مدخل فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

شرح توحید الصدوق

ج ۴، ص ۲۰۶–۲۱۱، ش ۱۶۲۲

فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

ج ۴، ص ۲۰۶–۲۱۱، ش ۱۶۲۲
۱۶۲۲. شرح توحید الصدوق (عربی) از: محمد سعید بن محمد مفید قمی (قاضی سعید قمی، حکیم کوچک) (بعد از ۱۱۰۷ ق) شرح مبسوط فلسفی، عرفانی بر التوحید شیخ صدوق است که در چهار جزء تنظیم شده و هر جزء مشتمل بر چند باب به شرح ذیل می‌باشد: جلد اول: از ابتدای کتاب شروع و به انتهای «أسرار الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر» ختم می‌شود؛ جلد دوم: از باب سوم «فی معنی الواحد و التوحید و الموحد» شروع و به باب بیست و پنجم «معنی کریمة و نفخت فیه من روحی» پایان می‌پذیرد؛ جلد سوم: از باب «نفی المکان و الزمان و السکون» آغاز و به باب «فی أنه عزّ و جلّ لایعرف إلا به» انجام می‌یابد؛ جلد چهارم: تاکنون نسخه‌ای از آن شناسایی نشده و گویا مؤلف موفق به تألیف آن نشده است. مؤلف در این شرح، بحث‌های رجالی، نیز مطرح نموده و اقوال عارفان همچون ابن عربی و صدر الدین قونوی را آورده و در شرح احادیث، سندها را حذف
نموده و با عنوان «الشرح» متن حدیث را گزارش می‌کند. چاپ: تهران، مؤسسۀ چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تصحیح دکتر نجف‌قلی حبیبی، ۳ جلد، ۱۴۱۵-۱۴۱۹ ق، وزیری، ۸۷۷ + \ ۹۱۹ + \ ۷۱۱ صفحه، به ضمیمۀ تعلیقات ملا علی نوری بر این شرح. [الذریعة: ۱۵۳/۱۳] آغاز: سبحانک و حنانیک یا سبوح یا قدوس وفقنا اللهم کی نسبحک کثیراً و نذکرک کثیراً إنک کنت بنا بصیراً و أرنا اللهم حقائق الأشیاء... و صل اللهم علی سابق الأنوار لدیک و قائد... و بعد فهذا علق مضنون إلا عن عباد اللّٰه المخلصین و علم مکنون لا یحتمله إلا صدور الممتحنین... الباب الأول من کتاب التوحید فی‌ثواب الموحدین و العارفین. انجام جلد سوم: فهذا برهان شریف و طریق لطیف لإثبات الصانع تعالی و الحمد للّٰه‌ولی الهدایة و الصلاة علی شارع الطریقة المستقیمة و علی أهل بیت الحکمة و الولایة قد اتفق الفراق... حامداً مصلیاً مستغفراً. نسخه‌ها: ۱/۹۷۲۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۴۳۸۶، نسخ، محمد علی بن مظفر حسین، ۱۰۹۹ ق، به ضمیمۀ «حقیقة الصلاة» یا «أسرار الصلاة» قاضی سعید، ۲۴۴ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۸۳/۱۴]. ۲/۹۷۲۱. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۵۹۸، نسخ، گویا به خط مؤلف، ۱۰۹۹ ق، ۱۷۶ برگ [فهرست مجلس: ۲۹۷/۱۲]. ۳/۹۷۲۲. تهران، ملی تهران: ۱۲۱۲ /ع، نستعلیق، محمد سعید بن محمد مفید قمی (مؤلف)، ۱۲ رمضان المبارک ۱۱۰۷ ق، ۳۰۹ برگ [فهرست ملی تهران: ۱۹۷/۹]. ۴/۹۷۲۳. تهران، ملک: ۹۱۳، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۱۲۸ ق، ۳۴۶ برگ [فهرست ملک: ۱ / ۲۸۵]. ۵/۹۷۲۴. کرمانشاه، سید مرتضی نجومی: بدون شماره، جزء سوم، زین العابدین بن محمد حسین، ۱۱۳۱ ق، از روی نسخۀ مؤلف کتابت شده و در صفحۀ آخر بلاغی از صدر الدین محمد شریف رضوی (فرزند مؤلف) است به تاریخ روز
مبعث ۱۱۳۲ ق [دلیل المخطوطات: ۲۳۷]. ۶/۹۷۲۵. قم، مرعشی: ۴۶۷، جزء اول کتاب، نسخ، محمد حسن اردهی، اواخر شعبان ۱۱۴۳ ق، ۲۱۱ برگ [فهرست مرعشی: ۷۳/۲]. ۷/۹۷۲۶. قم، مرعشی: ۲۲۷۷، جلد سوم کتاب، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۷ شعبان ۱۱۹۶ ق، ۱۴۲ برگ [فهرست مرعشی: ۲۶۲/۶]. ۸/۹۷۲۷. قم، مرعشی: ۲۹۳، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، در عصر مؤلف، ۱۶۰ برگ [فهرست مرعشی: ۳۳۹/۱]. ۹/۹۷۲۸. مشهد، آستان قدس رضوی: ۸۱۲۹، جلد دوم، افتادگی دارد، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، با حواشی، ۱۲۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۸۳/۱۴]. ۱۰/۹۷۲۹. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۶۲۸، از آخر افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۸۳ برگ [فهرست مجلس: ۲۰/۱۳]. ۱۱/۹۷۳۰. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۸۷۱، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، با حواشی، ۱۶۰ برگ [فهرست مجلس: ۱/۱۴]. ۱۲/۹۷۳۱. تهران، دانشگاه تهران: ۱۷۱۱، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۶۷ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۵۶/۸]. ۱۳/۹۷۳۲. تهران، ملی تهران: ۱۹۳۳ /ع، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۸۸ برگ [فهرست ملی تهران: ۶۰۴/۱۰]. ۱۴/۹۷۳۳. خوی، مدرسۀ نمازی: ۳۰۹، جلد اول، شکسته نستعلیق، محمد ابراهیم خویی، ۱۲۰۲ ق، رسالۀ اول مجموعه [فهرست مدرسۀ نمازی، جلد اول: ۱۵۱]. ۱۵/۹۷۳۴. خوی، مدرسۀ نمازی: ۸۶، جزء سوم، نسخ، حسین زنوزی، ۱۲۰۴ ق، مقابله و تصحیح شده [فهرست مدرسۀ نمازی، جلد اول: ۵۳]. ۱۶/۹۷۳۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۵۱۲۱، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، عبد الکریم بن حسین خان نوری، ۱۲۲۲ ق، ۱۶۴ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۸۲/۱۴]. ۱۷/۹۷۳۶. تهران، ملک: ۴۶۹، جلد اول، نسخ، حاج بابا سمنانی، ۱۲۲۵ ق، ۱۹۸ برگ [فهرست ملک: ۲۸۴/۱]. ۱۸/۹۷۳۷. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۴۴۲۳، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۲۷ ق، ۱۸۰
برگ [فهرست آستان قدس: ۲۸۴/۱۴]. ۱۹/۹۷۳۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۱۶۵، نسخ، هادی بن محمد تقی، ۲۵ رمضان المبارک ۱۲۳۰ ق، ۱۸۴ برگ [فهرست مجلس: ۱۶۵/۲۵]. ۲۰/۹۷۳۹. تهران، ملی تهران: ۱۳۶۹ /ع، نسخ، صالح ارداق دشتی، ۱۲۳۱ ق، ۲۲۱ برگ [فهرست ملی تهران: ۳۶۹/۹]. ۲۱/۹۷۴۰. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۱۱۰، جلد اول، تقی حسینی، ۱۲۴۰ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۱۴۸]. ۲۲/۹۷۴۱. تهران، ملک: ۴۷۰، نسخ، تقی بن محمد علی حسینی، ۱۲۴۰ ق، ۲۱۱ برگ [فهرست ملک: ۲۸۴/۱]. ۲۳/۹۷۴۲. مراغه، عمومی مراغه: ۱۴۹، جلد اول و دوم، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد جعفر بن کربلایی آقا، چهارشنبه ۱۵ محرم ۱۲۴۱ ق، با حواشی سید هدایة اللّٰه مجتهد مراغی معروف به مجتهد آقا، ۳۶۱ برگ، ۲۶ سطر، ۱۷ * ۲۸ [فهرست کتاب‌خانۀ عمومی مراغه: ۷۸]. ۲۴/۹۷۴۳. تهران، ملک: ۱۴۵۷، محمد کاظم موسوی، ۱۲۴۹ ق، رسالۀ اول مجموعه [فهرست ملک: ۲۶۹/۵]. ۲۵/۹۷۴۴. زنجان، امام جمعه زنجان: بدون شماره، جزء سوم، فتحعلی بن ملک محمد، ۲ رجب ۱۲۵۴ ق، رسالۀ پنجم [دلیل المخطوطات: ۱۳۹]. ۲۶/۹۷۴۵. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۳۹۱، جزء دوم، آغاز: الباب الثالث فی معنی الواحد و التوحید و الموحد أقول ذکره فی هذا الباب، انجام: و أولاده الذین هم أنوار الحجب العلیا و ذلک فضل اللّٰه یؤتیه من یشاء فقد ساعدنا التوفیق باتمام، نسخ، بدون نام کاتب، محرم ۱۲۵۸ ق، تصحیح شده، دارای حواشی مختصر، ۲۶۸ برگ، ۲۲ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط]. ۲۷/۹۷۴۶. تهران، ملک: ۱۴۸۳، جلد سوم، نسخ، عبد المطلب شیرازی، ۱۲۷۰ ق، ۱۵۲ برگ [فهرست ملک: ۲۸۵/۱]. ۲۸/۹۷۴۷. قم، مرعشی: ۵۷۲۳، جزء اول کتاب، نستعلیق، حسین بن محمد تقی طسوجی، ۲۰ رمضان المبارک ۱۲۸۰ ق، رسالۀ دوم مجموعه، ۲۲۲ برگ [فهرست مرعشی: ۱۲۱/۱۵].
۲۹/۹۷۴۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۴۹۵، آغاز: برابر نمونه، نسخ، سید کاظم طباطبایی، ۱۲۸۳ ق، ۴۳۴ برگ [فهرست مجلس: ۱۷۲/۱۲]. ۳۰/۹۷۴۹. قم، مرعشی: ۵۲۷۹، جلد دوم، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۹۰ برگ [فهرست مرعشی: ۶۵/۱۴]. ۳۱/۹۷۵۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۹۶۱۵، بخشی از جلد اول، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق [فهرست آستان قدس: ۲۸۴/۱۴]. ۳۲/۹۷۵۱. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۳۰۸، بخشی از کتاب، نسخ و شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «ص ۱۰۱-۲۳۱» ۶۶ برگ [فهرست مجلس: ۹۵۹/۱۰]. ۳۳/۹۷۵۲. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۸۸۲، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، «۴۴۳ ص» ۲۲۲ برگ [فهرست مجلس: ۱۹۱۱/۱۰]. ۳۴/۹۷۵۳. تهران، ملی تهران: ۱۸۹۲ /ع، جلد دوم، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «ص ۸۶-۱۳۳» ۲۴ برگ [فهرست ملی تهران: ۵۴۴/۱۰]. ۳۵/۹۷۵۴. قم، مسجد اعظم: ۲۲۵۷، جلد اول، از انجام افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ سوم مجموعه، ۱۰۲ برگ، ۱۸ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۵۴۶؛ فهرست مسجد اعظم، جدید]. ۳۶/۹۷۵۵. مشهد، حیدری: ۴۸، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق [مجلۀ اندیشه حوزه: ۲۱۵/۷]. ۳۷/۹۷۵۶. تبریز، خادم حسینی: ۱۲، از اول جلد دوم تا الباب السادس فی أنه عز و جل لیس بجسم و لا صورة، از انجام ناتمام است، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، در اول نسخه تملک احمد بن زین الدین احسایی در ۱۲۱۵ ق، ۶۱ برگ، ۲۲ سطر [فهرست کتاب‌خانۀ خادم حسینی]. ۳۸/۹۷۵۷. تهران، دانشگاه تهران: ۲۷۰۲، نستعلیق، محمد حسین، ۱۳۱۰ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «۴۹ پ - ۳۱۶» ۲۶۸ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۵۸۳/۱۰]. ۳۹/۹۷۵۸. زنجان، امام جمعه زنجان: بدون شماره، جزء اول، احمد بن محمد رضا حسینی، شوال ۱۳۱۴ ق [دلیل المخطوطات: ۱۱۳]. ۴۰/۹۷۵۹. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۰۹۶، جلد دوم و سوم، سید احمد صفایی خوانساری، ۱۳۲۰ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۱۴۸].
۴۱/۹۷۶۰. تهران، ملک: ۱۵۰۸، جلد دوم، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۴ ق، ۱۳۸ برگ [فهرست ملک: ۲۸۵/۱]. ۴۲/۹۷۶۱. قم، مرعشی: ۱۵۰۶، جلد دوم، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۱۱ برگ [فهرست مرعشی: ۳۱۰/۴]. ۴۳/۹۷۶۲. قم، مرعشی: ۲۸، قطعاتی متفرقه از شرح، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه، «۱ پ ۴۶ پ» ۴۶ برگ [فهرست مرعشی: ۳۹/۱]. ۴۴/۹۷۶۳. قم، مرعشی: ۳۸۲۶، جلد اول، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۲۶ برگ [فهرست مرعشی: ۲۰۶/۱۰]. ۴۵/۹۷۶۴. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۵۹۵۱، جلد اول، آغاز: از اول افتادگی دارد، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه [فهرست مجلس: ۳۳۶/۱۷]. ۴۶/۹۷۶۵. تهران، دانشگاه تهران: ۸۹۵۲، نسخ در متن و نستعلیق در شرح، ابو طالب بن محمد رضی، بدون تاریخ کتابت، ۲۰۹ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۶۱/۱۷]. ۴۷/۹۷۶۶. قم، گلپایگانی: ۱۹۹۶/۱۱/۹۶، شامل باب معنی جنب اللّٰه تا پایان همین باب، آغاز: باب معنی جنب اللّٰه عزو جل ذکر الشیخ ره فی هذا الباب حدیثین بإسناده عن عبد الرحمن بن کثیر عن أبی عبداللّٰه علیه السلام قال إن أمیر المؤمنین أنا علم اللّٰه أنا قلب اللّٰه الراعی و لسان اللّٰه الناطق، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ دوم مجموعه، «۳۴ ر - ۵۹ ر» ۲۵ برگ، ۲۱ سطر، ۱۵ * ۲۲ [فهرست گلپایگانی، رایانه‌ای؛ فهرست گلپایگانی، جدید]. ۴۸/۹۷۶۷. خوی، مدرسۀ نمازی: ۸۷، جلد دوم، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مدرسۀ نمازی، ۵۴/۱]. ۴۹/۹۷۶۸. کرمانشاه، سید مرتضی نجومی: بدون شماره، جزء سوم، محمد سعید بن محمد جعفر طبسی کیلکی، بدون تاریخ کتابت [دلیل المخطوطات: ۲۳۷]. ۵۰/۹۷۶۹. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۸۵، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۳۵ برگ، ۲۷ سطر [فهرست مؤید ۶۴۶/۳].

گزارش اشکال یا پیشنهاد