بید آبادی بر حدیثی دیده و این رساله را برای توضیح آن تعلیق پرداخته است.
حدیث مورد نظر چنین است: «حدثنا ابو القاسم علی بن احمد... الدقاق... عن الحسن بن علی علیهم السلام قال قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله: ان ابابکر منی بمنزلة السمع و ان عمر منی بمنزلة البصر و ان عثمان بمنزلة الفؤاد. قال و لما کان من الغد دخلتُ علیه و عنده أمیر المؤمنین علیه السلام و ابوبکر و عمر و عثمان.
فقلت: یا ابة هم السمع و البصر و الفؤاد... ان اللّٰه تبارک و تعالی یقول: ان السمع و البصر و الفؤاد کل اولئک کان عنه مسئولا».
آغاز: الحمد لولی النعمة... أما بعد فلما ظفرت بمطالعة نسخه معانی الأخبار تشرفت.
نسخهها:
۹۷۱۶. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعۀ طباطبایی ۱۰۲۰، آغاز: برابر نمونه، شکسته نستعلیق، محمد رحیم بن محمد طالقانی، ۱۲۲۰ ق، رسالۀ دهم مجموعه، ۱ برگ [فهرست مجلس: ۳۰۴/۲۳].
۹۷۱۷. بابل، مدرسۀ صدر: ۱۶۵، آغاز: برابر نمونه، عبداللّٰه بن محمد اشرفی، ۱۲۳۵ ق، [فهرست مدرسۀ صدر: ۱۱۴].
۱۶۲۱. شرح توحید الصدوق
(عربی)
از: محمد علی قمی، امیر (قرن ۱۱ ق)
شارح، نایب الصدارۀ قم و از علمای قرن ۱۱ ق است. این شرح شرحی کلامی - فلسفی، نسبتاً مبسوط است، با عناوین «متن - ش» و «م - ش» بر التوحید شیخ صدوق، که مؤلف آن را به درخواست گروهی از مؤمنین از جمله حفیدش جمال الدین محمد نگاشته است. وی به جهت اختصار، اکثر اسناد را حذف و از قواعد ادبی و نکات بدیعی جز در موارد ضروری، صرف نظر نموده و در عین حال غوامض و مشکلات الفاظ و معانی را مفصل شرح کرده است.
[الذریعة: ۱۵۴/۱۳ رقم ۵۲۳؛ التراث العربی: ۲۷۲/۳]
آغاز: الحمد للّٰهالمتفرد بالأزلیة و القدم و المتوحد بامتناع الزوال.