، ۱۲۳۲ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۲۱۳]. ۴۰/۱۴۵۲۵. قم، مرعشی: ۱۰۴۲۱، جلد چهارم از باب کبائر من الذنوب، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۵۴ برگ [فهرست مرعشی: ۳۴۷/۲۶]. ۴۱/۱۴۵۲۶. یزد، وزیری: ۸۸۴، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۵۲ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ وزیری: ۷۳۳/۲]. ۴۲/۱۴۵۲۷. قم، مرعشی: ۳۴۷۲، کتاب الإیمان و الکفر تا باب الذنوب، نسخ، محمد شریف بن شیر علی اصفهانی، بدون تاریخ کتابت، ۴۲۷ برگ [فهرست مرعشی: ۲۷۱/۹]. ۴۳/۱۴۵۲۸. قم، مرعشی: ۷۶۵۰، جلد دوم و سوم از آغاز کتاب الحجة تا پایان ابواب التواریخ، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۳۶۵ برگ [فهرست مرعشی: ۴۹/۲۰]. ۴۴/۱۴۵۲۹. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۴۵۲، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست اهدایی رهبری: ۲۱۳]. ۴۵/۱۴۵۳۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۸۴۱، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۵۰۹]. ۴۶/۱۴۵۳۱. تهران، سپهسالار: ۱۸۲۸، محمد علی اصفهانی صبوح، ۱۱۸۱ ق، ۲۵۸ برگ، ۲۸ سطر [فهرست سپهسالار: ۲۷۰/۱ و ۵۳۹/۵]. ۴۷/۱۴۵۳۲. مشهد، دانشکدۀ الهیات: ۶۹۹، شرح روضه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۸۳ برگ [فهرست الهیات مشهد: ۵۵۴/۱]. ۴۸/۱۴۵۳۳. مشهد، مدرسۀ خیرات خان: ۱۰۰، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۵۴ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ‌های رشت و همدان: ۱۷۶۴]. ۴۹/۱۴۵۳۴. قزوین، مدرسۀ امام صادق علیه السلام: ۴۹۷، از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، با تصحیح، ۲۴۵ برگ، ۲۰ سطر

[فهرست مدرسۀ امام صادق علیه السلام: ۲۳۴/۱]. ۵۰/۱۴۵۳۵. مشهد، عبد الحمید مولوی: ۵۸۰، شرح روضه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [نشریۀ نسخه‌های خطی: ۹۵/۵]. ۵۱/۱۴۵۳۶. اصفهان، مهدی نجفی: بدون شماره، بخشی از کتاب، از آغاز و انجام افتادگی دارد، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مکتبة النجفی: ۲۴۳].