شرح اصول الکافی
ج ۴، ص ۱۹۳–۱۹۴، ش ۱۶۱۵
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۴، ص ۱۹۳–۱۹۴، ش ۱۶۱۵
۱۶۱۵. شرح اصول الکافی
(عربی)
از: محمد اسماعیل بن محمد باقر حسینی خاتون آبادی (۱۱۱۶ ق)
شرح مفصلی است بر کافی کلینی، و گویا ردّی است بر شرح کافی ملا صدرای شیرازی. مؤلف جای جای عبارتهای او را میآورد و سخت از او خرده میگیرد، و او را الشارح القدیم و در یکجا صدر الافاضل و از ملا محمد صالح مازندرانی با
عبارت شارح جدید یاد میکند. او باید این شرح را میان سالهای ۱۰۸۲-۱۱۰۴ ق ساخته باشد. او همچنین در بخشی از این شرح به رسالۀ شیخ ابراهیم کردی شهرانی شهرزوری از علمای شافعی دربارۀ دفاع از ابن عربی و عقیده به وحدت وجود یاد میکند و گوید که: «و قد کتبت جوابها فی ذیل شرح شرح العقاید العضدی و بعثته الیه».
مؤلف با عقاید ملا صدرا موافق نیست و توضیحات وی را ذیل برخی احادیث مساوی با انکار معاد جسمانی میداند و در نهایت گوید: «و الظاهر ابن ابی العوجاء مع افساده و الحاده ما افسد فی الدین مثل افساد هذا الشارح و مع حیله و تزویره ما احتال و ما زور فی افساد الدین و الشرع المبین مثل حیل هذا الشارح و تزویراته فی افساد طریق الائمة الهادین و الائمة المعصومین».
[الذریعة: ۹۵/۱۳؛ طبقات أعلام الشیعة، قرن ۱۲ ص ۶۰]
نسخهها:
۱/۹۶۲۶. تهران، دانشگاه تهران: ۶۹۹۳، مجلد سوم از باب ۷ تا ۱۴ توحید، آغاز: المجلد الثالث من شرح اصول الکافی من الباب السابع، نسخ، بدون نام کاتب، جمادی الثانی ۱۱۰۴ ق، ۲۶۹ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۴۲۱/۱۶].
۲/۹۶۲۷. قم، مسجد اعظم: ۲۸۲۶، جلد پنجم، آغاز: المجلد الخامس من شرح اصول الکافی... من الحدیث الثانی من باب جوامع التوحید، نسخ، محمد اسماعیل خاتون آبادی اصفهانی (مؤلف)، جمعه ۲۵ شوال ۱۱۰۸ ق، ۲۵۵ برگ، ۲۰ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۲۵۸؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۳/۹۶۲۸. قم، گلپایگانی: ۵۴۴۲/۲۷/۱۱۲، جلد چهارم (از باب پانزدهم از کتاب توحید باب حدوث الاسماء تا آخر کتاب توحید)، از آخر افتادگی دارد، آغاز: بسمله المجلد الرابع من شرح اصول الکافی من الباب الخامس عشر من کتاب التوحید منه لمحمد بن یعقوب الکلینی رحمه اللّٰه حدوث الأسماء و فیه أربعة أحادیث، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۳۰۴ برگ، ۱۵ سطر [فهرست گلپایگانی، قدیم: ۲۲۲/۳؛ فهرست گلپایگانی، جدید].