صراط النجاة ترجمه سؤال اعرابی از امام علی علیه السلام
ج ۴، ص ۵۲۹–۵۳۰، ش ۱۹۹۸
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۴، ص ۵۲۹–۵۳۰، ش ۱۹۹۸
۱۹۹۸. صراط النجاة (ترجمه سؤال اعرابی از امام علی علیه السلام)
(فارسی)
از: محمد باقر بن محمد تقی مجلسی، علامه (۱۱۱۰ ق)
رسالهای است در ترجمۀ حدیث شریفی است که اعرابی از حضرت امیر المؤمنین علیه السلام از معنی واحد و یگانه بودن اللّٰه تعالی پرسید:
«إن أعرابیا قام یوم الجمل إلی أمیر المؤمنین علیه السلام، فقال: یا أمیر المؤمنین أ تقول: إن اللّٰه واحد؟ قال: فحمل الناس علیه، قالوا: یا أعرابی أما تری ما فیه أمیر المؤمنین من تقسم القلب. فقال أمیر المؤمنین علیه السلام: دعوه، فإن الذی یریده الاعرابی هو الذینریده من القوم، ثم قال: یا أعرابی إن القول فی أن اللّٰه واحد علی أربعة أقسام:
فوجهان منها لا یجوزان علی اللّٰه عزوجل، و وجهان یثبتان فیه... الحدیث» ( ۱ ) .
این رساله در ۱۵ محرم ۱۰۹۳ ق به پایان رسیده و شامل سه بخش است:
۱ - ترجمه حدیث، شامل ده فصل؛
۲ - صفتهای سلبی، خدا هشت بحث؛
۳ - صفتهای فعلی خدا، سه مبحث.
[الذریعة: ۳۷/۱۵؛ کتابشناسی مجلسی: ۲۵۹؛ مشار فارسی: ۳۳۸۹/۳؛ منزوی:
۸۱۵/۲]
آغاز: الحمد للّٰهالواحد الفرد المبرأ عن شائبة الأضداد و الأنداد.
انجام: و مذهب غیر حق نگاهداری نماید بحق محمد و آله الطاهرین صلوات اللّٰه علیهم أجمعین.
نسخهها:
۱/۱۱۴۰۲. تبریز، ملی تبریز: ۹۴۴، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمد ربیع، ۱۱۲۵ ق، ۱۰۱ برگ [فهرست ملی تبریز: ۹۳۸/۳].
۲/۱۱۴۰۳. تهران، مدرسۀ مروی: ۶۲۲، محسن حسینی، ۱۲۳۷ ق [فهرست مدرسۀ مروی:
۱۸۳].
۳/۱۱۴۰۴. تهران، خانقاه نور بخش: ۵۱۵، نسخ، محمد حسین بن کربلا فتح اللّٰه، ۱۲۳۸ ق، «۲۹۶ ص» ۱۴۸ برگ [فهرست خانقاه نوربخش: ۱۷۹/۲].
۴/۱۱۴۰۵. تهران، دانشگاه تهران: ۸۳۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۷۹ ق، عربی نسخ، ۹۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۴۰۸/۵].
۵/۱۱۴۰۶. مشهد، گوهرشاد: ۱۴۳۷، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق [فهرست گوهرشاد: ۲۰۱۴/۴].
۶/۱۱۴۰۷. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۱۱۷۰، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نستعلیق، میرزا محمد، ۱۳۵۸ ق، رسالۀ اول مجموعه، «۲ پ ۷۴ ر» ۷۳ برگ، ۱۶ سطر، ۱۴ * ۲۰ [فهرست مؤید: ۱۴۷/۳].
۷/۱۱۴۰۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۳۵۶۶، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه [فهرست مجلس: ۵۹/۳۷].
۸/۱۱۴۰۹. قم، مسجد اعظم: ۹۳۵، از انجام افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه، ۱۶۴ برگ، ۱۱ سطر [فهرست مسجد اعظم، جدید].
۹/۱۱۴۱۰. قم، مدرسۀ فیضیه: ۱۰۲۱، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۰۰ برگ [فهرست مدرسۀ فیضیه: ۸۰/۲].